Niektórzy interpretowali jego tymczasowe wygnanie i ukrycie jako karę za błąd, jakim miało być złożenie przysięgi wierności umajjadzkiemu kalifowi ‘Abd al-Malikowi.

Niektóre aspekty dziedzictwa intelektualnego ruchu kaysānijja zostały później wchłonięte przez główne społeczności szyickie czasów wczesnych Abbasydów, w tym Dwunastkowców i Ismailitów.

Historia

Geneza Początki ruchu sięgają VII wieku. W 680 roku, kiedy zmarł al-Ḥusajn, pierworodny syn ‘Alego Ibn Abī Ṭāliba i drugi imam, społeczność szyicka stanęła przed zadaniem wybrania następnego przywódcy. Głównym celem była walka z Umajjadami, których uznawano za uzurpatorów.

Założycielem ruchu był Al-Mukhtār, szanowany mieszkaniec miasta al-Kūfa. Pochodził z plemienia Thaqīf, a jego ojciec brał udział w pierwszych podbojach muzułmańskich, co być może stanowiło powód jego popularności. Korzystając ze swojego poparcia, obwołał trzeciego syna ‘Alego, Muḥammada Ibn al-Ḥanafijję, następcą al-Ḥusajna, Mahdīm i nowym zwierzchnikiem szyitów, po czym w listopadzie 685 roku rozpoczął powstanie antyumajjadzkie, którego celem było ustanowienie Muḥammada następnym kalifem. Zajął al-Kūfę, w czym pomogli mu niearabscy klienci (mawālī), którzy w ruchu kajsanitów (a szerzej szyitów) upatrywali własnej szansy na rozpoznanie jako równi arabskim muzułmanom w hierarchii społecznej.