Był także aktywnym uczestnikiem życia publicznego – publikował artykuły, występował w mediach i komentował wydarzenia polityczne. W 1984, wspólnie z jezuitą Jonem Sobrino, założył „Revista Latinoamericana de Teología”. W 1985 odegrał kluczową rolę w mediacjach, które doprowadziły do uwolnienia porwanej przez partyzantów córki prezydenta José Napoleóna Duarte. W listopadzie 1989, podczas wizyty w Barcelonie, odebrał Międzynarodową Nagrodę Alfonsa Comína za działalność na rzecz praw człowieka. Choć sytuacja w Salwadorze była napięta, zdecydował się jak najszybciej wrócić, by wesprzeć ewentualne rozmowy pokojowe między rządem a rebelią.
16 listopada 1989 Ellacuría został zamordowany przez elitarny, wyszkolony przez USA oddział salwadorskiej armii. Razem z nim zginęło pięciu innych jezuitów, a także gospodyni i jej córka. Zbrodnia ta miała miejsce pod koniec salwadorskiej wojny domowej (1980–1992) i była konsekwencją jego zaangażowania w sprawę sprawiedliwości społecznej i praw ubogich.