Fabuła Sztuka została dedykowana polskim przyjaciołom artysty z Wrocławia. Wodewil jest jednoaktowy, fabuła została oparta na epizodzie z życia Tadeusza Kościuszki – w 1814 roku ocalił on mieszkańców okolic Fontaineblau przez obrabowaniem przez wojsko, m.in. polski batalion. Akcja została przeniesiona do Szwajcarii, do posiadłości pani Schönenwerd na wsi a żołnierze zostali zamienieni na Polaków z Legionów Jana Henryka Dąbrowskiego.
Matka z córką Lucją jedzą śniadanie na balkonie, zaniepokoiły się nieobecnością Tadeusza, który bywał częstym gościem ich pałacu. Wspominają jego dobre serce i szczodrość dla ubogich. Tadeusz pojawia się, panie wznoszą toast na cześć „starego wodza” i „naszego przyjaciela”. Pani domu chwali jego zalety i zasługi wojenne oraz daje do zrozumienia, że zna jego nazwisko, choć postanawia go nie ujawniać. Tadeusz wypowiada wierszowany monolog, po czym Łucja śpiewa pieśń na jego cześć, co wywołuje zażenowanie Tadeusza. Spokojna atmosfera zostaje przerwana przybyciem polskich ułanów, którzy rozpoczynają plądrowanie posiadłości.