Następcą BOOTP stał się Dynamic Host Configuration (DHCP), zdefiniowany w RFC 2131. DHCP wprowadził mechanizm dzierżawy adresów IP oraz możliwość przekazywania rozszerzonych parametrów konfiguracyjnych w postaci opcji. Dzięki możliwości wskazania lokalizacji serwera konfiguracyjnego DHCP stał się podstawą współczesnych mechanizmów ZTP.
Rozwój ZTP był również powiązany z automatyzacją wdrażania systemów operacyjnych w środowiskach serwerowych, gdzie masowe instalacje i aktualizacje oprogramowania ograniczyły potrzebę ręcznej konfiguracji przez interfejs wiersza poleceń.
Zasada działania Mechanizm ZTP rozpoczyna działanie, gdy urządzenie w stanie fabrycznym zostaje podłączone do sieci. Po wykryciu zapisanej konfiguracji urządzenie inicjuje procedurę automatycznego provisioningu. W pierwszym etapie urządzenie wysyła żądanie DHCP w celu uzyskania adresu IP oraz informacji o serwerze bootstrap.
W przypadku implementacji Secure Zero Touch Provisioning wykorzystywane są dedykowane opcje DHCP określone w RFC 8572, umożliwiające wskazanie listy serwerów bootstrap dla IPv4 i IPv6. Po uzyskaniu niezbędnych informacji urządzenie nawiązuje połączenie z serwerem wskazanym w odpowiedzi DHCP.