Z tą krytyką wiąże się rozwijana w książce teoria dyskursu. Foucault rozumie dyskurs jako zbiór reguł, które określają, jakie wypowiedzi mogą się pojawić, jakie pojęcia są dopuszczalne oraz jakie obiekty mogą stać się przedmiotem wiedzy w danej epoce. Dyskurs nie jest jedynie sposobem opisywania rzeczywistości, lecz aktywnie ją współtworzy. Książka ukazuje zatem, że wiedza, podmiot i prawda są efektami historycznych form dyskursywnych, a nie ponadczasowymi kategoriami, co stanowi jeden z fundamentów późniejszej myśli poststrukturalistycznej.
Opinie krytyków Krytycy odwołali się do innych filozofów i ich prac. Tomasz Jativa, porównując książkę do Friedricha Nietzschego i jego pracy Tako rzecze Zaratustra, napisał: „Foucault za Nietzschem wskazuje na historyczną przygodność i tymczasowość formy człowieka. I podobnie jak dla autora Tako rzecze Zaratustra, tak dla Foucaulta kres owej formy nie oznacza ostatecznego upadku człowieka, ale otwarcie na nowe sposoby ludzkiego bycia, które w pismach Nietzschego reprezentowała figura nadczłowieka”. Marzena Adamiak podkreśliła odmienne podejście Foucaulta i Kartezjusza: „Współczesne cogito znacznie różni się od kartezjańskiego, Foucault różnicę tę podkreśla. Cogito kartezjańskie stanowi esencję myślenia w ogóle.