Do 1936 roku władze radzieckie zabraniały krytyki ateizmu i agnostycyzmu oraz państwowej polityki antyreligijnej; działania takie mogły skutkować przymusowym przeniesieniem w stan spoczynku.
Prawo radzieckie nigdy oficjalnie nie zakazywało wyznawania poglądów religijnych, a kolejne konstytucje ZSRR formalnie gwarantowały prawo do wolności sumienia i wyznania. Jednocześnie ideologia marksistowska w interpretacji Lenina oraz jego następców uznawała religię za przeszkodę w budowie społeczeństwa komunistycznego. Dążenie do całkowitej eliminacji wyznań religijnych i zastąpienie ich ateizmem stało się fundamentalnym celem ideologicznym państwa radzieckiego. Oficjalne prześladowania odbywały się poprzez restrykcje prawne utrudniające działalność religijną, a także za pomocą szeroko zakrojonej propagandy i systemu edukacji. W praktyce państwo dążyło do kontroli związków wyznaniowych oraz ingerowało w ich sprawy wewnętrzne, dążąc do ich ostatecznej likwidacji. Jednym z narzędzi tej polityki był ścisły nadzór nad działalnością liderów poszczególnych wspólnot religijnych.