Zakres i znaczenie terminu W języku potocznym obserwacja kojarzy się z patrzeniem albo świadomym spostrzeżeniem. W mechanice kwantowej termin ma węższe i bardziej abstrakcyjne znaczenie: chodzi o powiązanie stanu badanego układu z wynikiem możliwym do odczytania, zapamiętania lub zakomunikowania. Takim obserwatorem może być licznik cząstek, klisza fotograficzna, komora pęcherzykowa, detektor półprzewodnikowy, komputer sterujący aparaturą albo późniejszy badacz odczytujący zapis. Człowiek może być końcowym użytkownikiem informacji, lecz nie jest koniecznym składnikiem samego procesu fizycznego.
Asher Peres porównywał obserwatorów kwantowych do idealizowanych obserwatorów z teorii względności: są oni wygodnymi elementami opisu, które wysyłają, odbierają lub zapisują informacje, a nie wymagają realnej obecności człowieka w każdej sytuacji pomiarowej. Podobnie u Bohra nacisk padał na jednoznaczną komunikowalność wyniku i na trwałe ślady pozostawione przez zjawisko, a nie na prywatne przeżycie obserwującej osoby.