Należy odróżniać „obserwatora” od terminu obserwabla. Obserwabla jest wielkością fizyczną reprezentowaną matematycznie zwykle przez operator samosprzężony, którego możliwe wartości wyniku są związane z wartościami własnymi. Obserwator albo aparat pomiarowy jest natomiast częścią fizycznej i interpretacyjnej sytuacji, w której dana obserwabla jest mierzona, a wynik zostaje zapisany.
Pomiar i zapis wyniku W najprostszej prezentacji mechaniki kwantowej stan układu jest opisywany przez funkcję falową albo wektor stanu, a pomiar pewnej obserwabli daje jeden z możliwych wyników z prawdopodobieństwami określonymi przez regułę Borna. Jeżeli stan jest superpozycją kilku możliwości, to formalizm przewiduje rozkład prawdopodobieństwa wyników, a nie z góry określony pojedynczy rezultat. W podręcznikowym języku mówi się często, że pomiar powoduje redukcję lub kolaps stanu do składnika zgodnego z otrzymanym wynikiem.