Było to ogromne upokorzenie dla papiestwa – w sposób symboliczny głowa Kościoła została zepchnięta z centrum Rzymu na jego obrzeża.

Przyjęta 13 maja 1871 roku, osiem miesięcy po zdobyciu Rzymu, włoska ustawa gwarancyjna była próbą rozwiązania problemu poprzez uczynienie papieża poddanym Królestwa Włoch, a nie niezależnym suwerenem. Jednocześnie zagwarantowano mu pewne zaszczyty podobne do tych przyznawanych królowi (m.in. nietykalność osobistą), przyznano coroczną rentę (odpowiadającą potrzebom finansowym Watykanu sprzed 1870 roku) oraz prawo do wysyłania i przyjmowania ambasadorów.

Papież Pius IX (zm. 1878) i jego następcy: Leon XIII (pontyfikat 1878–1903), Pius X (1903–1914), Benedykt XV (1914–1922) i Pius XI (od 1922 do rozwiązania kwestii w 1929 r.) odrzucili tę jednostronną decyzję państwa włoskiego. Uważali oni, że mogłaby ona zostać cofnięta przez tę samą władzę państwową, która ją nadała, i w żaden sposób nie dawała gwarancji, że decyzje kościelne będą wolne od ingerencji politycznej. Twierdzili, że niezbędna jest całkowita suwerenność. Dlatego też, nawet po uchwaleniu ustawy gwarancyjnej, papież Pius IX i jego następcy decydowali się nie opuszczać pałaców watykańskich.