Pius IX w encyklice Ubi nos z maja 1871 roku oświadczył, że nie podporządkuje się władzy państwa włoskiego, a także ekskomunikował króla Włoch, Wiktora Emanuela II.
Życie w Watykanie mały|Papież Pius IX w 1871 roku, który jako pierwszy uznał się za „więźnia Watykanu” Przez kolejne 59 lat papieże odmawiali opuszczenia Watykanu (terytorium ograniczonego Murami Leona), aby uniknąć jakichkolwiek pozorów akceptacji władzy rządu włoskiego. Odmawiali również pojawiania się na placu św. Piotra oraz na zewnętrznym balkonie bazyliki św. Piotra. Błogosławieństw Urbi et Orbi udzielali z loggii skierowanej do wnętrza bazyliki lub z balkonu wychodzącego na dziedziniec wewnętrzny (jak argumentowano, „aby rabusie Państwa Kościelnego nie brali w nim udziału”), a koronacje papieskie przeniesiono do Kaplicy Sykstyńskiej.
Pius IX podczas swojej „niewoli” utrzymał swój rutynowy tryb życia: wstawał o 4:30, po porannych modlitwach i mszy udzielał audiencji, a następnie spacerował po Ogrodach Watykańskich. W 1877 roku papież uroczyście obchodził 50-lecie swoich święceń kapłańskich, co przyciągnęło do Rzymu wielu pielgrzymów z całego globu. W środowiskach katolickich solidaryzowano się z losem „więźnia”, porównując jego sytuację niemal do męczeństwa świętego Piotra.