Marshall zaznacza, że takie ujęcie bywa łączone z oceną, iż dominacja najstarszych grup może ograniczać innowacyjność i elastyczność w okresach szybkich zmian społecznych.

Max Weber zaliczał gerontokrację do pierwotnych typów panowania tradycyjnego. Rozumiał ją jako sytuację, w której — o ile w danym związku społecznym w ogóle sprawowana jest władza — wykonują ją najstarsi, uznawani za najlepszych znawców świętej tradycji. Weber odróżniał ją od pierwotnego patriarchalizmu i wiązał z brakiem osobistego sztabu administracyjnego władcy.

Mechanizmy społeczne Gerontokracja opiera się zwykle na przekonaniu, że zaawansowany wiek daje szczególny autorytet. Może on wynikać z pamięci o tradycji, znajomości norm wspólnoty, doświadczenia politycznego, kontroli nad zasobami lub związków z instytucjami religijnymi i rodowymi. Hrvatska enciklopedija opisuje gerontokrację jako formę władzy w bardziej złożonych społeczeństwach rangowych, w których najważniejsze stanowiska zajmowali najstarsi mężczyźni, a taki porządek uzasadniano przekonaniem o związku starości z mądrością, doświadczeniem, sprawiedliwością, ochroną tradycji i utrzymywaniem ładu moralnego.