Od początku 1938 roku republikanie zintensyfikowali działania morskie. Efektem tego była największa bitwa morska hiszpańskiej wojny domowej, rozegrana w nocy z 5 na 6 marca 1938, około 70 mil na wschód od przylądka Palos, w rejonie Kartageny.
Bitwa 5 marca z bazy frankistów na Palma de Mallorca wyszły w morze oba ciężkie krążowniki i krążownik lekki „Almirante Cervera” oraz trzy niszczyciele „Velasco”, „Huesca” i „Ternel”, płynąc w dalekiej ochronie konwoju płynącego z Włoch. Wieczorem tego dnia z Kartageny wyszły także siły główne floty republikanów, pod dowództwem wiceadmirała Luisa de Ubieto, składające się z jedynie dwóch krążowników lekkich: „Libertad” (tego samego typu, co „Almirante Cervera”) i starszego „Méndez Núñez” oraz pięciu niszczycieli. Poinformowany przez wywiad o wyjściu republikanów w morze, frankistowski admirał de Vierna postanowił przechwycić wrogą eskadrę, jednakże bez swoich niszczycieli, które odłączyły się z nastaniem ciemności.