Według Encyclopaedia Britannica, literatura to przede wszystkim imaginacyjne dzieła poetyckie i prozatorskie, których wartość wynika z zamierzeń twórczych autorów oraz postrzeganej przez odbiorców wyjątkowości formy i treści.
Literatura może być klasyfikowana według wielu systemów, w tym języka, pochodzenia narodowego, okresu historycznego, rodzaju (np. epika, liryka, dramat) czy tematyki. Przykładowo, literatura afrykańska, oceaniczna, zachodnia czy azjatycka jest często analizowana oddzielnie ze względu na unikalne konteksty kulturowe, w których powstawała. Podobnie, niektóre tradycje literackie, takie jak literatura arabska, celtycka, łacińska czy biblijna, są traktowane jako odrębne dziedziny badań ze względu na ich specyfikę językową, religijną lub historyczną.
W obrębie literatury wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje:
Literaturę piękną (artystyczną) — utwory, których głównym celem jest wywołanie doświadczenia estetycznego, takie jak powieści, wiersze, dramaty czy opowiadania. Ich wartość tkwi w kunszcie słowa, głębokim przesłaniu oraz uniwersalności tematów, które poruszają.