Znał język niemiecki, łacinę i grekę„Zamachy na Piastów” Agnieszka Teterycz-Puzio..
Młodość Mieszko II był drugim synem Bolesława I Chrobrego, a pierwszym z małżeństwa z Emnildą, księżniczką słowiańską. Już za życia ojca był aktywny politycznie, co pozwala twierdzić, że Bolesław Chrobry wyznaczył go na swojego następcę. Uczestniczył przede wszystkim w polityce niemieckiej, zarówno jako przedstawiciel Chrobrego, poseł, jak i dowódca wojsk.
W 1013 najprawdopodobniej wraz z ojcem przybył do Merseburga i był obecny podczas zawierania porozumienia między Bolesławem Chrobrym a Henrykiem IIWedług R. Grodeckiego Mieszko II zawarł porozumienie z Henrykiem II w Magdeburgu (1012) i został jego lennikiem, na mocy którego Bolesław uzyskał Milsko i Łużyce w lenno, a w zamian zobowiązał się do posiłkowania Henrykowi II podczas wyprawy do Italii.
W tym samym roku poślubił RychezęIstnieje mniejszościowa, niepodparta źródłowo hipoteza, jakoby do zaręczyn Mieszka II i Rychezy doszło już podczas zjazdu w Gnieźnie. Pisze o tym m.in. Labuda G. w Pierwsze państwo polskie., córkę palatyna reńskiego Ezzona, wnuczkę cesarza Ottona II i siostrzenicę Ottona III.