Inaczej mówiąc gdy nie mają dostatecznego zewnętrznego uzasadnienia, tworzą sobie dodatkowe uzasadnienie wewnętrzne tak, aby ich zachowania wyglądały na "racjonalne". Duża zapłata wystarcza jako uzasadnienie zewnętrzne (warto było dla takich pieniędzy) i dlatego pierwotne postawy nie są modyfikowane.
Interpretacja teorii autopercepcji Daryl Bem twierdzi, że mechanizmy wewnętrzne, które uruchamiane są w wyżej opisanej sytuacji eksperymentalnej są o wiele prostsze. Otóż ludzie przyglądają się swojemu działaniu, tak jakby obserwowali kogoś innego i logicznie, racjonalnie wnioskują (a nie irracjonalnie, tak jak to postulował Festinger). O innych ludziach myślimy: "Jeśli ktoś pisze esej za duże pieniądze, to robi to dla pieniędzy. Jeśli ktoś dobrowolnie pisze esej za grosze, to widocznie pisze to co lubi, w co wierzy lub co uważa za słuszne". Tak samo badani wnioskują na swój temat i dlatego gdy mało się im zapłaci, to dochodzą do wniosku, że to co piszą odzwierciedla ich prawdziwe przekonania, a gdy płacimy im dużo, to dochodzą do wniosku, że napisali to dla pieniędzy i pozostają przy swoich pierwotnych przekonaniach.