Wojska rojalistów liczyły ok. 9300 żołnierzy wyposażonych w 11 armat, podzielonych na Dywizję Awangardy pod dowództwem Jerónimo Valdésa, dywizję gen. Alejandro Villalobosa i dywizję gen. Juan Antonio Moneta. Kawaleria, którą dowodził brygadier Valentin Ferraz liczyła osiem szwadronów, podzielonych na dwie brygady. Dowódcą armii był wicekról Jose de la Serna.
Bitwa Rojaliści zajęli pozycje na zboczu góry Condorcunca, której stromy stok ułatwiał obronę. W nocy z 8 na 9 grudnia niewielkie pododdziały republikanów niepokoiły nieprzyjaciela wypadami, ale nie udało im się sprowokować armii hiszpańskiej do pościgu.
Rano 9 grudnia armia rojalistyczna rozpoczęła manewr zejścia obiema stronami zboczy Condorcunca i rozwinięcia się na płaskowzgórzu Ayacucho. Ok. 10.00 na lewym skrzydle rojalistów na płaskowzgórz wkroczył batalion pułku piechoty z Cuzco z Dywizji Villalobosa oraz szwadron kawalerii, osłaniające zejście i zajęcie pozycji ogniowych przez rojalistyczną artylerię. Zostały one ostrzelane przez patriotów.