Terminator i Jestem legendą).
Wykorzystywane motywy mały|Okładka pierwszego wydania Bastionu Stephena Kinga Wśród wykorzystywanych motywów w fantastyce postapokaliptycznej można wyróżnić:
Samotność – Bohaterowie, znajdujący się w przerażająco wielkim i pustym świecie, walczą o przetrwanie, starając się zachować wspomnienia o minionej cywilizacji (Jestem legendą). Konflikt, survival – Ocalali po kataklizmie muszą stawić czoła mutantom, zombie, czy gangom, które rabują i mordują napotkanych ludzi (Mad Max). Zniszczona cywilizacja – Fantastyka postapokaliptyczna często przedstawia świat, w którym cywilizacja upadła lub została zniszczona w wyniku katastrofy. Katastrofa może mieć różne formy – od wojny nuklearnej po globalne epidemie. Wyprawa, eksploracja, wędrówka – Protagonista staje przed koniecznością wykonania zadania ważnego dla społeczności lub władz (Ucieczka z Nowego Jorku, Ucieczka z Los Angeles), wyrusza w poszukiwaniu cennych artefaktów lub po prostu wędruje przez zniszczony świat (Droga). Walka o przetrwanie i zasoby – W takich światach zasoby, jak woda, jedzenie czy paliwa, stają się bardzo cenne. Główne motywy to walka o przetrwanie i konieczność adaptacji do nowego, trudnego świata. Nowe formy społeczne i polityczne – Po upadku starego porządku pojawiają się nowe formy organizacji społecznej.