8 stycznia 1440 ówczesny biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki, jako pierwszy Polak został wyniesiony do godności kardynalskiej, wcześniej funkcje te obejmowali w Polsce głównie biskupi niemieccy.
Do prominentnych książąt Kościoła w XVI wieku należeli Oleśnicki, Łaski, Tomicki, Krzycki, Maciejowski, Hozjusz, Kromer, Karnkowski, którzy dorównywali poziomem wykształcenia kardynałom Kurii rzymskiej. Biskupstwa polskie były nierównej wielkości i dzieliły się na archidiakonaty, te z kolei dzieliły się na dziekanaty obejmujące po kilkanaście kościołów parafialnych. Władza biskupów początkowo była ograniczona, a ich dobra, pochodzące z nadań książęcych i królewskich, podlegały wszelkim powinnościom. Po śmierci biskupa, wszystkie jego nieruchomości zwracane były władzy książęcej. Uchylenie tego prawa i zrzeczenie się władzy świeckiej do własności nastąpiło na pierwszym walnym synodzie łęczyckim w 1170 roku.
Pierwszym soborem, w którym uczestniczyli biskupi polscy był laterański z roku 1215. Zasiedli na nim arcybiskup Henryk Kietlicz oraz biskup krakowski, wrocławski, kujawski i lubuski.