Reakcja aktywacji-dezaktywacji ma w istocie charakter redoks, w której atom centralny zmienia stopień utlenienia z y do y+1 lub na odwrót na skutek przeniesienia atomu halogenu (X) z końca rosnącego polimeru do wolnego związku kompleksowego.
Aby cały proces prowadził do otrzymania polimeru o oczekiwanym stopniu polimeryzacji, równowaga reakcji aktywacja-dezaktywacja musi być paradoksalnie silnie przesunięta w stronę dezaktywacji, dzięki czemu w układzie jest mało aktywnych centrów reakcji, a zatem powstaje mniej, ale za to bardzo długich łańcuchów polimeru. Dodatkowo, nieaktywna forma polimeru stanowi rodzaj "magazynu" centrów reakcji. Gdy np. jedno z centrów ulegnie przypadkowej terminacji na skutek kontaktu z zanieczyszczeniami obecnymi w układzie, jest ono natychmiast odtwarzane w wyżej przedstawionej reakcji równowagowej. Dzięki temu cały proces jest stosunkowo odporny na zanieczyszczenia.
Od równowagi wyżej przedstawionej reakcji bezpośrednio zależy stopień polimeryzacji otrzymanego polimeru. Czym równowaga jest bardziej przesunięta w stronę dezaktywacji tym otrzymuje się polimery o wyższej średniej masie cząsteczkowej.