rzeczowników, przymiotników, liczebników i zaimków żeńskich „ǫ” zawsze jest rozkładane na „om”, np.: starom babom, takom drůgom – starą babą, taką drogą; rozszerzenie artykulacji „u” przed spółgłoską nosową, czyli przechodzenie „uN” → „ůN”, np.: grůnt, strůny - grunt, struny; brak przegłosu polskiego „e:o”, np.: jå niesąͤ – ja niosę, łony wiezły – one wiozły, mietła – miotła; grupa spółgłoskowa „eł” brzmi „öł”, np.: wöłna, pöłno, pöłnie – wełna, pełno, południe (graficznie oddawane jest to jako „ół”, a więc: wółna, półno, półnie); przesunięcie ku przodowi i zmniejszenie zaokrąglenia warg przy „o”, które następuje po spółgłoskach przedniojęzykowych, takich jak: d, t, r, l, n, s, z (układ ust jest podobny do artykulacji „e”, lecz położenie języka - jak przy wymawianiu „o”), np.: doͤbry, sioͤstra, wtoͤrek – dobry, siostra, wtorek; podwojenie „s” w przypadkach zależnych rzeczownika „las”, formach czasownika „wisieć”, „zawiesić”, np.: w lessie, wissiały - w lesie, wisiały; wymowa przedrostkowego i przyimkowego „s” przed sonornymi, np.: s nami, ś nimi - z nami, z nimi; wtórne ruchome „e” po przyimkach i przedrostkach „w”, „z”, uniemożliwiające powstanie skłonnych do uproszczeń grup spółgłoskowych ss, zz, ff, ww, śś, źź, np.: we włodzie, we fajce, zesunońć, zesiniåł = w wodzie, w fajce, zsunąć, zsiniał; zachowana grupa „śr”,