W 1836 r. został zauważony przez absolwenta Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu – Soszenkę. Wprowadził on Szewczenkę do swego domu, przedstawił przebywającemu w stolicy Jewhenowi Hrebince, kilku malarzom i rosyjskiemu poecie Wasilijowi Żukowskiemu. Rozpoczęli oni starania o dopuszczenie Szewczenki do studiów w Akademii Sztuk Pięknych. Chłopi pańszczyźniani pozbawieni byli prawa wstępowania do szkół tego typu. Postanowiono więc wykupić Szewczenkę. Znakomity malarz rosyjski Karł Briułłow namalował portret Żukowskiego, który sprzedano na licytacji i za zdobyte w ten sposób pieniądze uzyskano u Engelhardta zgodę na zwolnienie Szewczenki z poddaństwa.
Wolność 22 kwietnia 1838 Szewczenko uzyskał wolność. W Szkole Sztuk Pięknych pracował pod kierownictwem Karola Briułłowa. Równocześnie zdobywał intensywną pracą wykształcenie literackie oraz studiował nauki przyrodnicze i fizykę.
W poemacie „Hajdamacy” z 1841 r. Szewczenko gloryfikując powstanie chłopskie z 1768 roku, w którym dokonywano masowych mordów na polskiej szlachcie podaje jako przykład opis zamordowania przez bohatera narodowego płk. Iwana Gontę (postać historyczna) własnych „nieprawidłowo”, bo w obrządku katolickim ochrzczonych dzieci.