Dusza we wszelkich swych czynnościach jest niezależna od ciała i gdyby nawet żadnego ciała nie było, ona mogłaby sobie uprzytamniać rozmaite przedmioty z tą samą albo lepszą nawet skutecznością, niż wówczas kiedy w nim przebywa.
Bazując na przeświadczeniach natywizmu Descartes’a, ale w większym nawet stopniu poszukując samodzielnie licznych argumentów, autor Traktatu o umyśle, dostarcza dowodów na rzecz niematerialności zjawiska myślenia. Główną przesłanką jest tu fakt, że Bóg jest niematerialnym duchem cechującym się wszechwiedzą. Szukając natomiast odpowiedzi na rzecz tego, jak niematerialna dusza może wpływać na ciało i odwrotnie, dopracowuje się on oryginalnej koncepcji, rozwijanej potem i określanej mianem okazjonalizmu. Jej główna teza mówi, że przedmioty zewnętrzne dostarczają poprzez organa zmysłowe czegoś, co daje umysłowi okazję uformować sobie idee, a to dzięki wrodzonej mu zdolności ich tworzenia, w chwili oddziaływania zewnętrznych ciał na nasze ciało, z którym to umysł jest połączony. Co zaś się tyczy zjednoczenia ciała z duszą, musimy je rozumieć tylko jako wynik działania woli Boga, która ruchy jednego połączyła z myślami drugiego.