Jaktacje (zaburzenia snu z rytmicznymi ruchami ciała, ang. sleep-related rhythmic movement disorder, SR-RMD) – zaburzenie snu charakteryzujące się powtarzalnymi, stereotypowymi i rytmicznymi ruchami dużych grup mięśniowych, występującymi przede wszystkim w czasie zasypiania lub snu. Ruchy te mają najczęściej postać kołysania głową, szyją lub tułowiem. Zaburzenie rozpoznaje się, gdy ruchy prowadzą do zaburzeń snu, pogorszenia funkcjonowania w ciągu dnia lub samouszkodzeń.

Zaburzenie występuje najczęściej u niemowląt i małych dzieci, znacznie rzadziej u młodzieży i dorosłych.

Objawy i podtypy Typowe podtypy SRRMD obejmują: kołysanie ciała (body rocking) rytmiczne szarpanie głową (head banging, jactatio capitis nocturna) ruchy obracania głową (head rolling) leg banging lub leg rolling – rzadsze podtypy, obejmuje kończyny dolne.

Pacjenci zwykle prezentują jeden podtyp, choć możliwe jest występowanie kilku rodzajów ruchów w jednej nocy.

Ruchy najczęściej pojawiają się podczas przejścia czuwanie–sen, NREM 1 i NREM 2, ale mogą występować we wszystkich stadiach snu, także REM. Epizody często są krótkie (poniżej 1 minuty), ale mogą trwać do 20 minut.

Patofizjologia