Sąd, wymierzając karę pozbawienia wolności, wyznacza ją powyżej dolnej ustawowo określonej granicy.
Nadzwyczajne obostrzenie kary pozbawienia wolności nie może przekroczyć 20 lat (art. 38 § 2 k.k.). Nie znaczy to jednak, by sąd nie mógł w warunkach art. 60 § 2 k.k. wymierzyć kary dożywotniego pozbawienia wolności lub kary 25 lat pozbawienia wolności, pod warunkiem jednak, gdy wyżej wskazane kary występują w sankcji karnej danego przepisu.
Skorygowanie nadzwyczajnego obostrzenia kary wobec recydywistów szczególnych stanowi art. 61 k.k., który dawał możliwość odstąpienia od nadzwyczajnych obostrzeń w przydatku nawet, gdy najniższa kara byłaby niewspółmierna. Jednakże sądy rzadko korzystają z tej możliwości, zwłaszcza gdy przy interpretacji art. 61 k.k. pojawiały się liczne zastrzeżenia. Dotyczyły one przede wszystkim tego, czy przy zastosowaniu tego przepisu mamy do czynienia z przestępcą skazanym w warunkach zawartych w art. 60 § 1 k.k., przy jednoczesnym odstąpieniu od obostrzeń kary.
Obok nadzwyczajnych obostrzeń kar z 1969 r. przewidziano środki specjalne (środki postpenalne), tj. nadzór ochronny i ośrodki przystosowania społecznego dla recydywistów (patrz art. 62-65).