Matris Dolorosa seu Vespertina Statua huc donata.... Choć ten cytat nie wyjaśnia w pełni faktu sprowadzenia figury przez świętą, w legendzie może tkwić prawda, bowiem na terenie historycznej diecezji bamberskiej zachowało się kilka Piet o tym samym typie co dzieło śląskie. O ile domniemanie o sprowadzeniu figury przez św. Jadwigę jest obecnie uważane za anachronizm, to hipoteza o trzebnickim pochodzeniu Piety jest prawdopodobna, tym bardziej że klasztor trzebnicki pełnił funkcję ważnego na Śląsku ośrodka pielgrzymkowego, co więcej, tego typu Piety pełniły funkcję figur kultowych w klasztorach żeńskich. Być może jeszcze w późnym średniowieczu (w Trzebnicy miały miejsce dwa pożary, w 1464 i 1486) lub w XVI w., rzeźbę zabrali opaci lubiąscy, którzy sprawowali nadzór nad klasztorem trzebnickim. Na figurze widoczne są późniejsze ślady napraw i korekty, z XV i XVII w. Rzeźbę zbezcześcili żołnierze szwedzcy stacjonujący w klasztorze w okresie wojny trzydziestoletniej, po której figura otrzymała nową polichromię i okuciową dekorację na płaszczu Marii. W 2. ćwierci XVIII w. została ustawiona na barokowym ołtarzu wykonanym przez warsztat Franza Josepha Mangoldta. W 1926 r. brała udział w wystawie śląskiej rzeźby średniowiecznej we Wrocławiu.