Efekt pobudzania (ang. crowding-in effect) – motywacja wewnętrzna zostanie pobudzona, jeśli pracownik postrzega interwencję zewnętrzną (np.: nagrodę lub sankcję) jako wspierającą.
Efekt wypierania (ang. crowding-out effect) – motywacja wewnętrzna zostanie wyparta, jeśli pracownik postrzega zewnętrzną interwencję jako ograniczenie swojej autonomii lub jeśli zewnętrzna interwencja wskazuje, że przełożony nie docenia motywacji lub kompetencji pracownika. Wynik interwencji zewnętrznych może wciąż być pozytywny, jeśli efekty wyparcia są kompensowane przez przewidywane nagrody lub kary.
Wpływ interwencji zewnętrznych na motywacje wewnętrzną (pojawianie się efektu wypierania) przypisuje się dwóm procesom psychologicznymFrey, B.S. i Jegen, R.(2001). „Motivational Interactions: Effects on Behavior” Annales d’Economie et de Statistique, 63-64:131-153.: Obniżenie poczucia samostanowienia (ang. self-determination) – gdy ludzie postrzegają interwencję zewnętrzną jako ograniczającą ich możliwość samostanowienia, wewnętrzna motywacja jest zastępowana przez kontrolę zewnętrzną. Zgodnie z teorią poczucia umiejscowienia kontroli (ang. Locus of Control Theory) zachodzi wtedy zmiana z umiejscowienia motywacji z wewnętrznego na zewnętrzne. Pojawia się efekt nadmiernego uzasadnienia (ang.