także wielu autorów samizdatu, jednak ich prace również zawierają wiele nieścisłości i błędów, co wynika z bazy źródłowej, w oczywisty sposób ograniczonej.
Odpowiadając na oczekiwania rosyjskiej emigracji, w 1981 Synod Biskupów Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji ogłosił kanonizację Soboru Nowomęczenników Rosyjskich, zaliczając w poczet świętych m.in. cara Mikołaja II. Pobieżny charakter przygotowań do kanonizacji i jej polityczny charakter sprawiły, że Cerkiew Zagraniczna zaliczyła wówczas do świętych także postacie, które poniosły śmierć w ZSRR, ale nie były nawet wyznania prawosławnego (służący Mikołaja II: katolik Aleksiej Trupp i luteranka Catharina Schneider) lub też niektóre ich wypowiedzi wskazują na poglądy niezgodne z doktryną prawosławną. Kanonizacja rodziny carskiej do ostatniej chwili budziła w Cerkwi zagranicznej duże kontrowersje, a obok zwolenników takiej decyzji były również osoby, które sprzeciwiały się jejD. Miendielejewa, Новые канонизации сегодня невозможны?.