Współczesne opracowania ujmują koncert zarówno jako formę muzyczną, jak i gatunek muzyki instrumentalnej. Wobec historycznej zmienności jego postaci wspólnym wyróżnikiem różnych typów koncertu pozostaje relacja między partiami lub grupami wykonawczymi, nie zaś jeden niezmienny schemat formalny. Rdzeń pojęcia tworzą utwory na jeden lub kilka instrumentów solowych i orkiestrę – w tym koncerty podwójne i wielokrotne – a także concerto grosso oraz , w których funkcje solistyczne przejmują jej poszczególne grupy. Nazwę tę stosuje się również do utworów na głos wokalizujący i orkiestrę.
Koncert solowy najczęściej przyjmuje postać trzyczęściowego cyklu o układzie szybka–wolna–szybka i zawiera wirtuozowsko traktowaną partię solową, jednak ani liczba części, ani ich budowa nie stanowią bezwyjątkowych cech gatunku. Od XVII wieku słowo „koncert” występuje również w znaczeniu publicznego wykonania muzyki.