thumb|Maurizio Cazzati, sonata La Caprara op. 35 nr 10 (1665) na trąbkę, smyczki i basso continuo – przykład bolońskiej sonaty trąbkowej z okresu kształtowania się koncertu instrumentalnego; wykonanie syntetyczne Koncert instrumentalny wyłonił się w ostatnich dwóch dekadach XVII wieku jako przeznaczona dla orkiestry smyczkowej odmiana sonaty. Z jego powstaniem wiązał się rozwój zespołów działających około 1670 w Rzymie i Bolonii, w których każdą partię smyczkową wykonywało kilku muzyków. Szczególne znaczenie miała orkiestra działająca w bazylice św. Petroniusza w Bolonii, dla której od około 1660 komponowano sonaty lub sinfonie na jedną albo kilka trąbek i duży zespół smyczkowy. Utwory te wykorzystywały technikę koncertującą, opartą na dialogu między trąbką a orkiestrą, a w częściach wolnych eksponowały niekiedy pierwszego skrzypka. Ich homofoniczna faktura, powroty materiału tematycznego i wirtuozowskie figuracje przygotowały język pierwszych koncertów.