L'aproximant labiovelar sonora ye un soniu consonantico muit frecuent en as luengas parladas. En l'AFI iste soniu se denota con o signo [] y o suyo equivalent en X-SAMPA ye w. En a mayoría de luengas a on existe o fonema // se reyaliza como una aproximant velar labializada (), y en atras luengas como l'aragonés frecuentment ye un alofono no-silabico d'una vocal zarrada posterior arredondiada //.
Caracteristicas A suya forma d'articulación ye aproximant, lo que significa que se produce con un articulador amán d'atro, pero sin que se reduzca a ubertura dica o punto en que se produzca una turbulencia d'aire audible, como en as fricativas. O suyo punto d'articulación ye velar labializau, lo que significa que a constricción prencipal d'o tracto ye en a parti posterior d'a luenga u dorso devantau enta o paladar blando u velo mientres os labios son en posición arredondiada. Bellas luengas como o chaponés y talment as luengas iroquesas septentrionals, tienen un soniu transcrito como , pero en o que os labios se troban comprimius (u a o menos no arredondiaus), y por tanto es mas amanau a una chenuina consonant labiovelar. As transcripcions mas detalladas habrían d'evitar a transcripción en ditos casos, u emplegar o diacritico de menor arredondeyo: . O suyo tipo de fonación ye sonora, lo que significa que as cuerdas vocals son vibrando mientres l'articulación. Ye una consonant oral, lo que significa que se permite que l'aire eslampe a traviés d'a boca y no a traviés d'o naso. Ye una consonant central, lo que significa que se produce deixando pasar l'aire por dencima d'a luenga, mas que por os cantos. O mecanismo d'o fluixo d'aire ye pulmonar egresivo, lo que significa que o fluixo d'aire s'articula empentando aire enta difuera d'os polmons a traviés d'o tracto vocal.
Presencia En aragonés En aragonés existe iste fonema y se representa con o grafema <u> en todas as suyas realizacions: fuella ([’fweʎa]), fuesa ([’fwesa]), muito ([’mujto]), mueso ([’mweso]), ascuitar ([askuj’taɾ]), muara ([’mwaɾa]), aguardar ([aɣwar’ðaɾ]), guaire ([’gwajɾe]), minguar ([miŋ’gwaɾ]). Ortografía de l'aragonés. AAL
Eixemplos en diferents luengas Idioma Palabra AFI Significau Notas Anglés weep plorar Se veiga fonetica de l'anglés Aragonés fuella fuella Se veiga fonetica de l'aragonés Basco lau cuatre Se veiga fonetica d'o basco Castellano cuanto cuanto Se veiga fonetica d'o castellano Catalán quart cuatreno Se veiga fonetica d'o catalán Francés oui sí Se veiga fonetica d'o francés Italiano uomo hombre Se veiga fonetica de l'italiano
Se veiga tamién Vocal zarrada posterior arredondiada.
Referencias
Labiovelar sonora Aproximant sonora Aproximant labiovelar Categoría:Fonemas de l'aragonés