Litera (en catalán: La Llitera; en castellano: La Litera) ye una comarca de a provincia de Uesca, Aragón, Espanya.
Capital: Tamarit de Litera y Binéfar. Superficie: 733,9 km². Población: 18.666 habitants (2002).
Mugas Muga: a lo norte con a comarca de Ribagorza, a l'este con as comarcas d'a Noguera y d'o Segrián, a lo sud con a comarca d'a Cinca Baixa, a l'este con a comarca d'a Cinca Meya, y a lo nord-ueste con a comarca d'o Semontano de Balbastro.
Toponimia D'alcuerdo con Joan Coromines i Vigneaux, o toponimo Litera s'aplica actualment a la parte plana d'o que ye a comarca oficial, o sector entre Tamarit de Litera y Albelda, y lo relaciona con as euforbiacias (as letreras). O toponimo Litera puet tener un orichen común con barranco de Lliterola (Benás). En aragonés medieval una "litera" yera parte d'a ropa que se feba servir pa cubrir un leito.
En un texto de 1301 por lo que Chaime II promulgó los fueros aprobaus en las Corz de Zaragoza s'escribe sin articlo:
Lo toponimo Litera se documenta sin articlo en belsetán:
Bienvenido Mascaray manimenos, lo empega con articlo en lo suyo libro Benas, trallo y fuellas:
Territorio y población Num. MunicipioSuperficie(km²)Datos d'o Instituto Aragonés d'Estatistica (IAEST). Zifras completas</center> ! %d'o total !Población(2011)Datos d'o Instituto Nacional de Estadística, de l'1 de chinero de 2011. Zifras completas ! %d'o total !Altaria(metros) ! Lugars |- | align="right" |1 | align="left" |Albelda | align="right" | 51,9 | align="right" | 7,1 | align="right" | 839 | align="right" | 4,4 | align="right" | 361 | align="left" | |- | align="right" |2 | align="left"| Alcampell | align="right" | 58,0 | align="right" | 7,9 | align="right" | 762 | align="right" | 4,0 | align="right" | 449 | align="left" | Pelegrinyón
| align="right" |3 | align="left"| Altorricón | align="right" | 32,4 | align="right" | 4,4 | align="right" | 1.492 | align="right" | 7,8 | align="right" | 265 | align="left" | |- | align="right" |4 | align="left"| Baells | align="right" | 39,8 | align="right" | 5,4 | align="right" | 114 | align="right" | 0,6 | align="right" | 610 | align="left" | Nachán, Zurita |- | align="right" |5 | align="left"| Binéfar | align="right" | 25,1 | align="right" | 3,4 | align="right" | 9.482 | align="right" | 49,6 | align="right" | 286 | align="left" | |- | align="right" |6 | align="left"| Camporrélls | align="right" | 26,7 | align="right" | 3,6 | align="right" | 182 | align="right" | 1,0 | align="right" | 665 | align="left" | |- | align="right" |7 | align="left"| Castillón Roi | align="right" | 37,6 | align="right" | 5,1 | align="right" | 380 | align="right" | 2,0 | align="right" | 442 | align="left" | Pinyana, Santa Ana. |- | align="right" |8 | align="left"| Esplús | align="right" | 73,0 | align="right" | 9,9 | align="right" | 654 | align="right" | 3,4 | align="right" | 281 | align="left" | EGASA, La Bochosa, Las Pueblas, MAPSA, Moncasi, ROLZASA, Santa María del Pilar, Torregrosa. |- | align="right" |9 | align="left"| Peralta y Calasanz | align="right" | 114,9 | align="right" | 15,7 | align="right" | 243 | align="right" | 1,3 | align="right" | 523 | align="left" | Calasanz, Gabasa, Peralta de la Sal, Cuatre Corz. |- | align="right" |10 | align="left"| Sant Istevan de Litera | align="right" | 71,9 | align="right" | 9,8 | align="right" | 509 | align="right" | 2,7 | align="right" | 420 | align="left" | Rocafort |- | align="right" |11 | align="left"| Tamarit de Litera | align="right" | 110,6 | align="right" | 15,1 | align="right" | 3.711 | align="right" | 19,4 | align="right" | 360 | align="left" | Algayón, La Melusa. |- | align="right" |12 | align="left"| Valdellou | align="right" | 30,4 | align="right" | 4,1 | align="right" | 119 | align="right" | 0,6 | align="right" | 460 | align="left" | |- | align="right" |13 | align="left"| Vencillón | align="right" | 10,4 | align="right" | 1,4 | align="right" | 467 | align="right" | 2,4 | align="right" | - | align="left" | |- | align="right" |14 | align="left"| Zanui-Alins | align="right" | 51,2 | align="right" | 7,0 | align="right" | 181 | align="right" | 0,9 | align="right" | 454 | align="left" | Alins, Zanui. |- | align="center" |# | Litera| align="right" | 733,9| align="right" | 100,0| align="right" | 19.135| align="right" | 100,0| align="center" | -'''
Gastronomía Patacas. Recau de Binéfar. Laminerías Panellets: lamíns con farina d'almendra, uego y zucre, tipico pa Toz los Santos. "calendario gastronomico" en a pachina web Gastronomía Aragonesa d'o Gubierno d'Aragón.
Se veiga tamién Lista de molimentos de Litera catalogaus como Bien d'Intrés Cultural.
Vinclos externos
Referencias
*