Abrahán (n'hebréu: אַבְרָהָם, Avraham; n'árabe ابراهيم, Ibrāhīm) ye, pa la relixón xudía, cristiana y islámica, el primeru de los patriarques postdiluvianos del pueblu d'Israel y del pueblu árabe. El so nome significa 'padre de munchos pueblos' y, según el rellatu del Xénesis, Dios otorgar a un home llamáu Abram, o Abrán, nel momentu d'establecer un conveniu con él, qu'incluyía los so deséu de convertilo nel orixe d'un pueblu del que sería los so Dios y al que-y daría la tierra de Canaán como posesión perpetua.Küng, Hans. El xudaísmu. Pasáu, presente y futuru, Barcelona: Círculu de Llectores, 1994, páxs. 26 y ss.
Abrahán foi'l padre d'Ismael y Isaac, considerándose-y según la tradición bíblica ser el fundador del xudaísmu. Xacob, fíu d'Isaac y nietu de Abrahán, tuvo doce fíos que fundaron les doce tribus d'Israel. El pueblu xudíu considérase descendiente de Xudá y Benjamín, dambos bisnietos de Abrahán. De la llinia de Xudá baxaron los reis David y Salomón. Xudíos, cristianos y musulmanes perciben en Abrahán al Padre de los Creyentes.
Rellatu bíblicu La historia de Abrahán ye rellatada nel llibru de la Xénesis, dende 11:26 a 25:18.Xénesis 11 (Reina Valera 1995); Xénesis 11:26 (Biblia Paralela).
Nacencia y vocación thumb|left|Ruines de la ciudá d'Ur, col Zigurat caldéu restauráu al fondu.Imaxe tomada nes contornes de Nassiriyah. thumb|170px|La caravana de Abrahán. Acuarela por Tissot, c. 1900.
Según el testu bíblicu, la familia de Abrahán alcuéntrase en "Ur Kaśdim" (אוּר כַּשְׂדִּים), frecuentemente referida como "Ur de los caldeos".Xénesis 11:28 (versión múltilingüe). El términu "Ur Kasdim " figura na Torá (Xénesis 28). Basaes na Septuaginta, qu'emplega "país de los caldeos", les subsecuentes versiones de la Biblia referir a "Ur de los caldeos". Na Septuaginta (sieglos III-II e.C.), el términu "kasdim" ye acomuñáu colos caldeos, pero los vocable emplegaos pa referise a Caldea na Antigüedá presenten el raigañu k.l.d. (acadiu: Kaldo, araméu: Kaldu, griegu: Kaldía) y ella non necesariamente ye sinónimu de k.s.d. En términos de precisión histórica, onde los setenta escribieron "país de los caldeos" acasu tendríen de traducir "país de los sumerios". "País de los caldeos" deber al momentu tardíu en que s'ellaboró la Septuaginta y a que quien la traducieron nun fueron historiadores nin xeógrafos, sinón persones cultes qu'escribieron a partir de la conocencia qu'entós disponíen. Con respectu al términu Ur entá esisten ciertes diverxencies tocantes a la so llocalización precisa. Llargamente mayoritaria ye la identificación del "Ur bíblicu" col Ur mesopotámicu, siendo esta identificación tamién la más consensuada. Dientro de la tradición xudía (relixón ya investigación), dicha asociación ye hexemónica y el Ur mesopotámicu amás ye entendíu como llugar natal de Abrahán (Jewish Encyclopedia: Abrahán; The Jewish People, Xerusalén: Keter, 1973, 1; M. Coogan, Y.L. Feinstein y P. Freedman, The Book of Religions, Londres: Kindersley, 2013: "Abrahán, nacíu na ciudá estáu mesopotámica d'Ur"). H.W.F. Saggs (1979), Josephine Bacon y Martin Gilbert (1990), Karen Armstrong (1993), Hans Borger (1999) y Allan Millard (2001) identifiquen "Ur Kaśdim" con Ur (Monde du judaïsme, ed. Y. Kedourie, Londres y París: Thames & Hudson, 2003, p. 40; Bacon y Gilbert, Civilização xudaica, Lisboa: Dinalivro, 2003, p. 10; Armstrong, A Story of God, Nueva York: Ballantine, 1994, pp. vii, 11; Borger, Uma história do povo judeu, San Pablo: Séfer, 2008, tomu 1, p. 22; A.R. Millard, "Where Was Abrahán's Ur?", Biblical Archaeology Review, mayu-xunu de 2001). Diverxente ye'l puntu de vista de Cyrus Gordon (Journal of Near Eastern Studies, 17, 1958, p. 28; "Abrahán of Ur", Hebrew and Semitic Studies, Oxford: Clarendon, 1963, páxs. 77–84; H. Shanks, "Abrahán's Ur", BAR 26/1, xineru-febreru 2000; Center for Online Judaic Studies, consultáu 25 d'agostu de 2014). Taré yera de la décima xeneración descendiente de Noé, al traviés de Sem, y los sos fíos fueron Abrahán, Nacor y Van Faer. Esti postreru, que'l so fíu foi Lot, morrió na so ciudá natal (Ur). Depués Abrahán cásase con Sara, la so media hermana, quien yera manera. Taré, el padre de Abrahán, colos sos fíos y families, colaron entós dende Ur a Canán, asitiándose en Jarán, Mesopotamia, onde Taré morrió a los 205 d'edá.. Jarán ye conocida tamién como Van Faer, Siria (Borger, p. 22). Tres la muerte de Taré, según rellata'l Xénesis capítulu 12, cuando Abrahán tenía 75 años, Dios ordenó-y salir de la so tierra y dir «al país que yo te voi indicar»,Según el testu bíblicu: onde convertiría a Abrahán y los sos descendientes nun gran pueblu. De manera qu'Abrahán emigró dende Jarán, con Sarai y Lot, los sos siguidores, los sos fataos, y viaxaron hasta Canaán, onde, nel encinar de Siquem, el Señor dio-y tierra a él y la so posterioridá. Ellí Abrahán construyó un altar dedicáu al Señor y siguió viaxando escontra'l sur pol desiertu de Négueb.
Coincide con esta dómina la migración de numberosos pueblos tribales dende'l sur d'El Cáucasu escontra'l llevante mediterraneu y l'esti européu. Según restos arqueolóxicos, yera habitual nesa dómina la manera de vida nómada, basáu na ganadería trashumante, tal como se describe la de Abrahán. Tamién son de la mesma dómina delles tradiciones descrites nel llibru del Xénesis, capítulu 15, versículu 3, onde se fai referencia coles mesmes a delles lleis del códigu de Hammurabi (). Nesa dómina, la Biblia rellata que se desamarra una gran fame sobre la cara de la tierra (Xen:12:10).
El faraón y Abimelec thumb|Partida de Abrahán, según József Molnár.
Abrahán baxa dende Négueb a Exiptu (Gn 12: 10). Y ye equí onde aparentemente Abrahán dase cuenta de que la so esposa Sara ye formosa ante los güeyos de los homes. Una vegada ellí los príncipes d'Exiptu acobicien a Sara. Abrahán diz-y a Sara que diga que ye la so hermana pos de lo contrario podría ser asesináu (Xen 12: 10-20). El faraón toma a Sara y trata a Abrahán perbién por causa d'ella; diéronse-y oveyes, ganaos, pollinos, pollines, siervos, sierves y camellos. Pero'l faraón ye arrenegáu por Dios. Faraón reclámalu a Abrahán por despinta-y que Sara yera la so esposa y este ordena a los so homes que lu devolvieren a la frontera cola so muyer y tou lo suyo. Abrahán, Sara y el so séquitu salieron d'Exiptu.
La segunda vegada, ye con Abimelec. El gobernante en cuestión, Abimelec, siéntese atraíu pola esposa de Abrahán, Sarai/Sarah ya intenta casase con ella. Como na ocasión anterior, quien la pretenden son arrenegaos y descubiertos pol Señor y el gobernante termina dando a Abrahán gran riqueza en cuenta de que se retire.
Esti rellatu ye de tradición yavista (sieglu IX e.C.), tien paralelismu nuna tercer historia, d'Isaac y Rebeca, que se narra en Gn 26. L'esquema teolóxicu ye'l mesmu: l'astucia del personaxe bíblicu y la providencia de Yahvé, siempres fiel a la so promesa, traen la prosperidá metanes les dificultaes.
Melquisedec En Xénesis 14, Melquisedec ye rei de Salem y Sumu Sacerdote. Nel Llibru a los Hebreos posiblemente escritu pol apóstol Pablo, escláriase y afonda, que'l nuevu sacerdociu de los creyentes en Cristu va dexar de ser el xudíu (aarónico) y va ser al estilu simbólicu de Melquisedec, quién apaeciéndo-y Le a Abrahán (Hebreos 7:1,3) y participando del pan y del vinu naquel alcuentru trescendental (Xénesis 14:18), esti Melquisedec, rei de Salem, sacerdote de Dios Peraltu, salió a recibir a Abrahán que volvía de la derrota de los reis, y bendíxolu, a quien asina mesmu dio Abrahán los diezmos de too. Melquisedec significa de primeres Rei de xusticia, y tamién Rei de Salem, esto ye, Rei de paz; ensin padre, ensin madre, ensin xenealoxía; que nin tien principiu de díes, nin fin de vida, sinón fechu asemeyáu al Fíu de Dios, permanez sacerdote pa siempres. Ye de considerar, pos, qué grande yera ésti, Melquisedec, a quien entá Abrahán el patriarca dio diezmos del botín. Nel rellatu del llibru de Xénesis, Lot nun apaez nel alcuentru con Melquisedec. Con esta ministración, Abrahán refuerza la so rellación con Dios quien lu bendiz sobre manera.
Delles persones creen que Melquisedec ye una Cristofanía, pero'l llibru de los Hebreos, al paecer, fai una especie d'analoxía ente'l pan y el vinu que dio Melquisedec a Abrahán col ritual instituyíu por Xesús na última cena. A esto añader que'l cristianismu primitivu yera ayenu a les castes sacerdotales hebrees, quien lo veian como una herexía, poro, los primeros sacerdotes cristianos nun podíen derivar de la casta sacerdotal hebrea, asina que nun teníen llinaxe (ensin padre nin madre como Melquisedec).
Melquisedec ye vistu por delles versiones del cristianismu, debíu al pan y al vinu que dio a Abrahán, como una especie de sacerdote profeta qu'executó per primer vegada'l mandatu del Mesíes que llegaría munchos sieglos dempués. So esta tradición, Melquisedec foi'l primer sacerdote cristianu, por ello'l sacerdociu cristianu recibe por nome Sacerdociu de Melquisedec. Malki-tsédek Melquisedec o Malki-tsédek nun ye un nome propiu. מַלְכִּי (malki) significa 'mio rei' y צֶדֶק (tsedek) significa 'xusticia'. Nun conocemos el so verdaderu nome namái'l so llamatu : Rei Xustu. Dellos comentaristes apunten a que l'apellativu de 'Tsedek' ye homófonu a Sedec, una deidá pagana adorada pola la tribu cananea de los xebuseos, antes de la conquista de Salem/Yerushalaim pol rei David. Otru exemplu similar ye'l d'otru rei cananéu de Jerusalén llamáu Adoni-sedec Naquellos tiempos dalgunos siguíen fieles a un cultu monolátrico a El-Elion, Dios Peraltu pero nun yeren monoteístes pos yera común rendír cultu a diverses divinidaes, pero reconociendo qu'había siempres una que yera cimera a les demás, daqué compatible cola posterior esistencia d'una trinidá cristiana con una divinidá cimera.
¿Quién invistió a Malki-tsédek como sacerdote d'El Elion? Él mesmu. Tal como faíen casi tolos reis de los pueblos paganos qu'exercíen roles de reis y sacerdotes de dalguna divinidá si ye qu'ellos mesmos non se endiosaben. Malki-tzédek asumió tal rol na vida, creyéndose dignu para tal fin. De nuevu, darréu va apaecer un personaxe qu'asume'l rol de ser fíu de dios, un xeitu de divinidá.
Sobro la referencia de 'Pan y vino' el cristianismu ve en Melquisedec una figura del so cristu, el sumu sacerdote del nuevu pactu, cuando en realidá yera'l costume naquelles dómines ufiertar a los que veníen de la batalla estos dos elementos, pan y vinu. Y Avraham taba llegando victoriosu de la guerra.
De tolo precedente, amás d'en el testu orixinal y los sos comentaristes, hai referencies tamién na Biblia Reina Valera, revisión de 1995; en Pagan Religions: A Handbook for Diversity Training de Kerr Cuhulain, Elyon ye'l dios de la secta edokita o saducea, n'oposición al dios de los levites ; y nel A God of Many Understandings?: The Gospel and a Theology of Religions Todd L. Miles pon n'evidencia a 'El-Elyon' como nome d'orixe paganu.
Mambré
right|thumb| Los trés ánxeles que visiten a Abrahán como prefiguración de la Trinidá. Teofanía nel encinar de Mambré, por Andréi Rubliov. Galería Tretiakov, Moscú. thumb|Abrahán representáu como Padre de Munches Naciones y Padre de los Creyentes. Capitel románicu. Muséu d'Unterlinden, Colmar. thumb|160px| L'asina llamada "Roca Fundacional",Hebréu: אבן השתייה, Even Hashetiá; árabe: صخرة, Sajrah Xerusalén, sitiu onde distintes relixones monoteístes sostienen tuvo llugar la prueba de la fe de Abrahán por aciu el sacrificiu del so fíu.Trátase d'una tradición d'importancia particularmente pal xudaísmu y l'islam. El xudaísmu y el cristianismu consideren que'l fíu de Abrahán que diba ser sacrificáu yera Isaac; l'islam considera que yera Ismael. Ellí precisamente tuvo otrora allugáu'l Sanctasanctórum del Templu y alcuéntrase güei el Domo de la Roca.