Bharat Ratna Śrī Pandit Jawāharlāl Nehru (Hindi: जवाहरलाल नेहरू, Allahabad) , foi un destacáu políticu hindú, líder de l'ala socialdemócrata,de l'ala moderada socialista, del Congresu Nacional Hindú, dende la llucha pola independencia. Foi primer ministru de la India dende la independencia (el 15 d'agostu de 1947) hasta la so muerte.
Datos biográficos Foi fíu de Motilal Nehru, un destacáu dirixente del Congresu, abogáu, notariu y reconocíu políticu hindú.
Tres la so formación na Universidá de Cambridge, tornó pa exercer como abogáu, a pesar de la desaprobación del so padre y, unos años más tarde, estableció rellación política con Mahatma Gandhi, que darréu sofitaría'l so propiu padre.
Nehru casar en 1916 con Kamala Kaul. La so única fía foi Indira Gandhi, nacida en 1917. Kamala dio a lluz a un neñu en payares de 1924, pero vivió namái mientres una selmana. Nehru foi acusáu de tener rellaciones con Padmaja Naidu y Edwina Mountbatten. La fía d'Edwina Pamela reconoció qu'hubo una aventura platónica de Nehru con Edwina.
Algamó la presidencia del Congresu per primer vegada en 1929.
Foi encarceláu mientres 32 meses, dempués de los socesos de 1942.
Formó'l primer gobiernu hindú en xunetu de 1946, cola oposición de la Lliga musulmana, qu'aspiraba a crear un estáu propiu, dixebráu de la India y que finalmente se fixo realidá en 1947 (Paquistán).
Gobiernu (1947-1964) Como primer ministru, llevó a cabu una política esterior de non alliniadura, y convirtióse nún de los fundadores y dirixentes del movimientu de países ensin alliniar aconceyaos per primer vegada na llamada Conferencia de Bandug. Reclamó Caxmir a pesar de la oposición de Paquistán, lo que desamarró la primer guerra ente esos dos países (1947-1949). Amestóse tamién Hyderabad en setiembre de 1948) y la colonia portuguesa de Goa n'avientu de 1961. Foi Ganáu militarmente pola República Popular China n'ochobre de 1962, a partir d'entós realizó una política de bona vecindá.
Política económica Presidió la introducción de la planificación y el control de la economía del estáu, cola creación de la Comisión de Planificación de la India.
Ellaboró el primer Plan Quinquenal en 1951, que trazó les inversiones del gobiernu na industria y l'agricultura. Aumentó los impuestos sobre la renta empresarial y antemanóse a una economía mista na que'l gobiernu encargar de les industries estratéxiques que sirven al interés públicu: minería, electricidá y pesaos, ente que'l restu sería competencia de les empreses privaes.
Buscó la redistribución de la tierra y punxo en marcha programes pa construyir canales de riego, preses y espublizar l'usu de fertilizantes p'aumentar la producción agrícola.
Tamién foi pioneru nuna serie de programes de desenvolvimientu comuñal empobinaos a espublizar diverses industries artesanales y l'aumentu de la eficiencia na India rural.
Amás, afaló la construcción de grandes preses, que'l mesmu llamó los "nuevos templos de la India", obres de riego y la xeneración d'enerxía hidroeléctrica y punxo en marcha'l programa de la India p'aprovechar la enerxía nuclear.
Mientres la mayor parte del so mandatu como primer ministru, la India siguió enfrentándose a grave escasez d'alimentos a pesar del progresu y l'aumentu de la producción agrícola.
Les polítiques industriales, que se resumen na Resolvimientu de Política Industrial de 1956, afalaron la crecedera de fábriques y de la industria pesao, pero la planificación estatal, los controles y les regulaciones empezaron a deteriorar la productividá, la calidá y la rentabilidá.
Anque la economía de la India esfrutó d'una tasa constante de crecedera nel 2,5% añal, el desemplegu crónicu, xunto cola probeza xeneralizada siguió afectando a la población. DD Kosambi, reconocíu historiador marxista, criticó la esplotación que la clase burguesa fixo de la ideoloxía socialista de Nehru.
Nehru foi acusáu de promover el capitalismu amarutáu de socialismu democráticu, ente otres coses.
La tierra y la reforma agraria Sol lideralgu de Nehru, el gobiernu intentó desenvolver la India rápido, embarcándose na reforma agraria y la industrialización express. Introducióse una reforma agraria esitosa qu'abolió llatifundios xigantes.
Los intentos d'introducir l'agricultura cooperativa a gran escala viéronse atayaos poles élites terratenientes rurales, que formaben el nucleu de la poderosa derecha del Congresu que tuvo un considerable sofitu políticu de la oposición (política).
La producción agrícola espandir hasta principios de 1960, yá que se traxo tierra adicional de cultivu y dellos proyeutos de riego empezaron a tener un efeutu.
La creación d'universidaes agrícoles, siguiendo'l modelu americanu de concesión de tierres pa les Universidaes - per parte del gobiernu federal conforme a la Llei Morill de 1982 y 1890-, contribuyó al desenvolvimientu de la economía. Estes universidaes trabayaron con variedaes de trigu, d'altu rendimientu y d'arroz, desenvueltu primero en Méxicu y en Filipines.
Na década de 1960 empezó la Revolución Verde, un esfuerciu pa diversificar y aumentar la producción de cultivos. Coles mesmes, una serie de monzones causaron grave escasez d'alimentos, a pesar del progresu constante y l'aumentu de la producción agrícola.
Política nacional L'Imperiu británicu na India, qu'incluyía l'actual India, Paquistán y Bangladex, estremar en dos tipos de territorios: les Provincies de la India británica, que se rixen direutamente por funcionarios británicos, so la responsabilidá del Gobernador Xeneral de la India y los estaos principescos, sol dominiu de los gobernantes hereditarios locales que reconocieron soberanía británica en cuenta de l'autonomía local -na mayoría de los casos establecíos por tratáu.
Ente 1947 y 1950 aproximadamente, los territorios de los estaos principescos fueron integraos políticamente na Unión India sol mandatu de Nehru y Sardar Patel. La mayoría fundir en provincies esistentes, ente qu'otros entamáronse en nueves provincies como: Rajputana, Himachal Pradesh, Madhya Bharat y Vindhya Pradesh, compuestu por múltiples estaos principescos. Unes poques como: Mysore, Hyderabad, Bhopal y Bilaspur, independizáronse.
Según la Llei de 1935, caltúvose'l derechu constitucional de la India, n'espera de l'adopción d'una nueva Constitución y cola nueva Constitución de 1950, qu'entró a valir el 26 de xineru de 1950, la India convertir nuna república democrática soberana. Nehru declaró que la nueva república sería una "Unión d'Estaos". Nella estremaben trés tipos d'Estaos Xuníos: La Parte A, que yeren provincies de la India británica, gobernaes por un gobernador eleutu y la llexislatura estatal. La Parte B yeren antiguos estaos principescos rexíos por un rajpramukh, que solía ser el gobernante d'un Estáu constituyente y un poder llexislativu escoyíu. El rajpramukh foi nomáu pol Presidente de la India. La Parte C incluyó estaos incluyíos dambes provincies, los antiguos comisarios principales y dellos estaos principescos, y cada unu rexir por un comisariu xefe nomáu pol Presidente de la India. L'únicu Estáu Parte D yeren les islles Andaman y Nicobar, que s'alministraben por un teniente gobernador nomáu pol gobiernu central. N'avientu de 1953, nomó la Comisión de Reorganización de los Estaos Xuníos pa la creación d'estaos nes llinies llingüístiques foi encabezada pol xuez Fazal Ali y tamién la comisión, conocida como la Comisión Fazal Ali. Los esfuercios d'esta comisión fueron supervisaos por Govind Pant Ballabh, que foi ministru del Interior de Nehru n'avientu de 1954. La comisión creó un informe en 1955 qu'encamienta la reorganización de los estaos de la India:
Na Séptima Enmienda, la distinción de tres tipos d'estaos esistentes A, B y C, quedó modificada por cuenta de qu'abolióse la Parte A. La distinción ente estaos de la parte A y la parte B retiróse, y recibió el nome "estaos". Un nuevu tipu d'entidá, el territoriu de la unión, sustituyó a la clasificación como Parte C Parte D o estatal.
Promovió'l pan-indixenismu. Negar a reorganizar los estaos en cualesquier de les llinies relixoses o étniques. Eruditos occidentales na so mayoría emponderaron a Nehru pola integración de los estaos nuna república moderna, pero l'actu nun foi aceptáu universalmente na India.
La educación y la reforma social Foi un apasionáu defensor de la educación, consideraba que yera indispensable pal progresu futuru de la India. El so gobiernu supervisó la creación de munches instituciones d'educación cimera, como'l Institutu All India de Ciencies Médiques, l'Institutu Indiu de Teunoloxía, l'Institutu Indiu de Xestión y l'Institutu Nacional de Teunoloxía.
Tamién destacó pol compromisu del so plan quinquenal, en garantizar la educación primaria gratuita y obligatoria a tolos neños de la India; pa lo cual, supervisó la creación de programes d'inscripción masiva de la población a les escueles y la construcción de miles d'escueles.
Punxo en marcha iniciatives como'l suministru de lleche y comíes gratis pa los neños col fin de combatir la desnutrición. Pa los adultos, sobre manera nes zones rurales, entamáronse centros d'educación y escueles de formación profesional y téunica.
El Parllamentu de la India aprobó dellos cambeos nes lleis pa penalizar la discriminación de castes y aumentar los derechos de la muyer derechos y llibertaes sociales de les muyeres.
Pa erradicar les desigualdaes sociales y les desventaxes qu'enfrenten los pueblos pol sistema tradicional de les castes y tribus desfavorecidas, creó un sistema de reserves de places nos servicios gubernamentales y les instituciones educatives.
Defendió'l llaicismu y l'harmonía relixosa, l'aumentu de la representación de les minoríes nel gobiernu; redactó l'artículu 44 de la Constitución de la India según los Principios Rectores de la Política d'Estáu, qu'establez que: "L'Estáu va esforciar por garantizar a los ciudadanos un códigu civil uniforme en tol territoriu de la India". Esti artículu foi la base de la llaicidá na India, sicasí, foi criticáu pola aplicación desigual de la llei, pos dexó un códigu civil basáu nes antigües lleis de la familia portuguesa, y a los musulmanes caltener la so llei personal n'asuntos rellacionaos col matrimoniu y l'heriedu, nel pequeñu estáu de Goa. Sicasí felicidá llei personal musulmana foi prohibida pol mesmu, más tarde, como resultáu de l'anexón de Goa en 1961 a la India. Esto dio llugar a acusaciones de llaicismu selectivu.
Fixo aprobar la Llei Especial sobre'l matrimoniu en 1954. La idea yera dar a cada persona na India la posibilidá de casase fuera de la llei personal en virtú d'un matrimoniu civil. Como de costume, la llei aplicar a tolos de la India, sacante Jammu y Caxmir, lo que de nuevu dio llugar a acusaciones de llaicismu selectivu. En munchos aspeutos, la llei yera casi idéntica a la Llei de matrimoniu hindú de 1955, lo que da una idea de la forma como s'había secularizado la llei.
La Llei Especial sobre'l matrimoniu dexa a los musulmanes casase y polo tanto caltienen les proteiciones que nun se podíen atopar nel derechu de les persones, polo xeneral yeren benéfiques pa les muyeres musulmanes.
Nel marcu del actu del matrimoniu yera illegal la poligamia y, sicasí, l'heriedu y la socesión rexir pola Llei india de socesión, en llugar de la respeutiva llei personal musulmana. El divorciu tamién se rixe pola llei secular, y el caltenimientu d'una muyer divorciada taría en llinia con establecer pola llei civil.
Condució la facción del Partíu del Congresu, que promovió la llingua hindi como la llingua franca de la nación hindú. Dempués d'un alderique refecho y estremao coles persones que nun falen hindi, adoptóse ésta como llingua oficial de la India en 1950. Los esfuercios realizaos pol gobiernu de la India pa faer del hindi la única llingua oficial dempués de 1965 nun fueron aceptables pa munchos estaos de la India onde nun se falaba l'hindi y que queríen que se siguiera usando l'inglés.