Les llingües etiópiques (tamién llamáu afrosemíticohttp://www.jstor.org/stable/1514983) son un grupu de llingües semítiques que xunto col antiguu sudarábigo formen una caña de les llingües semítiques meridionales. Les etiópiques falar n'Etiopía y Eritrea, y una d'eses llingües tamién se fala en Sudán.
Clasificación La división propuesta ente etiópicu septentrional y etiópicu meridional foi aceptada mientres enforma tiempu (Cohen 1931, Hetzron 1972), sicasí apocayá Voigt punxo en dulda esta división bipartita. La clasificación tradicional qu'estrema ente una caña septentrional y una caña meridional ye la siguiente: Etiópicu septentrional Ge'ez (Etiópicu) – llingua muerta, que ye llingua llitúrxica na Ilesia ortodoxa etíope, la Ilesia ortodoxa eritrea, la Ilesia católica etíope, y ente los Beta Israel. Tigriña Tigré Dahlik
Etiópicu meridional Tresversal Amháricu–Argobba Amháricu – llingua nacional d'Etiopía **** Argobba Harari – Gurage oriental Harari Gurage oriental Silt'y (Silt'y; variantes: Ulbare, Wolane, Inneqor) Zway (Zay) Periféricos grupu "n": Gafat – estinguíu Soddo (Kistane) grupu "tt": Mesmes – estinguíu (dacuando consideráu parte del Inor) Muher Gurage occidental Masqan (Mesqan) Sebat Bet Gurage de Sebat Bet (variantes: Chaha, Ezha, Gumer, Gura) Inor (variantes: Ennemor [Inor propiu], Endegegn, Gyeto)
El semíticu ye la única caña del afroasiáticu que tien un importante espardimientu fora d'África. Un estudiu recién de Kitchen et al propunxo a partir de téuniques de cómputu filoxenéticu basaes n'estadística bayesiana que les "llingües etiosemíticas contemporánees d'África amuesen que fueron introducíos d'una sola vegada a partir d'una variedá del sureste de Arabia hai unos 2800 años", y que tres esa rápida introducción l'etiópicu sufrió una "diversificación rápida" n'Etiopía y Eritrea. Bayesian phylogenetic analysis of Semitic languages identifies an Early Bronze Age origin of Semitic in the Near East.
Descripción llingüística Comparanza léxica Los numberales en distintes llingües semítiques etiópiques septentrionales son:Ethiopic Numerals (E. Chan) GLOSA Septentrional PROTO-ETIÓPICU Ge'ez Tigré Trigriña Dahalik PROTO-ETIÓPICUSEPTENTRIONAL '1' aħədu (m.)aħati (f.) worot (m.) ħatːy (f.) ħadə (m.) ħantit (f.) ħente *ħad- *ħad- '2' kɨlʔetu (m.) kɨlʔeti (f.) kɨlʔot (m.) kɨlʔy (f.) kɨltə kile *kɨlʔ- *kɨlʔ- '3' śələstu (m.)śələs (f.) sələs sələstə sales *śnales *śnales '4' ʔarbaʕel to (m.) ʔarbaʕ (f.) ʔarbaʕ ʔarbaʕastə arbaʕ *ʔarbaʕ *ʔarbaʕ '5' ḫəmɨstu (m.)ḫəms (f.) ħamɨs ħamuʃtə ħamus *ḫamus *ḫams- '6' sɨdɨstu (m.)sɨssu (f.) sɨs ʃudɨʃtə el soʔus *sidis *sidsis- '7' səbʕəel to (m.)səbʕo (f.) sabuʕ ʃəwʕatə ʃabʕatə sabiʕ *sabʕ- *sabʕa '8' səməntu (m.)səmani (f.) samān səmantə saman *samān- *samān '9' tɨsʕəel to (m.)tɨsʕə (f.) sɨʕ tɨʃʕatə tiseʕ *tisʕ- *tisʕ- '10' ʕəśɨrtu (m.)ʕəśru (f.) ʕasɨr ʕasərtə ʕaser *ʕaśdir dir Pa les llingües semítiques etiópiques meridionales tiense: GLOSA Meridional esterior Meridional tresversal PROTO-ETIÓPICUMERIDIONAL Kistane(Soddo) Chana Inor Mesqan Amháricu Argobba Harari Silt'y Zay '1' att at āt āt and hand (m.) handit (f.) aħad hadd had *had- '2' kitt xʷet wəʔet xʷet hulett ket koʔot hōʃt hōyt *kiɫʔet '3' sost sost soʔost sost sost sost ʃiʔiʃti ʃēʃt ʃyʃt *soʔost '4' arətt arβət arβʔət arbət aratt arbit ħarat arāt ʔarətt *(ʔ)arβʔət '5' ammɨst amɨst amʔɨst ammɨst ammist amməst ħammisti ammɨst hamməst *ħamməst '6' sɨddɨst sɨdɨst sɨdɨst sɨddɨst siddist səddəst siddisti sɨddɨst səddəst *sɨddɨst '7' səbatt səβat saβʔat səbət sebat saʔint saːtti saʔabt sāβət *saβʔat '8' sɨmmɨnt sɨmʷʉt sũːt sɨmmut simmint səmmənt el soːt sɨmmut summut *səmmənt '9' zəṭəɲ ʒəṭə ʒĩʔə̃ ʒəṭə zeṭyɲ ʒʌhṭʷʌɲ ziħṭaɲ ziṭṭəɲːə zeṭṭyɲ *ziħṭəɲ '10' assɨr asɨr asɨr assər assir assər assir assɨr ʔassər *(ʔ)assɨr
Referencies
Bibliografía Cohen, Marcel. 1931. Études d'éthiopien méridional. Paris. Hetzron, Robert. 1972. Ethiopian Semitic: studies in classification. Manchester: Manchester University Press.