Vladivostok (, , ) ye una ciudá portuaria de Rusia allugada nel Alloñáu Oriente Rusu y centru alministrativu del Krai de Primorie. La ciudá atópase bien próxima a la frontera rusa con China y Corea del Norte, a 9302 km de Moscú y ye'l puertu rusu más importante del océanu Pacíficu. La población de la ciudá yera de 592 069 habitantes según el censu de 2010.
Ente 1958 y 1991, les autoridaes de la Xunión Soviética convirtieron a Vladivostok nuna ciudá zarrada a los estranxeros por ser la sede de la Flota del Pacíficu de l'Armada Soviética. Ye un importante centru de tresporte y unviaes marítimes, unu de los principales sectores de la so economía. Amás, la ciudá ye la última parada del mundialmente famosu Ferrocarril Transiberianu y cuenta col Aeropuertu Internacional de Vladivostok.
Toponimia Etimológicamente «Vladivostok» provién de les pallabres «владеть» (vladét'''; tener, apoderar) y «Восток» (Vostók; Oriente). Esto ye similar a «Vladikavkaz» (Kavkáz, Кавказ; Cáucasu).
La denominación non oficial en chinu ye 海参崴 (pinyin: Hǎishēnwǎi), qu'entá s'utiliza, anque esiste tamién la trescripción oficial china, 符拉迪沃斯托克.
En xaponés, mientres la Dómina Meiji, pa la denominación de Vladivostok fueron escoyíos pol so valor fonéticu los calteres 浦塩斯徳 (Urajiosutoku) según la forma curtia 浦塩 (Urajio). Güei los xaponeses utilicen principalmente'l katakana pa los topónimos estranxeros, y la versión anterior práuticamente nun s'atopa.
Símbolos thumb|left|Símbolu natural de Vladivostok Amás del escudu, Vladivostok tien un símbolu natural establecíu en 1994, una flor de rododendru de la especie Rhododendron mucronulatum (рододендрон остроконечный) [rododendron ostrokonechnyy]. El símbolu adoptar pa respetar la tradición, bien espublizada nel sureste asiáticu, d'utilizar símbolos naturales (flores, árboles, etc.) para diverses llocalidaes.
Historia
Influencies D'antiguo el territoriu de Vladivostok modernu formaba parte del reinu Balhae (698 – 926). Dende'l sieglu X pertenecía a los kitanos, y darréu a los yurchen. A principios del sieglu XIII nel territoriu de Primorie modernu esistíen delles ciudaes del estáu yurchen. Toes elles fueron destruyíes polos mongoles como resultáu del ataque del añu 1233. Depués por causa de diferencies ente los manchúes y jantsi el Primorie sureñu permaneció ensin población y práuticamente nun se mentaba hasta'l sieglu XIX.ПРИМОРЬЕ В ИСТОРИИ ВОСТОЧНОЙ АЗИИ И РОССИИ
El tratáu de Nerchinsk del añu 1689 otorgaba'l territoriu del actual krai de Primorie a China, pero en 1858 llograr Rusia pol tratáu de Aigun.
Empiezos de la ciudá actual El puestu naval foi fundáu en 1859 pol Gobernador Xeneral de Siberia Oriental, el conde Nikolái Muraviov-Amurski, que foi nomáu según el modelu de Vladikavkaz, una fortaleza de Rusia n'El Cáucasu. La primer nacencia en Vladivostok producir en 1863.
En 1862 Vladivostok convirtióse oficialmente nun puertu. Cola idea d'incentivar el comerciu col esterior, establecióse un estatus de puertu francu pa les importaciones. En 1865 llegaron los primeros pobladores y visitantes estranxeros.
Un ellaboráu sistema de fortificaciones foi construyíu ente los años 1870 y 1890. En 1871 Vladivostok coneutar por telégrafu con Nagasaki y Shanghai.
En 1880 Vladivostok llogró'l estatus de ciudá. L'escudu municipal, en representación del tigre de Siberia, adoptar en marzu de 1883. thumb|left|Encruz de les cais Svetlánskaya y Aleútskaya nos años 1910. En 1891 la construcción del Ferrocarril Transiberianu empezó en Vladivostok. Ye unu de los mayores ferrocarriles del mundu, de gran importancia pal desenvolvimientu de los distritos remotos de Rusia.
Una puxanza económica tuvo llugar en 1903, cuando'l ferrocarril Transiberianu llegó a Vladivostok venceyándolo a la ciudá de Moscú y Europa.
Mientres la guerra ruso-xaponesa de 1904-1905 un escuadrón xaponés de buques de guerra atacó la ciudá. La flota rusa consiguió bloquiar l'ataque.
La ciudá participó na primer Revolución Rusa. A empiezos de 1906 yera gobernada por unidaes militares rebalbes.
Nel periodu ente dambes revoluciones (1907-1917) construyóse la estación del ferrocarril, con arquiteutura rusa del estilu del sieglu XVII, la central llétrica, dos escueles pa neñes, la Escuela de Comerciu y l'Hotel Versailles. Les tranvíes empezaron a funcionar. Había más de 3.000 tiendes y comercios en Vladivostok. En 1913 los editores locales publicaron 61 llibros distintos en rusu y otros idiomes. thumb|Tropes d'Estaos Xuníos en Vladivostok, n'agostu de 1918, mientres la intervención d'Estaos Xuníos na Guerra Civil Rusa.
Periodu soviéticu Tres la Revolución d'ochobre de 1917, Vladivostok empezó una nueva vida. Les fuercies armaes de la Entente llegaron a la ciudá. El 31 d'avientu de 1917 acorazaos xaponeses, británicos y americanos entraron pola badea del Cuernu Doráu. N'abril de 1918 la compañía xaponesa Isido sufrió un ataque. Tres l'incidente, les tropes xaponés y británicu salieron de los sos barcos pa protexer a les sos nacionalidaes. 220px|thumb|left|Plaza de la Revolución de Vladivostok. Ente 1916 y 1922 la población de Vladivostok xubió dende 97.000 hasta 410.000 habitantes. Ente 1920 y 1922, 650 representantes de la intelixencia creativa de Moscú y San Petersburgu vivieron en Vladivostok. Fundaron dos conservatorios, dos teatros y delles orquestes sinfóniques. Tres la victoria de los bolxeviques la mayoría emigró a Australia, China, Estaos Xuníos y otros países.
El 25 d'ochobre de 1922 les últimes unidaes de los intervencionistes abandonaron la ciudá y les unidaes del Exércitu Coloráu tomaron el control. El 15 de payares de 1922, la República del Alloñáu Oriente, qu'esistió ente 1920 y 1922, foi incluyida na RSFSR.
Los bolxeviques entendieron la importancia de Vladivostok como más importante puertu rusu na mariña pacífica. Ente 1920 y 1930 reconstruyóse'l puertu y empezó el tráficu aereu direutu escontra Moscú. En 1932 Vladivostok convertir en base de la Flota Naval del Pacíficu.
Por ser la mayor base naval de la Flota del Pacíficu, la ciudá mientres el periodu soviéticu tuvo'l estatus de ciudá zarrada. Sicasí, en 1974 celebráronse históriques negociaciones sobre la llimitación de les armes estratéxiques ente'l Secretariu Xeneral del PCUS Leonid Brézhnev y el presidente de los Estaos Xuníos, Gerald Ford.
Periodu post-soviéticu Tres delles demandes al gobiernu central per parte de les autoridaes del Alloñáu Oriente soviéticu, el 1 de xineru de 1992, Vladivostok dexó de ser una ciudá zarrada, cinco años dempués de que Mikhaíl Gorbachov prometiera con un discursu na ciudá la so apertura al mercáu asiáticu, dempués de que Boris Yeltsin, el primer presidente de la Rusia post-soviética, roblara'l decretu d'apertura.
En 2012, la islla Russki, que forma parte del distritu Frúnzenski de Vladivostok, foi la sede de la xunta de l'APEC. P'aportar a la islla construyóse la ponte atirantada col mayor baldíu del mundu hasta entós, la ponte de la islla Russki. Esta obra supunxo un gran impulsu a les posibilidaes d'ampliación de la ciudá y la comunicación d'esta islla.
Mapes
Xeografía thumb|Vista satelital de Vladivostok La ciudá de Vladivostok cubre un área qu'escurre dende la península Muravyov-Amursky a la llocalidá de Trudovoye, incluyíu la península de Peschanyi, con cerca de 50 islles del golfu de Pedro'l Grande, bañada peles agües de les badees del Amur y el Ussuri, les agües del golfu de Pedro'l Grande y el mar de Xapón.
Acordies colos datos del Catastru de Tierres del Estáu del 1 de xineru de 2005, la superficie total de tierra dientro de les llendes del distritu de la ciudá de Vladivostok yera de 56.154 hectárees. Parte de la ciudá, asitiáu nuna península Muravyov-Amur, incluyida la llocalidá de Trudovoye, tien una superficie de 35.044 hectárees y ta allugáu na península de Peschanyi (col territoriu axacente), tien una superficie de 7.525 hectárees. La islla Russki, la mayor de les islles incluyíes nel cascu urbanu, tien una superficie de 9.764 hectárees. L'área de les otres islles suma un total de 2.915 hectárees. thumb|left|Imaxe aérea de Vladivostok. Vladivostok estiéndese a entrambos llaos de la pequeña badea de Zolotoi Rog, lliteralmente, «Cuernu d'Oru» en rusu, y fai referencia al estuariu de morfoloxía similar asitiáu frente a Istambul. Ye un llugar favorable p'agospiar buques. Nes sos veres tán los puertos comerciales y pesqueros, pero tamién estrema la ciudá en dos partes, faciendo difícil el tresporte. Por ello, el 25 de xunetu de 2008 empezó la construcción de la ponte sobre l'estuariu, que'l so periodu de diseñu que llevó 39 meses. Presumiblemente, la ponte va quedar rematada en mayu de 2012.Началось строительство моста через бухту Золотой Рог — «Золотой Рог», № 59 2008
La rede fluvial ta pocu desenvuelta, representada principalmente per pequeñu ríos y regueros. Ente los más importantes y significativos tán el Obyasneniya, el Pervaya, el Vtoraya, Sedanka y el Bogataya, que flúi dende l'este al oeste y el Obyasneniya, desagüen na badea del Amur.
El puntu más altu de la parte histórica de la ciudá ye la llomba Orlinoe Gnezdo, a 199 metros sobre'l nivel del mar. Nel distritu urbanu, el puntu más altu ye'l monte conocíu popularmente como Sinyaya sopka, con 474 m, allugáu na parte norte de la península Muravyov-Amursky, cerca del términu de la llocalidá d'Artyom. Otru puntu con un altor significativu ye'l monte Jolodílnik (257 m), la llomba Russkij (291 m) y el monte Vargina (458 m).
La distancia más curtia a Moscú en superficie terrestre xube a 6.430 quilómetros y 9.288 quilómetros per ferrocarril. Mientres, la distancia con Seúl ye de 750 km, Tokiu, 1.060 km; Ḥong Kong, 2.820 km; Bangkok, 4.400 km; Singapur, 5.400 km; Port Moresby, 6.020 km; y Darwin a 6.180 quilómetros.
Clima Vladivostok atópase na mesma llatitú de Sochi, pero tien una temperatura medio añal de 10 °C. El clima de Vladivostok ye continental húmedu influyíu pol monzón (clasificación climática de Köppen: Dwb). Los iviernos son secos y fríu con cielos estenos. La primavera ye llarga, frescu, con grandes oscilaciones de temperatura. Los branos son plácidos y húmedos. La seronda na ciudá ye xeneralmente nidia y secu, con bon tiempu.
La temperatura medio añal ye de 4,6 °C. El mes más templáu ye agostu, con temperatures de 19,6 °C y el más fríu ye xineru, con una temperatura medio de -12,6 °C. La temperatura máximo absoluta ye de 34,1 °C, que se rexistró'l 21 d'agostu de 1921 y xunetu de 1939, ente que la mínima histórica ye de -31,4 °C, que se rexistró'l 10 de xineru de 1931.
La precipitación media añal ye de 826 mm. El rexistru de precipitación máxima foi de 243.5 mm, del día 13 de xunetu 1990 (que coincidió cola llegada del tifón "Robin"). La precipitación máxima absoluta mensual, 403 mm, rexistrar en xunetu de 2005. La presión media añal ye de 763 mmHg.
Demografía 250px|thumb|Vladivostok en 2015 250px|thumb|La cai Fokin ye una de les zones comerciales de Vladivostok. La población de la ciudá, según los resultaos preliminares del censu de 2010, ye de 592.100 habitantes, ente que nel censu de 2002 contabilizáronse 594.701 habitantes. Estes resultaos queden bien lloñe de los 633.838 habitantes rexistraos nel censu de 1989, sol réxime soviéticu. Magar ello, los rusos y ucraínos siguen siendo la mayoría étnica de la población total.
En 1878, el 40% de los más de 4.000 residentes en Vladivostok yeren estranxeros. Esti fechu reflexar nos nomes de les nueves cais, tales como Koréyskaya (Coreana), Pekínskaya (Beixín), Kitáyskaya (China), etc. Los sos nomes actuales son Pograníchnaya (ул. Пограни́чная). Admirala Fókina (ул. Адмира́ла Фо́кина), y Avenida Okeanski (Океа́нский проспе́кт).