William Edward Burghardt Du Bois foi un sociólogu, historiador, activista polos derechos civiles, panafricanista, autor y editor afroamericanu d'Estaos Xuníos.
Nacíu en Massachusetts, Du Bois creció nuna comunidá tolerante y respetuosa pero aun así esperimenta'l racismu durante la so infancia. Dempués de graduase en Harvard, onde ye'l primer negru en llograr un doctoráu en filosofía, convertir en profesor d'historia, socioloxía y economía na Universidá de Atlanta. Du Bois tamién ye unu de los cofundadores de l'Asociación Universal Pal Progresu de los Negros (UNIA).
Algama prominencia nacional cuando ye designáu líder del Movimientu del Niágara, un grupu d'activistes afroamericanos d'Estaos Xuníos que buscaben la igualdá de derechos pa los negros. Du Bois y los sos partidarios oponer al compromisu de Atlanta de Booker T. Washington, un alcuerdu nel que los negros del sur trabayaríen sumisamente y someteríense a la dominación política blanca, ente que los blancos del sur garantizaren que los negros recibieren oportunidaes educatives y económiques básiques. Du Bois aportunó nos derechos civiles y nel aumentu de la representación política, qu'al so xuiciu tenía de ser impulsada pola élite intelectual afroamericanu d'Estaos Xuníos a la que denominó El Décimu Talentosu. Du Bois nun foi un home relixosu, describiéndose a sigo mesmu como un llibrepensador o agnósticu, y tenía poca paciencia coles ilesies afroamericanes o'l cleru, porque sentía que retrasaben el camín del progresu.
El racismu y la discriminación yeren los oxetivos frecuentes de los discutinios de Du Bois, y protestó ruidosamente contra los linchamientos, les lleis Jim Crow y la discriminación na educación. Du Bois fixo dellos viaxes a Europa, África y Asia. Dempués de la Primer Guerra Mundial, encuestó a soldaos negros en Francia y documentó la intolerancia xeneralizada nel exércitu de los Estaos Xuníos. La so causa incluyía a persones de color de toes partes, particularmente a los asiáticos y africanos na so llucha contra'l colonialismu y el imperialismu. Foi un defensor del panafricanismu y ayudó a entamar dellos congresos panafricanos pa lliberar a les colonies africanes de les potencies europees. Du Bois tamién foi un feminista que sofitó'l movimientu sufraxista femenín nos Estaos Xuníos.
Du Bois foi un autor prolíficu, que produció noveles, ensayos, editoriales, autobiografíes, obres de non ficción y estudios académicos. Nel so papel como editor del diariu de la NAACP The Crisis, publicó munches columnes editoriales importantes. El so llibru de 1903 The Souls of Black Folk foi un trabayu fundamental pa la lliteratura afroamericana, y la so obra maestra de 1935 Black Reconstruction in America desafió la ortodoxa predominante de que los negros nun contribuyeron con nada de valor na dómina de la Reconstrucción. Escribió tres autobiografíes, caúna elles con ensayos alvertíos sobre la socioloxía, la política y la hestoria. Du Bois consideraba que'l capitalismu yera la principal causa de racismu, y xeneralmente foi favorable a causes socialistes a lo llargo de la so vida. Foi un fervosu pacifista y abogó pol desarme nuclear. La Llei de Derechos Civiles, qu'incorporó munches de les reformes poles cualos Du Bois fixo campaña mientres tola so vida, foi promulgada un añu dempués de la so muerte.
Primeros años William Edward Burghardt Du Bois nació'l 23 de febreru de 1868, en Great Barrington, Massachusetts, fíu de Alfred Du Bois y Mary Silvina Burghardt Du Bois. Crióse en Great Barrington, una ciudá predominantemente blanca. thumb|right|150px|alt=An old brick church surrounded by trees|Mientres la so infancia, Du Bois asistió a la Ilesia congregacional en Great Barrington, Massachusetts. Los miembros de la Ilesia recoyeron donaciones pa pagar la matrícula universitaria de Du Bois.Horne, p 7. La familia de María Silvina Burghardt formaba parte de la pequeña población negra llibre de Great Barrington, teniendo munches propiedaes de tierres nel estáu. La familia de Burghardt baxaba d'ancestros africanos y holandeses.Lewis, pp 14–15. El bisagüelu maternu de Du Bois foi Tom Burghardt, un esclavu nacíu n'África occidental alredor de 1730, que foi propiedá del holandés d'Estaos Xuníos Conraed Burghardt. Tom llogró la so llibertá en 1780 pola so serviciu como soldáu rasu mientres la Revolución d'Estaos Xuníos na compañía del capitán John Spoor.Lewis, p 13. El fíu de Tom Jack Burghardt foi'l padre de Othello Burghardt, quien foi'l padre de Mary Silvina Burghardt.
El bisagüelu paternu de William Du Bois foi un francoamericanu blancu llamáu James Du Bois de Poughkeepsie (Nueva York), que tuvo dellos fíos con amantes esclaves.Lewis, p 17. Unu de los fíos de raza mista de James foi Alexander. Tres la muerte de James, Alexander foi refugáu pola familia Du Bois y forzáu a arrenunciar a la educación pal trabayu.
Alexander convirtióse en comerciante en New Haven y casóse con Sarah Marsh Lewis. Alexander Du Bois viaxó a Haití y alredor de 1833 tuvo un fíu, Alfred, con una amante d'ellí. Pero Alexander volvió a Connecticut, dexando a Alfred n'Haití cola so madre.Lewis, p 18. Nun se sabe cuando Alfred treslladar dende Haití a los Estaos Xuníos, pero apaeció nel censu de Nueva York en 1860 como Alfred Du Bois. Alfred Du Bois y Mary Silvina Burghardt casáronse'l 5 de febreru de 1867, n'Housatonic, Massachusetts, y William nació al añu siguiente. Alfred abandonó a Mary cuando'l so fíu William tenía dos años.Lewis, p 21. Du Bois suxirió que familia de Mary echó a Alfred. W. E. B. Du Bois identificó a sigo mesmu como "mulatu" o "alredor de la metá o más negru".Lewis, p. 108.
Cuando William yera nuevu, la so madre sufrió un accidente cerebrovascular que la dexó incapacitada pa trabayar.Lewis, p 23. Na so mocedá, Du Bois asistió a la Primer Ilesia Congregacional de Great Barrington. Foi tratáu bien pola comunidá de Great Barrington y esperimentó poca discriminación. Asistió a la escuela pública local y xugó colos sos compañeros blancos y los profesores afalaron los sos intereses intelectuales. La so esperiencia colos estudios académicos llevar a pensar que podría utilizar les sos conocencies pa potenciar a los afroamericanos.Lewis, pp 27–44. Los pobladores locales donaron dineru pa qu'asistiera a la Universidá de Fisk, una universidá históricamente negra.Cebula, Tim, "Great Barrington", in Young, p 91.Horne, p 7.
Formación universitaria thumb|left|250px|alt=A train station platform, with a sign: Colored Waiting Room|Du Bois atopó la segregación racial de Jim Crow, per primer vegada cuando asistió a la Universidá de Fisk, en Tennessee.Lomotey, Kofi (2009), Encyclopedia of African American education, Volume 1, SAGE, p 230. thumb|Du Bois (a la derecha) na so graduación en Harvard en 1890. Gracies al dineru donáu polos vecinos, Du Bois asistió a la Universidá de Fisk en Nashville, Tennessee, ente 1885 y 1888.Lewis, Catharine, "Fisk University", in Young, p 81. Foi la primer esperiencia de Du Bois con racismu del sur, incluyendo les lleis Jim Crow, los linchamientos y el fanatismu.Lewis, pp 56–57. Dempués de recibir un títulu de Fisk, asistió a la Universidá de Harvard dende 1888 hasta 1890, llogrando un segundu títulu de grau, cum laude n'hestoria.Lewis, pp 69–80. Du Bois foi'l sestu afroamericanu almitíu en Harvard. Pagó los sos estudios universitarios col dineru de los trabayos de branu, un heriedu, beques y préstamos d'amigos.Lewis, p 69. Inheritance: p 82. Mientres tuvo en Harvard, foi fuertemente influyíu pol profesor William James.Lewis, pp 72–78. En 1891, Du Bois recibió una beca p'asistir al colexu de posgráu de socioloxía en Harvard.Lewis, p 82.
En 1892, Du Bois recibió una beca del Fondu pa la Educación de Liberto John F. Slater p'asistir a la Universidá Humboldt de Berlín pa los sos estudios de posgráu.Lewis, p 90. Mientres estudiaba en Berlín, viaxó per toa Europa. Volvióse un intelectual maduru na capital alemana, mientres estudiaba con dalgunos de los científicos sociales más destacaos d'esa nación, incluyendo a Gustav von Schmoller, Adolph Wagner y Heinrich von Treitschke.Lewis, pp 98–103. Dempués de tornar d'Europa, Du Bois completó los sos estudios de posgráu y en 1895 convertir nel primer afroamericanu en llograr un doctoráu de la Universidá de Harvard.Williams, Yvonne, "Harvard", in Young, p 99.His dissertation was The Suppression of the African Slave Trade to the United States of America, 1638–1870
Universidá de Wilberforce y de Pennsilvania
Nel branu de 1894, Du Bois recibió delles ufiertes d'emplegu, incluyendo una del prestixosu Institutu Tuskegee; escoyó un trabayu como profesor na Universidá de Wilberforce en Ohio.Gibson, Todd, "University of Pennsylvania", in Young, p 210.Lewis, p 111. En Wilberforce, Du Bois conoció a Alexander Crummell y foi fondamente influyíu pola so tesis de que les idees y principios son ferramientes necesaries pa llograr un cambéu social.Lewis pp 118, 120. En 1897, Du Bois presentó'l documentu The Conservation of Races na Negru Academy, nel que refugó'l pidimientu de Frederick Douglass d'integrar a los americanos negros dientro de la sociedá blanca, escribiendo "... somos negros, miembros d'una vasta raza histórica que dende los alboreceres de la creación durmió, pero en parte vien espertando nos montes escuros de la so patria africana".Lewis, p 123
Nel branu de 1896, la Universidá de Pennsylvania ufiertó-y a Du Bois un trabayu d'investigación d'un añu como «asistente en socioloxía».Lewis, pp 128–129. Du Bois resintió'l fechu de que nunca se -y ufiertó un puestu como profesor. Realizó investigaciones de campu sociolóxicu nos barrios negros de Filadelfia, que formaron la base pal so estudiu The Philadelphia Negru, publicáu dos años más tarde, cuando taba na Universidá de Atlanta.Horne, pp 23–24. Na edición d'agostu de 1897 del Atlantic Monthly, Du Bois publicó Strivings of the Negro People, la so primer obra empobinada al públicu polo xeneral, na qu'amplió la so tesis de que los afroamericanos tienen d'abrazar el so heriedu africanu.Lewis, pp 143–144.
Universidá de Atlanta
En xunetu de 1897, Du Bois tomó posesión d'una cátedra d'historia y economía na Universidá de Atlanta.Horne, p 26.Lewis, pp 143, 155. El so primer llogru académicu importante foi la publicación de The Philadelphia Negru en 1899, un detalláu y completu estudiu sociolóxicu del pueblu afroamericanu de Filadelfia, basáu nel trabayu de campu que realizó en 1896–7. La obra foi una gran meyora na erudición, porque yera'l primer estudiu sociolóxicu científicu nos Estaos Xuníos y el primer estudiu científicu de los afroamericanos.Donaldson, Shawn, "The Philadelpha Negru", in Young, p 165. Nel estudiu, Du Bois acuñó la frase'l «décimu somorguiáu» pa describir la clase marxinada negra, antemanando'l «décimu talentosu», términu que popularizaría en 1903 pa describir la clase élite de la sociedá negra.Lewis, p 148. La terminoloxía de Du Bois reflexaba la so opinión de que la élite d'una nación, blanca y negra, yera la parte crítica de la sociedá que yera responsable de la cultura y el progresu. Los escritos de Du Bois d'esta dómina yeren de cutiu desdeñosos cola clase marxinada, emplegando carauterizaciones como «perezosu» o «pocu fiables», pero, en contraste con otros estudiosos, atribuyó munchos problemes sociales a los estragos de la esclavitú.Lewis, pp 140, 148 (underclass); p 141 (slavery).
La salida de du Bois de la Universidá de Atlanta foi prodixosa, a pesar d'un presupuestu llindáu; produció numberosos trabayos de ciencies sociales y entamó añalmente la Conferencia de Atlanta de los Problemes de los Negros.Lewis, pp 158–160. Foi consideráu como un brillosu profesor, pero distante y estrictu.Lewis, p 157. Du Bois recibió subvenciones del gobiernu d'Estaos Xuníos pa preparar informes sobre la mano d'obra afroamericana y la cultura.Lewis, pp 161, 235 (Department of Labor); p 141 (Bureau of Labor Statistics).
Booker T. Washington y el compromisu de Atlanta thumb|left|W. E. B. Du Bois en 1904.