Claude Gellée (en francés Claude Lorrain, pronunciáu [klod lɔ.ʁɛ̃], anque nel so país ye más conocíu a cencielles como Le Lorrain [«el lorenés»]) <ref group='nota'>Nun se sabe con certidume la fecha de nacencia de Lorrain, establecida tradicionalmente alredor del 1600, anque según otros historiadores podría ser 1604 o 1605, tesis responder# por principalmente por Michael Kitson nel so estudiu Claude Lorrain 'Liber Veritatis (1978). L'axudicación al añu 1600 provién del epitafiu del artista na ilesia de la Trinità dei Monti: «A Claude Gellée lorenés, nacíu en Chamagne, pintor eximio que pintó maraviosamente los rayos del sol naciente y poniente nel campu, que dende la ciudá onde practicó'l so arte llogró les mayores allabancies ente los grandes, y que morrió'l IX de caliendes d'avientu de 1682 a la edá de LXXXII años. Pal so queridísimo tíu, Jean y Joseph Gellée fixeron asitiar esti monumentu, que va ser tamién pa los sos socesores». Sicasí, diversos documentos del añu 1635 axudicáben-y una edá de 30 años, polo que cabría suponer que nació en 1604 o 1605. </ref> foi un pintor francés establecíu n'Italia. Perteneciente al periodu del arte barrocu, enmarcar na corriente denominada clasicismu, dientro del cual destacó nel paisaxismu. De la so estensa producción subsisten güei día 51 grabaos, 1200 dibuxos y unos 300 cuadros.
Xeneralmente descritu polos sos contemporáneos como una persona de calter apacible, yera reserváu y totalmente dedicáu al so oficiu. Cuasi desprovistu d'educación, dedicar al estudiu de temes clásiques, y llabró por sigo mesmu la so fortuna, dende un orixe humilde hasta algamar el visu del ésitu personal. Abrióse camín nun ambiente de gran rivalidá profesional, que sicasí-y llevó a tratar con nobles, cardenales, papes y reis. La so posición dientro de la pintura de paisaxe ye de primer orde, fechu remarcable pola circunstancia de que nel ámbitu anglosaxón —onde la so obra foi bien valorada ya inclusive influyó na xardinería inglesa— seya namái conocíu pol so nome de pila, Claude''', al igual qu'artistes como Michelangelo, Rafael o Rembrandt. Gran innovador dientro del xéneru paisaxísticu, foi calificáu como'l primera paisaxista puru».
Lorrain reflexó na so obra un nuevu conceutu na ellaboración del paisaxe basándose en referentes clásicos —el denomináu «paisaxe ideal»—, qu'evidencia una concepción ideal de la naturaleza y del propiu mundu interior del artista. Esta forma de tratar el paisaxe otorgar un calter más ellaboráu ya inteleutual y conviértese nel principal oxetu de la creación del artista, la plasmación de la so concepción del mundu, l'intérprete de la so poesía, que ye evocadora d'un espaciu ideal, perfectu.
Unu de los elementos más significativos na obra de Lorrain ye l'usu de la lluz, a la que da una importancia primordial a la de concebir el cuadru: la composición llumínica sirve en primer llugar como factor plásticu, al ser la base cola qu'entama la composición, cola que crea l'espaciu y el tiempu, cola qu'articula les figures, les arquitectures, los elementos de la naturaleza; de segundes, ye un factor estéticu, al destacar la lluz como principal elementu sensible, como'l mediu qu'atrai y envolubra al espectador, y conducir a un mundu de suañu, un mundu d'ideal perfeición recreáu pol ambiente de total serenidá y placidez que Claude crea cola so lluz.
La obra de Lorrain espresa un sentimientu cuasi panteísta de la naturaleza, que ye noble y ordenada como la de los referentes clásicos de que se nutre'l opus loreniano, pero aun así llibre y exuberante como la naturaleza selvaxe. Recrea un mundu perfectu ayenu al pasu del tiempu, pero de índole racional, dafechu satisfactoriu pa la mente y l'espíritu. Sigue aquel antiguu ideal de ut pictura poesis, en que'l paisaxe, la naturaleza, traducen un sentíu poéticu de la esistencia, una concepción llírico y harmonizao del universu.
Biografía thumb|upright|Monumentu aciagu de Lorrain, na ilesia de San Luis de los Franceses (Roma). La vida de Lorrain ye conocida principalmente polos sos dos primeros biógrafos: el pintor alemán Joachim von Sandrart (Die Deutsche Akademie, 1675), que convivió con él en Roma; y el filólogu ya historiador Filippo Baldinucci (Notizie de' professori del disegno da Cimabue in qua, 1681-1728), que percanció información de los sobrinos del artista. Claude nació en 1600 en Chamagne, cerca de Lunéville, al sur de Nancy, nel ducáu de Lorena, entós daquella una rexón independiente. Yera fíu de Jean Gellée y Anne Pedrose, d'orixe llabrador pero con una posición daqué acomodada, y foi'l terceru de siete fíos. Güérfanu dende 1612, pasó una curtia estancia col so hermanu mayor en Friburgu de Brisgovia; ésti, escultor de madera especializáu en marquetería, enseñó-y los rudimentos del dibuxu.
En 1613 viaxó a Roma, onde trabayó de pasteleru, oficiu tradicional lorenés. Posiblemente entós entró al serviciu d'Agostino Tassi, un pintor paisaxista tardomanierista, del que darréu foi discípulu. Ente 1619 y 1621 establecer en Nápoles, onde estudió pintura xunto a Gottfried Wals, un mal conocíu pintor de paisaxes orixinariu de Colonia. Cabo señalar que nun ta del tou acreitáu si la so primer formación foi con Tassi y depués con Wals o viceversa, daos los escasos datos que se caltienen sobre l'artista nestos años.
En 1625 empecipió un viaxe por Loreto, Venecia, Tirol y Baviera, y volvió al so llugar d'orixe, estableciéndose en Nancy per añu y mediu. Equí collaboró como ayudante de Claude Deruet, pintor de la corte ducal, y trabayó nos frescos de la ilesia de los Carmelites de Nancy (güei perdíos). A lo último, en 1627 tornó a Roma, ciudá onde permaneció'l restu de los sos díes. De vida sele y ordenada, una vegada establecíu en Roma solo camudó de casa nuna ocasión, de la cai Margutta a la cai Paolina (actual Via del Babuino).Según Sandrart, «na so manera de vivir nun yera un gran cortesanu, sinón de bon corazón y pío. Nun buscó otru prestar que'l so oficiu». Anque se caltuvo solteru, tuvo una fía natural, Agnese, cola que convivió xunto a dos sobrinos veníos igualmente de Lorena, Jean y Joseph Gellée.
Nos años 1630 empezó a consolidase como pintor, faciendo paisaxes inspiraos nel campu romano, d'aire bucólico-pastoril. Roblaba los sos cuadros como Le Lorrain («el lorenés»), polo qu'empezó a ser conocíu como Claude Lorrain. En Roma contautó con Joachim von Sandrart y otros estranxeros establecíos na sede papal (Swanevelt, Poelenburgh, Breenbergh), colos que s'introdució na pintura paisaxista. Tamién fixo amistá con Nicolas Poussin, otru francés afincáu en Roma. Adulces foi ameyorando la so posición, polo que pudo tomar al so serviciu un ayudante, Gian Domenico Desiderii, que trabayó con él hasta 1658.
thumb|left|upright|Monumentu a Claude Lorrain, d'Auguste Rodin, parque de la Pépinière, Nancy. Escontra 1630 pintó dellos frescos nos palacios Muti y Crescenzi de Roma, téunica que sicasí nun volvió utilizar. Entós daquella empezó a gociar de cierta fama nos círculos artísticos de Roma, polo que recibió diversos encargos de personaxes prominentes, y foi favorecíu pol cardenal Bentivoglio, quien lo presentó al papa Urbanu VIII, que-y encargó dos obres: Paisaxe con danza llabradora (1637) y Vista de puertu (1637). Tamién fueron mecenes sos los cardenales Fabio Chigi y Giulio Rospigliosi, que más tarde seríen papes como Alejandro VII y Clemente IX. Mientres tola so vida pintó principalmente pa la nobleza y el cleru, y recibió encargos de toa Europa, principalmente Francia, España, Gran Bretaña, Flandes, Holanda y Dinamarca. Yera tanta la demanda d'obres de Lorrain qu'en 1665 un marchante tuvo que confesar al coleicionista Antonio Ruffo —comitente de delles obres de Rembrandt— que «nun hai esperanza de consiguir una obra de Claude; nun-y bastaría una vida pa satisfaer a los sos veceros».
La so fama yera tal qu'empezaron a surdi-y imitadores —como Sébastien Bourdon—, polo qu'en 1635 empecipió'l Liber Veritatis (British Museum), cuadiernu de dibuxos onde dexaba constancia de toles sos composiciones, pa evitar les falsificaciones.Según Baldinucci, «taba trabayando nos cuadros del rei [Felipe IV], a los cualos apenes empezara a dar forma, cuando dellos envidiosos y vidueños de ganancies inxustes non solo robáron-y la invención, sinón qu'asonsañaron la so manera, y vendiéronse en Roma les reproducciones por orixinales del so pincel, colo que se desacreditaba el maestru, quedaba mal sirvíu'l personaxe pal que se faíen los cuadros y defraudaos los compradores a quien se daben reproducciones por orixinales». Esti cuadiernu consta de 195 dibuxos que copien la composición de les sos obres, descrites hasta l'últimu detalle, el veceru pal que fuera pintáu y los honorarios que cobrara. En 1634 ingresó na Accademia di San Luca, y en 1643 na Congregazione dei Virtuosi, sociedá lliteraria fundada en 1621 pol cardenal Ludovisi.
En 1636 realizó un nuevu viaxe a Nápoles, y al añu siguiente recibió un encargu del embaxador d'España en Roma, el marqués de Castel Rodrigo, d'una serie d'aguafuertes, titulada Fueos artificiales. Quiciabes por encamientu d'ésti,Nun se sabe a ciencia cierta quién realizó les xestiones pa encargar obres a diversos autores pal Bon Retiru, dellos especialistes dan nomes que van dende Velázquez —anque la so visita a Italia foi anterior—, el cardenal Barberini, el conde de Monterrey o'l marqués de la Torre; pero'l que señalen más espertos y quiciabes sía'l más probable ye'l marqués de Castel Rodrigo, pal que yá trabayara Lorrain. Ente la documentación d'esti diplomáticu, consta una factura en 1641 a un tresportista por llevar diecisiete cajón con cuadros de Roma al Bon Retiru. Claude recibió un encargu de Felipe IV pal Palaciu del Bon Retiru en Madrid, pa decorar la Galería de Paisaxes, xunto a obres d'artistes coetaneos como Nicolas Poussin, Herman van Swanevelt, Jan Both, Gaspard Dughet y Jean Lemaire. Lorrain realizó ocho cuadros monumentales, en dos grupos: cuatro de formatu llonxitudinal (1635-38) y cuatro de formatu vertical (1639-41). El programa iconográfico, tomáu de la Biblia y Hestories de los Santos, foi escoyíu pol conde-duque d'Olivares, que dirixía les obres. En 1654 refugó'l puestu de rector principal de la Accademia di San Luca, pa vivir dafechu dedicáu al so oficiu. Aquexáu de gota dende 1663, nos sos últimos años realizó cada vez menos cuadros, derivando escontra un estilu más sele, personal y poéticu.
Finó en Roma'l 23 de payares de 1682, y foi enterráu na ilesia de la Trinità dei Monti, con grandes muestres de respetu y almiración de la sociedá del so tiempu. En 1840 los sos restos fueron treslladaos a la Ilesia de San Luis de los Franceses, onde anguaño reposen.
<div style="clear:both;">
Estilu El paisaxe clásico 300px|thumb|Paisaxe con Apolo curiando los fataos de Admeto y Mercuriu robándo-ylos (1654), Holkham Hall, Norfolk. La especialidá indiscutible de Lorrain foi'l paisaxe, d'ambientación frecuentemente relixosa o mitolóxica. Claude tenía una visión idealizada del paisaxe, qu'aunía'l cultu a l'Antigüedá clásica xunto a una actitú de fonda reverencia escontra la naturaleza, qu'amuesa en tou momentu una serenidá y placidez que reflexen un espíritu evocador, la idealización d'un pasáu míticu, perdíu pero recreáu pol artista con un conceutu de perfeición ideal. Integráu dende mozu na pintura paisaxística polos sos maestros Tassi y Wals, recibió tamién la influencia d'otros dos pintores nórdicos afincaos en Roma: Adam Elsheimer y Paul Brill. Dambos autores crearen na redolada romana l'interés pol paisaxe terrestre y la marina, a los que s'otorgaba tol protagonismu de la obra, ente que los personaxes xugaben un papel secundariu. Claude adquirió de los sos maestros una preferencia pol paisaxe llíricu, con panorames amplios y ruines o arquitectures pa enfatizar l'ambiente clásico, y onde tien un gran protagonismu l'estudiu de la lluz. El so primer cuadru nesti xéneru foi Paisaxe pastoril (1629), robláu y fecháu CLAVDIO I.V ROMA 1629.