Валерый Іванавіч Ліпневіч (нар. 21 верасня 1947, Мінск) — рускі паэт, празаік і эсэіст, перакладчык і крытык.
Біяграфія Нарадзіўся ў сям’і служачых, беларус, дзяды па бацьку з Волмы Смалявіцкага раёна, па маці — з Дудзіч Пухавіцкага раёна. Дзяцінства і юнацтва прайшло ў Мінску і Дудзічах, дзе 13-гадовым хлапчуком напісаў першыя вершы.
Скончыў філалагічны факультэт БДУ (1973). У 1973—1974 гадах служыў у арміі. Працаваў лабарантам у Інстытуце фізікі АН БССР (1965), слесарам-зборшчыкам на МТЗ і ММЗ (1966—1968) літаратурным супрацоўнікам газет «Чырвоная змена» (1971—1973), «Сельская газета» (1976—1977), часопіса «Рабочая смена» (1979—1980).
Узяў шлюбу з рускай паэткай Таццянай Рабровай (1981—1987) і жыў у Маскве. З 1998 года жыве ў Рузе Маскоўскай вобласці.
Творчасць Дэбютаваў у друку вершамі ў 1970 годзе («Нёман», № 10). Вершы, проза і крытыка друкаваліся ў часопісах «Нёман», «Литературная учёба», «Дружба народов», «Новый мир», «Знамя», «Наш современник», «Октябрь», «Юность», «Литературное обозрение», «Арион», «Камертон», а таксама ў газетах «Литературная», «Независимая», «ЛІМ» і іншых.
Аўтар кніг паэзіі «Трава и дождь» (Мінск, 1977), «Тишина» (Мінск, 1979), «Неведомая планета» (Мн.: Мастацкая літаратура, 1988), «Дерево и река» (М.: Современник, 1988). Адзін з аўтараў зборнікаў «Время икс» (М., Прометей, 1989), «Антология русского верлибра» (М., Прометей, 1990), анталогіі «Поэзия русского слова» (Мн., Беларуская навука, 2019), а таксама многіх іншых зборнікаў і альманахаў.
Паэзіі Ліпневіча ўласцівы філасофскае светаразуменне, асэнсаванне «вечных» праблем быцця. Распрацоўвае свабодны верш.
Як адзначала С. Бартохава: «На мой погляд, менавіта верлібр адпавядае паэтычнаму мысленню В. Ліпневіча — змест і форма яго вершаў складаюць тое шчаслівае адзінства, без якога няма сапраўднай паэзіі. Для мяне яго творчасць у нейкай меры загадка. Нават у свабодныя вершаскладанні яго верлібры асобны жанр»С достоинством пройти по бездорожью // Знамя юности. — 4 апреля 1978. Таксама пра творчасць Ліпневіча пісалі А. Аўруцін, Ф. Яфімаў, М. Каняеў, А. Марчанка, І. Чарота, Л. Фiлiмонава, Л. Турбіна, Н. Дунаева.
Аўтар кніг прозы «Ева, верни ребро!» (Мн.: Мастацкая літаратура, 2013), «В кресле под яблоней» (Мн., «Четыре четверти», 2023), аповесцяў «Путешествие для бедных» (Дружба народов, 2001, 8-9), «В кресле под яблоней» (Новый мир, 2006, 2), «Свейкас, Виляу!» (LiteraruS, 2005, 8; «Новая Немига литературная», 2018, 4), апавяданняў «Девушка с яблоком» (Студенческий меридиан, 1985, 10), «Дупло» (LiteraruS, 2009, 4). Уся проза прадублявана на сеціўнай платформе «Литрес».
Пераклаў на рускую мову кнігу Алеся Разанава «Разам з травой» (Москва-Тверь: ООО МАГИ «Из века век», 2016). Таксама перакладаў беларускіх паэтаў — Таісу Бондар, Раісу Баравікову, Ларысу Геніюш, Галіну Каржанеўскую, Аркадзя Куляшова, Генадзя Пашкова, Аксану Спрынчан і іншых. Шмат перакладаў курдскага паэта і празаіка Ганада Чарказяна.
Аўтар дзясяткаў літаратурна-крытычных артыкулаў у тым ліку пра творчасць Рыгора Барадуліна, Алеся Разанава, Таісы Бондар, Максіма Танка, Яўгеніі Янішчыц, Васіля Быкава, Святланы Алексiевiч, Аляксандра Станюты, Уладзіміра Дамашэвіча, Алеся Кажадуба.
Прызнанне Член Саюза пісьменнікаў Масквы (1993).
Лаўрэат прэмій часопіса «Нёман», «Дружбы народов», міжнароднага фестывалю «Европейский дом», міжрэспубліканскіх конкурсаў публіцыстыкі «Дружба», 8-го міжнароднага фестывалю славянскай паэзіі «Поющие письмена».
Крыніцы
Літаратура
Дунаева Н. Чаепитие с другом // Независимая газета. — 15 сентября 2023. Турбина Л. Тишины хочу, тишины! К 75-ти летию // Литературная газета. № 39, 2022. Марченко А. Предвкушение новизны // Литературная учёба. № 3, 1981. Новая Россия: мир литературы. Энциклопедический словарь-справочник: В 2 тт. — М.: Вагриус, 2003; Турбіна Л. Падарожжа ў юнацтва // ЛіМ № 45 (4794), 14 лістапада 2014. -- С. 7.
Ліпневіч В. Вытокі паэзіі — у Дудзічах; гутарыў Алесь Карлюкевіч // Краязнаўчая газета. — 2015. — № 27 (ліп.).- С. 3.
Спасылкі
Марціновіч Д. Сучасная літаратура. Валерый Ліпневіч : пра аповесць Валерыя Ліпневіча «Ева, вярні рабро!» (у беларускім перакладзе з рускай мовы Вольгі Блажэвіч) // Сайт Денина Мартиновича — martsinovich.of.by, 28 кастрычніка 2011.
Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы Катэгорыя:Перакладчыкі на рускую мову Катэгорыя:Паэты Расіі Катэгорыя:Перакладчыкі Расіі Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі Расіі Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі