Цэнтр касмічных палётаў імя Роберта Годарда (, GSFC) — буйная навукова-даследчая лабараторыя НАСА, размешчаная прыкладна за 10,5 км на паўночны ўсход ад Вашынгтона (акруга Калумбія) ў горадзе Грынбелт, штат Мэрыленд, ЗША. Цэнтр быў заснаваны 1 мая 1959 года і стаў першым цэнтрам касмічных палётаў НАСА. У GSFC працуе каля 10 000 штатных супрацоўнікаў і падрадчыкаў. Ён названы ў гонар піянера амерыканскага ракетабудавання Роберта Годарда і з’яўляецца адным з дзесяці асноўных палявых цэнтраў НАСА«CENSUS 2000 BLOCK MAP: GODDARD CDP» (PDF). U.S. Census Bureau. Retrieved September 1, 2018. 1990 Census map of Prince George’s County (index map) has Goddard CDP on Page 9.«Driving Directions to the Goddard Visitor Center.» Goddard Space Flight Center. Retrieved on September 1, 2018. «8800 Greenbelt Road Greenbelt, MD 20771» — Driving Directions Map , Campus Map .

GSFC уяўляе сабой найбуйнейшае ў ЗША аб’яднанне навукоўцаў і інжынераў, чыя дзейнасць прысвечана пашырэнню ведаў пра Зямлю, Сонечную сістэму і Сусвет з дапамогай назіранняў з космасу. Цэнтр з’яўляецца вядучай амерыканскай лабараторыяй па распрацоўцы і эксплуатацыі аўтаматычных (беспілотных) навуковых касмічных апаратаў. GSFC праводзіць навуковыя даследаванні, займаецца распрацоўкай, вытворчасцю і эксплуатацыяй касмічных сістэм, а таксама стварэннем спадарожных тэхналогій. Навукоўцы Цэнтра Годарда могуць распрацоўваць і падтрымліваць місію, а інжынеры і тэхнікі — праектаваць і ствараць касмічныя апараты для гэтай місіі. Навуковец з Цэнтра Годарда, Джон Кромвел Мазер, стаў адным з лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі па фізіцы 2006 года за сваю працу над праектам COBE (спадарожнік для даследавання рэліктавага выпраменьвання).

GSFC таксама кіруе дзвюма сеткамі сачэння за касмічнымі палётамі і збору даных — Сеткай касмічнай сувязі (Space Network) і Сеткай калязямнога сачэння (Near Earth Network). Акрамя таго, цэнтр распрацоўвае і падтрымлівае перадавыя інфармацыйныя сістэмы для апрацоўкі даных у галіне касманаўтыкі і навук пра Зямлю, а таксама стварае спадарожнікавыя сістэмы для Нацыянальнага ўпраўлення акіянічных і атмасферных даследаванняў (NOAA).

Цэнтр Годарда кіруе аперацыямі многіх бягучых місій НАСА і міжнародных праектаў, сярод якіх касмічныя тэлескопы «Джэймс Уэб», «Хабл» і «Фермі», касмічныя праграмы і місіі «Эксплорэр», «Дыскаверы» і OSIRIS-REx, касмічныя абсерваторыі «Сўіфт», SOHO, SDO і INTEGRAL, сеткі спадарожнікаў EOS і TDRSS і міжпланетная станцыя MAVEN. Да ліку мінулых місій, якімі кіраваў GSFC, адносяцца рэнтгенаўскія тэлескопы RXTE і ROSAT, гама-абсерваторыя «Комптан» (CGRO), даследчыя спадарожнікі SMM, COBE і IUE.

Гісторыя

Першапачаткова заснаваны як Касмічны цэнтр Белтсвіля (Beltsville Space Center), Цэнтр Годарда быў адным з першых касмічных цэнтраў НАСА. У ягоныя першапачатковыя задачы ўваходзіла выкананне пяці ключавых функцый ад імя агенцтва: распрацоўка і вытворчасць тэхналогій, планаванне, навуковыя даследаванні, тэхнічнае забеспячэнне палётаў і кіраванне праектамі. Цэнтр падзелены на некалькі дырэктаратаў (упраўленняў), кожны з якіх адказвае за адну з гэтых ключавых функцый.

1 мая 1959 года цэнтр быў перайменаваны ў Цэнтр касмічных палётаў імя Годарда ў гонар піянера ракетабудавання Роберта Хатчынгса Годарда. Ягоныя першыя 157 супрацоўнікаў былі пераведзены з праграмы ВМС ЗША па стварэнні ракет-носьбітаў «Авангард» (Project Vanguard). Пакуль ішло будаўніцтва новага цэнтра, яны працягвалі сваю працу ў даследчай лабараторыі ВМС ЗША ў Вашынгтоне.

Цэнтр касмічных палётаў імя Годарда ўнёс значны ўклад у праект «Меркурый» — першую амерыканскую праграму пілатуемых касмічных палётаў. На ранніх этапах Цэнтр адыгрываў вядучую ролю ў праекце і кіраваў першымі 250 супрацоўнікамі, якія працавалі на базе Даследчага цэнтра Лэнглі ў Хэмптане, штат Вірджынія. Аднак маштаб і складанасць праекта «Меркурый» неўзабаве заахвоцілі НАСА пабудаваць новы Цэнтр пілатуемых касмічных караблёў (цяпер — Касмічны цэнтр імя Ліндана Джонсана) у Х’юстане, штат Тэхас. У 1961 годзе ўвесь персанал і дзейнасць па праекце «Меркурый» былі пераведзены туды.

Нягледзячы на гэта, Цэнтр Годарда працягваў удзельнічаць у праграме пілатуемых палётаў, забяспечваючы камп’ютарную падтрымку і радыёлакацыйнае сачэнне за місіямі праз сусветную сетку наземных станцый, названую Сеткай сачэння касмічных апаратаў і збору даных (Spacecraft Tracking and Data Acquisition Network, STDN). Аднак асноўнай спецыялізацыяй Цэнтра стала распрацоўка беспілотных спадарожнікаў і касмічных апаратаў для навукова-даследчых місій. Годард стаў піянерам у некалькіх галінах распрацоўкі касмічнай тэхнікі, уключаючы модульную канструкцыю апаратаў, якая дазволіла знізіць выдаткі і зрабіла магчымым рамонт спадарожнікаў проста на арбіце. Яскравы прыклад — спадарожнік для вывучэння Сонца «Solar Max», запушчаны ў 1980 годзе, які быў паспяхова адрамантаваны астранаўтамі шатла «Чэленджэр» у 1984 годзе. Касмічны тэлескоп «Хабл», запушчаны ў 1990 годзе, дагэтуль знаходзіцца ў эксплуатацыі, а ягоныя магчымасці пастаянна пашыраюцца дзякуючы модульнай канструкцыі і некалькім місіям па ягоным абслугоўванні, выкананым экіпажамі касмічных шатлаў.

Сёння цэнтр па-ранейшаму ўдзельнічае ў кожнай з ключавых праграм НАСА. Цэнтр Годарда распрацаваў больш навуковых прыбораў для даследавання планет, чым любая іншая арганізацыя; гэтыя інструменты былі адпраўлены да кожнай планеты Сонечнай сістэмы. Уклад Цэнтра ў праграму НАСА па вывучэнні Зямлі «NASA Earth Science» уключае некалькі касмічных апаратаў у складзе флатыліі «Earth Observing System» («Сістэма назірання Зямлі», EOS), а таксама EOSDIS — сістэму збору, апрацоўкі і распаўсюджвання навуковых даных. Для праграмы пілатуемых палётаў Цэнтр Годарда распрацоўвае інструменты, якія выкарыстоўваюцца астранаўтамі падчас пазакарабельнай дзейнасці, і кіруе апаратам «Lunar Reconnaissance Orbiter» (LRO) — касмічным зондам, прызначаным для вывучэння Месяца ў межах падрыхтоўкі да будучых пілатуемых экспедыцый.

Місіі

Інфармацыйны бюлетэнь, які асвятляе многія з мінулых місій Цэнтра Годарда, можна знайсці на вэб-старонцы, прысвечанай 40-годдзю цэнтра.

Мінулыя місіі Цэнтр Годарда ўдзельнічаў у праектаванні, стварэнні і эксплуатацыі касмічных апаратаў з часоў «Explorer 1» — першага штучнага спадарожніка ЗША. Спіс гэтых місій адлюстроўвае велізарную разнастайнасць навуковых задач і мэт.

Серыя спадарожнікаў «Landsat»: Пачынаючы з запуску першага апарата ў 1972 годзе, гэта серыя спадарожнікаў дзесяцігоддзямі вывучала рэсурсы Зямлі. TIROS-1: Запушчаны ў 1960 годзе, гэты апарат стаў першым паспяховым у доўгай серыі метэаралагічных спадарожнікаў. Платформа «Spartan»: Гэта простая і недарагая платформа разгортвалася з борта касмічнага шатла для выканання кароткіх (2-3 дні) навуковых місій. Гама-абсерваторыя «Комптан» (CGRO — Compton Gamma Ray Observatory): Другая (пасля «Хабла») з чатырох «Вялікіх абсерваторый» НАСА. Прапрацавала дзевяць гадоў, перш чым была зведзена з арбіты і ўвайшла ў атмасферу Зямлі ў 2000 годзе. COBE (Cosmic Background Explorer): Спадарожнік для даследавання рэліктавага выпраменьвання, які прадаставіў унікальныя навуковыя даныя пра ранні Сусвет, што пацвердзілі тэорыю Вялікага выбуху. «Мікрахвалевы анізатропны зонд Уілкінсана» (WMAP — Wilkinson Microwave Anisotropy Probe): З высокай дакладнасцю карціраваў рэліктавае выпраменьванне, якое ўтварылася ў выніку Вялікага выбуху. На аснове ягонаго сканіравання нябеснай сферы была складзена радыёкарта неба на некалькіх даўжынях хваль. Вымярэнні WMAP сыгралі ключавую ролю ў складанні стандартнай мадэлі касмалогіі «Лямбда-CDM». Завяршыў сваю місію ў 2010 годзе. «Місія па вымярэнні трапічных ападкаў» (TRMM — Tropical Rainfall Measuring Mission): Сумесная касмічная місія з Японскім агенцтвам аэракасмічных даследаванняў (JAXA), закліканая адсочваць і вымяраць штомесячную і сезонную колькасці ападкаў у тропіках і субтропіках па ўсім свеце. Прадастаўляла крытычна важныя даныя для прагназавання ўраганаў. Завяршылася ў 2015 годзе.

Бягучыя місіі Цяпер Цэнтр Годарда падтрымлівае працу дзясяткаў касмічных апаратаў, якія збіраюць навуковыя даныя. Гэтыя місіі ахопліваюць як навукі пра Зямлю, так і даследаванні далёкага космасу.

Назіранне Зямлі «Сістэма назірання Зямлі» (EOS — Earth Observing System): Гэтая флагманская праграма ўключае ў сябе спадарожнікі «Тэра» (Terra), «Аква» (Aqua) і «Аўра» (Aura). Яны працуюць сумесна з праектамі іншых цэнтраў і краін, забяспечваючы комплексны маніторынг стану атмасферы, акіянаў і сушы нашай планеты. «Глабальная місія па вымярэнні ападкаў» (GPM — Global Precipitation Measurement): З’яўляючыся пераемнікам завершанай місіі TRMM, гэты апарат дае найважнейшыя дадзеныя пра ападкі па ўсёй Зямлі, што крытычна важна для прагназавання надвор’я, ураганаў і вывучэння клімату. Праекты ў супрацоўніцтве: Цэнтр Годарда іграе ключавую ролю ў сумесных місіях, падтрымліваючы іншыя арганізацыі. Напрыклад, ён супрацоўнічае з Геалагічнай службай ЗША ў рамках праграм «Landsat-8» і «Landsat-9» (які прыйшоў на змену выведзенаму з эксплуатацыі «Landsat-7»), а таксама з Нацыянальным упраўленнем акіянічных і атмасферных даследаванняў (NOAA) у працы над сістэмай геастацыянарных метэаралагічных спадарожнікаў «GOES» (Geostationary Operational Environmental Satellite), якія забяспечваюць штодзённыя прагнозы надвор’я.

Астраномія і астрафізіка Касмічны тэлескоп «Хабл» (Hubble Space Telescope): Самы вядомы праект Цэнтра Годарда. Гэта ўнікальная навуковая платформа з 1990 года здзяйсняе рэвалюцыйныя адкрыцці ў астраноміі. Касмічны тэлескоп «Джэймс Уэб» (James Webb Space Telescope): Запушчаны ў канцы 2021 года і поўнасцю ўведзены ў эксплуатацыю ў 2022 годзе, гэты тэлескоп з’яўляецца флагманам сучаснай астраноміі. Ён дазваляе праводзіць даследаванні ў многіх галінах астраноміі і касмалогіі, напрыклад, назіраць першыя зоркі і ўтварэнне першых галактык. «Сонечная і геліясферная абсерваторыя» (SOHO — Solar and Heliospheric Observatory): Бесперапынна вывучае Сонца і тое, як ягоная актыўнасць уплывае на жыццё на Зямлі. «Абсерваторыя сонечнай дынамікі» (SDO — Solar Dynamics Observatory): Адсочвае энергетычныя працэсы на Сонцы і іхні ўплыў на нашу планету.

Даследаванне планет і малых цел «Месяцавы разведвальны арбітальны зонд» (LRO — Lunar Reconnaissance Orbiter): Складае падрабязныя карты хімічнага складу і рэльефу Месяца, рыхтуючы аснову для будучых місій. OSIRIS-REx / OSIRIS-APEX: У 2023 годзе місія «OSIRIS-REx» паспяхова даставіла на Зямлю ўзоры грунту з астэроіда (101955) Бену. Цяпер, пад новай назвай «OSIRIS-APEX», апарат накіроўваецца да астэроіда (99942) Апофіс, збліжэнне з якім чакаецца ў 2029 годзе.

Будучыя місіі Супольнасць Цэнтра Годарда пастаянна працуе над мноствам праектаў і місій, запуск якіх запланаваны на найбліжэйшыя гады і наступнае дзесяцігоддзе. Гэтыя місіі прызначаны адказаць на самыя фундаментальныя пытанні навукі. Напрыклад, да будучых ключавых праектаў, якімі кіруе Цэнтр Годарда, адносіцца касмічны тэлескоп «Нэнсі Грэйс Роман» (Nancy Grace Roman Space Telescope). Ягонай задачай будзе вывучэнне цёмнай энергіі, цёмнай матэрыі і пошук экзапланет з дапамогай шырокавугольнага агляду неба. Іншыя місіі, што распрацоўваюцца, накіраваны на больш глыбокае разуменне кліматычнай сістэмы Зямлі, геліяфізікі і паходжання Сусвету.

Навуковая дзейнасць

Вырашэнне навуковых задач Місіі НАСА (а такім чынам, і місіі Цэнтра Годарда) накіраваны на вырашэнне шырокага кола навуковых пытанняў, якія ў цэлым класіфікуюцца па чатырох ключавых галінах: навукі аб Зямлі, астрафізіка, геліяфізіка і даследаванні Сонечнай сістэмы. Прасцей кажучы, Цэнтр Годарда вывучае Зямлю і космас.