Археалагічны музей у Познані () прысвечаны археалогіі, размешчаны на вуліцы Водна (Палац Гуркаў) ў Познані, змяшчае каштоўныя археалагічныя калекцыі з усёй Польшчы, а таксама з нееўрапейскіх краін.

Установа прапануе наведвальнікам пастаянныя і часовыя выставы. Таксама займаецца адукацыйнай дзейнасцю, захаваннем гістарычных помнікаў і аховай археалагічнай спадчыны.

Музей унесены ў Дзяржаўны рэестр музеяў Польшчы, які каардынуе Міністэрства культуры і нацыянальнай спадчыны.

Гісторыя Пачаткі археалагічнай музейнай справы ў Познані Час пачатку музейнай справы ў горадзе адлічваюць з XIX стагоддзя. Нягледзячы на палітыку германізацыі палякаў у правінцыі Позен, у 1857 годзе пры Познаньскім таварыстве сяброў навукі быў створаны «Музей польскіх і славянскіх старажытнасцей у Вялікім княстве Познаньскім». У 1882 годзе ўстанова змяніла сваю назву на «Музей імя Мельжынскіх». У першыя гады свайго існавання музей збіраў розныя нацыянальныя памятныя рэчы, якія тады лічыліся археалагічнымі артэфактамі. Калекцыя музея папаўнялася з ахвяраванняў і археалагічных раскопак. З ростам археалагічных раскопак напрыканцы XIX стагоддзя была створана Археалагічная камісія, мэтай якой было павышэнне ўзроўню правядзення археалагічных даследаванняў. З прычыны недахопу памяшканняў музейныя калекцыі ў першыя гады дзейнасці былі даступныя толькі спецыялістам. Адкрыццё першай выставы для шырокай публікі адбылося ў 1882 годзе. З нямецкага боку, падобным чынам праводзілася праца па стварэнню аналагічных таварыстваў, накіраваных на падкрэсленне нямецкага характару пазнаньскіх зямель. Галоўным месцам захавання нямецкіх археалагічных збораў стаў Музей імператара Фрыдрыха, размешчаны ў будынку сучаснага Нацыянальнага музея ў Познані.

Міжваенны перыяд. Другая сусветная вайна Пасля аднаўлення незалежнасці польскай дзяржавы Музей імператара Фрыдрыха перайшоў у польскія рукі і быў пераўтвораны ў Велікапольскі музей. У 1923 і 1924 гадах адбылося аб’яднанне Велікапольскага музея і Музея імя Мельжынскіх. Археалагічная дзейнасць Велікапольскага музея ў міжваенны перыяд ажыццяўлялася ў шырокіх маштабах: праводзілася значная колькасць раскопак, арганізоўваліся пастаянныя і часовыя выставы, была створана багатая археалагічная бібліятэка і сабраныя значныя архіўныя матэрыялы. Акрамя таго, музей наладжваў супрацоўніцтва з рознымі еўрапейскімі і амерыканскімі ўстановамі, звязанымі з археалогіяй.

Пасля пачатку Другой сусветнай вайны акупацыйныя ўлады аднавілі дзейнасць Музея імператара Фрыдрыха. У 1940 годзе археалагічныя калекцыі былі выдзелены з адноўленага музея Фрыдрыха і перададзены створанаму Краёваму ўпраўленню перадгісторыі. Гістарычная палітыка акупацыйных улад прывяла да таго, што археалагічная дзейнасць у Велікапольшчы фактычна ажыццяўлялася на працягу ўсяго перыяду нямецкай акупацыі.

Мірны час Пасля Другой сусветнай вайны, нягледзячы на шматлікія цяжкасці, у адносна кароткі тэрмін удалося аднавіць пазнаньскі музей, які атрымаў назву Музей перадгісторыі. Былі ліквідаваны асноўныя наступствы ваенных пашкоджанняў, а таксама вернута значная частка вывезеных збораў. Музей займаўся пераважна археалогіяй першабытнай і раннесярэднявечнай эпох. Праводзіліся археалагічныя даследаванні, збіралася навуковая літаратура, выдаваліся часопісы і арганізоўваліся выставы. Важную ролю адыгрывалі выязныя часовыя экспазіцыі, якія дасягалі невялікіх гарадоў Велікапольшчы.

З цягам часу музей пашыраўся за кошт новых аддзелаў і тэхнічных лабараторый. У 1949 годзе Музей перадгісторыі быў перайменаваны ў Археалагічны музей. У цяперашні будынак, які размяшчаецца ў Палацы Гуркаў, ён пераехаў у 1954 годзе. Сам будынак быў часткова знішчаны падчас вайны, а яго аднаўленне працягвалася да 1968 года.

Першым дырэктарам археалагічнага музея стаў Юзаф Кастшэўскі, які быў стваральнікам познаньскай археалагічнай школы.

На працягу ўсяго перыяду Польскай Народнай Рэспублікі музей працягваў і пашыраў дзейнасць па розных праектах. У другой палове 1960-х гадоў Лех Кжыжаняк, пазнейшы дырэктар, прыняў удзел у археалагічных даследаваннях на тэрыторыі Егіпта, што паклала пачатак зацікаўленасці музея археалогіяй міжземнаморскага рэгіёна. З гэтага часу з’явіліся выставы, якія знаёмілі наведвальнікаў з цывілізацыямі Афрыкі.

Навукова-арганізацыйныя дасягненні музея Пазнанскі музей спачатку быў зацікаўлены пераважна ў даследаванні дагістарычнага перыяду Велікапольшчы. Першыя раскопкі на гэтай тэрыторыі праводзіліся археолагамі-аматарамі. Помнікі і апісанні першых даследаванняў у значнай ступені былі сабраныя Пазнанскім таварыствам прыхільнікаў навук, якое з цягам часу ператварылася ў Археалагічны музей.

Акрамя правядзення археалагічных раскопак, Археалагічны музей ажыццяўляе таксама шырокую дзейнасць, накіраваную на ахову археалагічнай спадчыны. У апошнія гады аддзел аховы помнікаў рэалізуе праекты з выкарыстаннем камп’ютарных тэхналогій. Да іх, у прыватнасці, адносяцца: стварэнне баз даных археалагічных помнікаў на аснове праграмы MuzArp, вядзенне інтэрнэт-сайта Археалагічнага музея, а таксама публікацыя археалагічных матэрыялаў на лічбавых носьбітах.

Для шырокай публікі Археалагічны музей вядомы найперш сваёй адукацыйнай і выставачнай дзейнасцю. Першай выставай археалагічных помнікаў лічыцца экспазіцыя, адкрытая ў 1882 годзе ў будынку на вуліцы Мельжынскага. Пасля Другой сусветнай вайны, ужо ў будынку цяперашняй сядзібы музея, быў арганізаваны шэраг пастаянных і часовых выстаў. Да найбольш значных належаць выстава 1968 года «Перадгісторыя Вялікай Польшчы», адкрытая ў 1995 годзе выстава «Багі, магілы і муміі: шлях да вечнасці ў Старажытным Егіпце», а таксама новая выстава «Перадгісторыя Вялікай Польшчы» 1997 года.

Цікавасць наведвальнікаў да тэматыкі Старажытнага Егіпта прывяла да адкрыцця ў 1998 годзе новай выставы, прысвечанай гэтай праблематыцы. Дзейнасць тагачаснага дырэктара Археалагічнага музея Леха Кжыжаняка, звязаная з даследаваннямі ў галіне міжземнаморскай археалогіі, стала падставай для стварэння ў 2003 годзе выставы, прысвечанай старажытнаму Судану.

Археалагічны музей ажыццяўляе і адукацыйную дзейнасць, накіраваную перадусім на дзяцей і моладзь, выкарыстоўваючы сучасныя навучальныя залы і мультымедыйныя сродкі. Музей таксама арганізуе конкурсы ведаў па археалогіі і старажытных цывілізацыях, а таксама падтрымлівае дзейнасць аб’яднанняў, якія займаюцца праблематыкай археалогіі. У апошнія гады Археалагічны музей праводзіць тэматычныя ўік-энды, а таксама актыўна ўдзельнічае ў археалагічных фестывалях на тэрыторыі Велікапольшчы.

Калекцыя музея У цяперашні час зборы музея захоўваюцца ў трох аддзелах: Аддзеле археалогіі Велікапольшчы, Аддзеле ўсеагульнай археалогіі і Аддзеле археалогіі горада Познань. Музей валодае каштоўнымі калекцыямі, якія паходзяць з усіх эпох, што з’яўляюцца прадметам даследавання археалогіі.

Дырэктары Юзаф Кастшэўскі (1949–1958) Багдан Костшэўскі (1958–1968) Уладзімеж Блашчык (1969–1981) Лех Кжыжаняк (1982–2004) Марак Хладніцкі (2004–2007) Мажэна Шмыт (з 2007)

Спасылкі

Афіцыйны сайт музея

Крыніцы

Катэгорыя:Музеі Познані Катэгорыя:1862 год у Познані