Бу́йная рага́тая жывёла, таксама бы́дла (з ) — парнакапытная жвачная жывёла сямейства пустарогіх.
Характарыстыка Жывёла належыць да жвачных, паколькі здольная ператраўляць багаты на клятчатку корм — сена, салому, зялёны корм, караняплоды і іншыя віды расліннай ежы. Група ўключае свойскія формы (быкі і каровы), якія належаць да роду сапраўдных быкоў, а таксама якаў, гаялаў, бізонаў і зуброў.
Свойская буйная рагатая жывёла паходзіць ад тура, які быў прыручаны каля 8 тысяч гадоў назад. Жывёла дае чалавеку малако і мяса, з'яўляецца крыніцай сыравіны для лёгкай прамысловасці і забяспечвае сельскую гаспадарку арганічнымі ўгнаеннямі. Асаблівасці яе экстэр’еру непасрэдна звязаны з кірункам прадукцыйнасці (малочным або мясным), кліматычнымі зонамі і канкрэтнай тэхналогіяй гадоўлі.
Гадоўля ў Беларусі На тэрыторыі Беларусі асноўнай планавай пародай з'яўляецца чорна-пярэстая парода малочнага кірунку, на якую прыпадае каля 98 % агульнага пагалоўя. Таксама ў краіне гадуюцца іншыя малочныя і малочна-мясныя пароды, у тым ліку чырвоная беларуская, сіментальская, швіцкая, кастрамская і галандская. Сярод мясных парод прадстаўлены шаралезская, лімузінская, мен-анжу і герафордская.
Біялагічныя асаблівасці Сярэдняя працягласць жыцця кароў складае каля 20 гадоў (у рэдкіх выпадках да 35 гадоў), быкоў — ад 15 да 20 гадоў. Палавая спеласць у цялушак настае ва ўзросце 9—10 месяцаў, у быкоў — у 9—11 месяцаў. Першы ацёл адбываецца ва ўзросце 26—30 месяцаў, а працягласць цельнасці складае 280—290 сутак.
Тэрмін гаспадарчага выкарыстання малочных кароў вагаецца ад 5 да 10 гадоў, у той час як племянных жывёл для ўзнаўлення статка выкарыстоўваюць каля 8—10 гадоў. Маладняк, прызначаны на мяса, пасля інтэнсіўнага адкорму або нагулу забіваюць ва ўзросце 16—20 месяцаў.
Гл. таксама Жывёлагадоўля Гадоўля буйной рагатай жывёлы
Крыніцы
Літаратура