Flipper Zero (бел.: Фліпер Зіро) — партатыўная шматфункцыянальная прылада (мультытул) для хакераў, гікаў, даследчыкаў у галіне інфармацыйнай бяспекі і радыёаматараў. Прылада распрацавана кампаніяй Flipper Devices і спалучае ў сабе функцыянал для даследавання сістэм кантролю доступу, радыёпратаколаў, RFID, NFC, інфрачырвоных сігналаў і іншых апаратных інтэрфейсаў. Адметнай рысай праекта з'яўляецца інтэграцыя элементаў гейміфікацыі ў стылі «Тамагочы» — убудаваны віртуальны гадаванец развіваецца па меры таго, як карыстальнік вывучае навакольныя лічбавыя сістэмы.
Гісторыя стварэння Ідэя стварэння прылады належыць расійскаму распрацоўшчыку і энтузіясту Паўлу Жоўнеру. Ён паставіў перад сабой мэту стварыць зручны інструмент на кожны дзень («EDC» — Everyday carry), які б аб'ядноўваў розныя хакерскія прыстасаванні (такія як Proxmark3, HackRF і падобныя) у адным кампактным корпусе, які б нагадваў дзіцячую цацку. Упершыню канцэпцыя была прадстаўлена ў снежні 2019 года ў артыкуле на платформе Habr. У хуткім часе да праекта далучыліся Аляксандр Кулагін і Юрый Дзячэнка, разам з якімі была заснавана кампанія Flipper Devices Inc. і разгорнута поўнамаштабная распрацоўка апаратнай і праграмнай частак. Праект адразу прыцягнуў вялікую ўвагу ІТ-супольнасці. На працягу наступных месяцаў ішла актыўная распрацоўка дызайну, апаратнай і праграмнай частак, у якой прымалі ўдзел інжынеры, дызайнеры і праграмісты (у прыватнасці, Максім Кулагін і іншыя). У жніўні 2020 года стартавала краўдфандынгавая кампанія на платформе Kickstarter. Першапачатковая мэта кампаніі складала 60 тысяч даляраў ЗША, але у выніку праект сабраў амаль 5 мільёнаў даляраў ад амаль 40 тысяч спонсараў, стаўшы адным з самых паспяховых тэхналагічных праектаў на платформе за ўсю яе гісторыю.
Апаратныя магчымасці і функцыянальнасць
Flipper Zero пабудаваны на базе двух'ядравага мікракантролера STM32WB55, які спалучае ARM Cortex-M4 (для асноўнай логікі) і ARM Cortex-M0+ (для працы з радыёінтэрфейсамі і Bluetooth).
Прылада ўключае ў сябе наступныя модулі і інтэрфейсы: Sub-1 GHz радыёмодуль: Пабудаваны на чыпе TI CC1101. Дазваляе прымаць і адпраўляць радыёсігналы на частотах 433 МГц, 868 МГц і іншых у дыяпазоне да 1 ГГц. Выкарыстоўваецца для даследавання сістэм разумнага дома, радыёкіраваных разетак, пультаў ад шлагбаумаў і варот. 125 kHz RFID: Модуль для чытання, захавання і эмуляцыі нізкачастотных карт доступу (напрыклад, стандарту EM-Marin або HID Prox). 13.56 MHz NFC: Модуль высокачастотных метак для працы з картамі MIFARE, NTAG і іншымі NFC-сумяшчальнымі стандартамі. Інфрачырвоны порт (IR): Дазваляе кіраваць бытавой тэхнікай (тэлевізарамі, кандыцыянерамі, мультымедыйнымі сістэмамі), выступаючы ў якасці ўніверсальнага пульта. 1-Wire (iButton): Кантактная пляцоўка для чытання і эмуляцыі электронных ключоў стандарту Dallas Touch (часта выкарыстоўваюцца ў дамафонах). GPIO: Грабянец кантактаў агульнага прызначэння (сумяшчальны з узроўнямі 3,3 В і 5 В). Дазваляе падключаць прыладу да іншых мікракантролераў (напрыклад, Arduino або Raspberry Pi), а таксама выкарыстоўваць Flipper як USB-UART адаптар, I2C/SPI праграматар. Bluetooth Low Energy (BLE): Выкарыстоўваецца для сувязі са смартфонамі на базе iOS і Android праз фірмовы дадатак для абнаўлення прашыўкі і кіравання прыладай. BadUSB: Пры падключэнні да камп'ютара або смартфона праз порт USB прылада можа эмуляваць клавіятуру. Гэта дазваляе выконваць загадзя напісаныя скрыпты (на мове DuckyScript) для аўтаматызацыі руцінных задач або тэставання бяспекі сістэм шляхам хуткага ўводу каманд. U2F (Universal 2nd Factor): Flipper Zero здольны працаваць як апаратны ключ бяспекі (нашталт YubiKey) для двухфактарнай аўтэнтыфікацыі на сайтах, якія падтрымліваюць пратакол FIDO. Праграмнае забеспячэнне абнаўляецца як пры падлучэнні праз кабель (пры дапамозе крос-платформенага ўтыліты ''qFlipper''), так і па пратаколу Bluetooth LE праз мабільную праграму пад Android / iOS, дзе з лета 2023 года рэалізаваны асабісты App Store каталаг карыстальніцкіх праграм (генератары пароляў, метраномы, сніферы эфіру).
Афіцыйная экасістэма праекта прадугледжвае пашырэнне базавага функцыяналу прылады праз зменныя вонкавыя модулі, якія падлучаюцца непасрэдна ў порты GPIO. Да ліку базавых дадаткаў адносіцца плата «Wi-Fi Devboard», спраектаваная на мікракантролеры ESP32, якая здольная забяспечыць эфектыўную працу для маніторынгу і пэнтэстынгу трафіку бесправадных сетак стандарту Wi-Fi.
У супрацоўніцтве са стваральнікамі Raspberry Pi быў выпушчаны дадатковы модуль «Video Game Module» (VGM) на базе магутнага чыпа RP2040. Гэты кампанент уключае інтэграваныя гіраскоп, акселерометр і HDMI порт відэавываду (стандарту DVI), што дазваляе аўтаномна трансляваць дадзеныя, інтэрфейс або візуальныя аналізатары спектра частот на знешнія маніторы з частатой 60 Гц, а таксама выконваць праграмы на мовах C, C++ ці MicroPython, выкарыстоўваючы прасторавае кіраванне нахіламі прылады.
Для інжынерных задач выпускаюцца макетныя платы «Prototyping Boards», якія ўяўляюць сабой пустую друкаваную аснову. Яны прызначаныя для самастойных даследаванняў: на гэтых платах карыстальнікі ўласнаручна збіраюць схемы і прыпайваюць дадатковыя інтэрфейсы і мікрасхемы (напрыклад трансіверы кантролера CAN-шыны ці датчыкі экасістэмы Zigbee), канструюючы кастамныя вектары для тэставання апаратных уразлівасцей.
Праграмнае забеспячэнне і экасістэма Аперацыйная сістэма прылады пабудавана на базе FreeRTOS. Зыходны код прашыўкі і чарцяжы апаратнай часткі з'яўляюцца часткова адкрытымі (Open Source), што дазваляе супольнасці незалежных распрацоўшчыкаў ствараць уласныя прыкладанні (плагіны), мадыфікаваныя версіі прашывак (так званыя «кастамныя прашыўкі») і дадаваць падтрымку новых пратаколаў. Усе дадзеныя (захаваныя ключы, пульты, слоўнікі) захоўваюцца на карце памяці фармату MicroSD.
Адной з самых вядомых мадыфікацый ад супольнасці стала з'яўленне ў кастомных прашыўках (напрыклад, Xtreme) магчымасці «спам-атакі» па Bluetooth (BLE-spam). Гэтая функцыя бесперапынна рассылала запыты на спалучэнне (pairing requests) на прылады паблізу. Увосень 2023 года гэта прыводзіла да завісання або перазагрузкі смартфонаў на базе Android і iOS (у прыватнасці, iPhone), пакуль кампанія Apple не выпусціла абнаўленне iOS 17.2, якое часткова выправіла гэтую ўразлівасць.
Канцэпцыя «Тамагочы» Для зніжэння парога ўваходу і надання прыладзе ўнікальнага характару, распрацоўшчыкі ўкаранілі ў інтэрфейс вобраз віртуальнага гадаванца — кібер-дэльфіна на імя Фліпер. Імя з'яўляецца адсылкай да кібернетычнага дэльфіна Джонза (Jones) з культавага кіберпанк-апавядання і фільма «Джоні Мнемонік» аўтарства Уільяма Гібсана. У творы дэльфін выкарыстоўваўся ваеннымі для ўзлому складаных кодаў і мін.
Фліпер інтэрактыўна рэагуе на дзеянні карыстальніка. Калі ўладальнік паспяхова выконвае новыя задачы (напрыклад, скануе невядомыя радыёсігналы або дадае новыя RFID-карты), узровень «шчасця» і вопыт Фліпера растуць, дазваляючы яму эвалюцыянаваць. Гэтая механіка стымулюе даследчыцкую дзейнасць карыстальніка ў гульнявой форме.
Легальнасць, бяспека і забароны Распрацоўшчыкі пазіцыянуюць Flipper Zero як адукацыйны інструмент для пентэстэраў і ІТ-энтузіястаў. У завадской прашыўцы ўбудаваны праграмныя абмежаванні (напрыклад, забарона на перадачу сігналаў на пэўных радыёчастотах у залежнасці ад рэгіёна), якія адпавядаюць заканадаўству краін імпарту.
Тым не менш, з-за шырокіх магчымасцей прылады і яе папулярнасці ў сацыяльных сетках (у прыватнасці, у TikTok), праект сутыкнуўся з шэрагам абмежаванняў у розных краінах:
Amazon: У красавіку 2023 года маркетплэйс Amazon забараніў продаж Flipper Zero, прыраўняўшы яго да прылад для крадзяжу дадзеных з банкаўскіх карт (скрымераў). Бразілія: Нацыянальнае агенцтва тэлекамунікацый Бразіліі (Anatel) пачало канфіскоўваць пасылкі з Flipper Zero, спасылаючыся на тое, што прылада можа выкарыстоўвацца ў крымінальных мэтах. Канада: У лютым 2024 года ўрад Канады заявіў пра намер забараніць імпарт і продаж Flipper Zero, звязваючы прыладу з усплёскам крадзяжоў аўтамабіляў. У адказ прадстаўнікі кампаніі-распрацоўшчыка і незалежныя эксперты па кібербяспецы адзначылі, што Flipper Zero практычна бескарысны супраць сучасных аўтамабіляў, бо яны выкарыстоўваюць сістэмы з дынамічным кодам (rolling code), якія немагчыма ўзламаць простым перахопам сігналу. ЗША: Мытна-памежная служба (CBP) неаднаразова затрымлівала партыі прылад падчас імпарту, патрабуючы дадатковых праверак. Польшча: У канцы 2025 года ў цэнтры Варшавы паліцыя затрымала траіх замежнікаў, у аўтамабілі якіх быў знойдзены "шпіёнскі" і хакерскі інвентар, у тым ліку прылада Flipper Zero. Затрыманым высунулі абвінавачванні ў камп'ютарным махлярстве і захоўванні абсталявання, прыстасаванага для здзяйснення злачынстваў, пасля чаго яны былі арыштаваныя
Гл. таксама Flipper One Raspberry Pi Arduino Кібербяспека Краўдфандынг
Галерэя фота
Зноскі
Спасылкі Афіцыйны сайт Flipper Zero Афіцыйны рэпазіторый на GitHub Катэгорыя:Мікракантролеры Катэгорыя:Інфармацыйная бяспека Катэгорыя:Хакерства Катэгорыя:Радыёэлектроніка Катэгорыя:Радыёаматарства Катэгорыя:Радыёсувязь Катэгорыя:Мабільныя камп’ютары