Nikola Tesla (10. juli 1856 – 7. januar 1943) bio je srpski i američki izumitelj, inženjer elektrotehnike i mašinstva, fizičar i futurist srpskog porijekla, najpoznatiji po doprinosu u dizajnu savremenog sistema napajanja naizmjeničnom strujom (AC).
Tesla je dobio iskustvo u telefoniji i elektrotehnici prije selidbe u SAD 1884. da radi za Thomasa Edisona u New Yorku. On se uskoro osamostalio uz pomoć investitora, osnivajući laboratorije i kompanije za razvoj velikog opsega električnih uređaja. Njegov patentirani naizmjenični indukcijski motor i transformator licencirao je George Westinghouse, koji je također zaposlio Teslu nakratko kao konsultanta. Njegov rad u formativnim godinama razvoja elektične snage bio je uključen u korporativni AC/DC "Rat struja" kao i različitih borbi s patentima. Postao je naturalizirani građanin SAD-a 1891. godine.
Tesla je nastavio sa svojim idejama u vezi bežičnog osvjetljenja i prenosa struje u svojim eksperimentima sa visokim naponom i visokom strujom u New Yorku i Colorado Springsu i napravio je rane izvještaje (1893) o mogućnosti bežične komunikacije s njegovim uređajima. Pokušao je ove ideje sprovesti u stvarnost u zlosretnom pokušaju na međukontinentalnoj bežičnoj transmisiji, njegovom nezavršenom projektu "Wardenclyffe Tower". U njegovom laboratoriju napravio je mnogo eksperimenata s mehaničkim oscilatorima/generatorima, elektrootpornim cijevima i ranim rendgenskim snimanjem. Također je napravio čamac na bežično upravljanje, jedan od prvih ikada izloženih.
Tesla je bio poznat po uspjesima i skretanju pažnje, čime je dobio reputaciju u popularnoj kulturi kao arhetipski "ludi naučnik". Njegovi patenti su mu donijeli značajnu sumu novca, od čega je veći dio korišten za finansiranje njegovih projekata s različitim uspjehom. Živio je veći dio života u nizu njujorških hotela kroz njegovu penziju. Tesla je umro 7. januara 1943. Njegov rad je pao u relativni zaborav nakon njegove smrti, ali 1960. godine, Generalna konferencija za težine i mjere nazvala je SI jedinicu za gustoću magnetnog toka (fluks) tesla u njegovu čast. Tokom 1990tih došlo je do ponovnog oživljavanja interesa za Teslom.
Rani život thumb|Renovirana Teslina rodna kuća u ličkom selu Smiljan u Hrvatskoj, gdje je rođen, i ponovo sagrađena crkva gdje mu je otac služio, danas su u sastavu Memorijalnog centra Nikola Tesla. Tokom jugoslavenskih ratova, nekoliko zgrada je oštetila vatra. Restaurirane su i otvorene 2006. godine. thumb|upright|Teslin rodni list, 28. juni 1856. thumb|upright|Nikolin otac Milutin, pravoslavni sveštenik u selu Smiljan.
Tesla je rođen 10. jula 1856. u porodici srpskog porijekla u ličkom selu Smiljan, u Austrijskom Carstvu (današnja Hrvatska). U njegovoj rodnoj kući danas se nalazi Memorijalni centar. Njegov otac, Milutin Tesla (1819–1879), bio je pravoslavni sveštenik. Teslina majka, Đuka Tesla (djev. Mandić; 1822–1892), čiji je otac bio pravoslavni sveštenik, imala je talent za pravljenje kućnih pomagala i mehaničkih uređaja kao i mogućnost da lahko zapamti pjesme. Đuka nikada nije imala formalno obrazovanje. Nikola je pripisivao svoje fotografsko pamćenje i kreativnost majčinoj genetici i utjecaju. Teslini preci su bili iz zapadne Srbije, blizu crnogorske granice. Ujak mu je bio sarajevski mitropolit Nikolaj Mandić, koji mu je po smrti ostavio svu imovinu.
Tesla je bio četvrto od petero djece. Imao je starijeg brata, imena Dane, i tri sestre, imena Milka, Angelina i Marica. Dane je poginuo u nesreći jašući konja kada je Nikola imao pet godina. Godine 1861, Tesla je pohađao "nižu" odnosno "osnovnu" školu u Smiljanu, gdje je učio njemački jezik, aritmetiku i religiju. Godine 1862. porodica Tesla konačno se preselila u Gospić, gdje je Teslin otac radio kao paroh. Nikola je završio osnovnu školu, nastavivši "nižu realnu gimnaziju".
Godine 1870. Tesla se preselio u Karlovac da nastavi školovanje na Višoj realnoj gimnaziji. Časovi su se održavali na njemačkom, jer je to bila škola u okviru austro-ugarske Vojne krajine. Tesla će kasnije napisati da je postao zainteresiran u demonstracijama elektriciteta njegovog profesora fizike.Tesla does not mention which professor this was by name, but some sources point to/or conclude this was Prof. Martin Sekulić - (Petešic, Ciril (1976). Genij s našeg kamenjara. Zagreb: Školske novine. str. ??) (Marc J. Seifer, Wizard: The Life and Times of Nikola Tesla : Biography of a Genius, Citadel Press - 1996, page 13) Tesla je napomenuo da su ga prikazi ove "misteriozne pojave" zainteresirali "da sazna više o ovoj čarobnoj sili".W. Bernard Carlson, Tesla: Inventor of the Electrical Age, Princeton University Press - 2013, page 29Nikola Tesla, My Inventions Nikola Tesla's Autobiography, Chapter 3 - My Later Endeavors Tesla je bio u mogućnosti da izvršava integralni račun u svojoj glavi, za što su njegovi profesori mislili da vara na ispitima. Završio je četverogodišnji studij za tri godine, diplomirajući 1873. godine.
Godine 1873, Tesla se vratio u svoju rodnu kuću, u Smiljan. Nedugo nakon što je došao, Tesla je obolio od kolere; bio je "zakovan za krevet" devet mjeseci i blizu smrti nekoliko puta. Teslin otac, u trenutku očaja, obećao je da će ga poslati u najbolju školu za inženjerstvo ako se oporavi od bolesti (njegov otac je prvobitno htio da Nikola bude sveštenik).
Godine 1874. Tesla je izbjegao regrutaciju u austro-ugarsku vojsku u Smiljanu bježeći u Tomingaj, pored Gračca. Tamo je istraživao planine u lovačkoj odori. Tesla je rekao da ga je ovaj kontakt s prirodom učinio jačim, fizički i mentalno. Pročitao je dosta knjiga u Tomingaju i kasnije je rekao da su mu Mark Twainova djela pomogla da se čudesno oporavi od ranijih bolesti.
Godine 1875. Tesla se upisao na Austrijski politehnički fakultet u Grazu na stipendiji Vojne krajine. Tokom njegove prve godine nikad nije propustio lekciju, dobijao je najbolje moguće ocjene, položio devet ispita (skoro duplo nego je potrebno), započeo klub srpske kulture, čak i dobio pismo preporuke od dekana na tehničkom fakultetu upućenu njegovom ocu, u kojem je pisalo, "Vaš sin je zvijezda prve klase." Tesla je tvrdio da je radio od 3 ujutro do 11 navečer, uključujući nedjelje i praznike. Bio je "zaprepašten kada je [njegov] otac zapalio neke od [tih] teško stečenih priznanja." Nakon smrti njegovog oca 1879. godine, Tesla je našao paket pisama od njegovih profesora njegovom ocu, upozoravajući da ako ne bude izbačen iz škole, Tesla bi mogao umrijeti zbog pretjeranog rada. Tokom njegove druge godine, Tesla je došao u konflikt sa profesorom Poeschl oko Gramme dinama, kada je Tesla tvrdio da komutatori nisu bili potrebni. Krajem njegove druge godine, Tesla je izgubio stipendiju i postao je ovisan o kockanju. Tokom njegove treće godine, Tesla je prokockao svoju naknadu i svoju školarinu, kasnije vraćajući natrag svoje prvobitne gubitke i budžet svojoj porodici. Tesla je rekao da je "porobio [svoju] strast tu i tamo," ali kasnije u SAD-u ponovo je bio poznat po igranju bilijara. Kada je došlo vrijeme ispita, Tesla je bio nepripremljen te je pitao za produženje roka za učenje, što mu nije omogućeno. Nikad nije diplomirao na univerzitetu i nije dobio ocjene za zadnji semestar.
U decembru 1878, Tesla je napustio Graz i prekinuo sve veze s rodbinom da sakrije činjenicu da je napustio školu. Njegovi su prijatelji mislili da se utopio u rijeci Muri. Tesla je otišao u Maribor (sadašnja Slovenija), gdje je radio kao tehnički crtač za 60 forinti mjesečno. On je provodio slobodno vrijeme igrajući karte sa lokalnim stanovnicima na ulicama. U martu 1879, Milutin Tesla je otišao u Maribor da moli sina da se vrati kući, što je Nikola odbio. Nikola je doživio nervni slom negdje u to vrijeme.
Na 24. mart 1879. Tesla se vratio u Gospić pod policijskim nadzorom jer nije imao dozvolu za boravak. Dana 17. aprila 1879, Milutin Tesla je umro sa 60 godina nakon nepoznate bolesti (mada neki izvori kažu da je umro od srčanog udara). Tokom te godine, Tesla je podučavao veliki razred učenika u njegovoj staroj školi, Višoj realnoj gimnaziji u Gospiću.
U januaru 1880, dvojica Teslinih ujaka sastavili su novac da bi mu pomogli napustiti Gospić za Prag, gdje bi studirao. On je došao prekasno da bi se upisao na Karlov-Ferdinandov univerzitet; nikad nije studirao grčki, obavezni predmet; a bio je nepismen na češkom, također obaveznom predmetu. Tesla je, ipak, pohađao časove, mada kao gost jer nije dobivao ocjene na kursevima.
Godine 1881, Tesla se preselio u Budimpeštu da radi za Ferenca Puskása u telegrafskoj kompaniji, "Budapest Telephone Exchange". Pri dolasku, Tesla je shvatio da kompanija, tada u fazi konstrukcije, nije bila funkcionalna, tako da je radio kao crtač u Centralnom telegrafskom uredu umjesto toga. Za nekoliko mjeseci, Budapest Telephone Exchange je postala funkcionalna, a Tesla je dobio poziciju glavnog električara. Tokom zaposlenja, Tesla je napravio više poboljšanja opreme Centralne stanice i tvrdio je da je usavršio repetitor ili pojačavač, koji nikad nije patentiran niti javno opisan.
Rad za Edisona Godine 1882, Tesla se preselio u Francusku, gdje je počeo raditi za Continental Edison Company, dizajnirajući i praveći poboljšanja za elektroopremu. U junu 1884, preselio se u New York u Sjedinjenim Američkim Državama. Uposlio ga je Thomas Edison da radi za Edison Machine Works u Manhattanu, Lower East Side. Teslin rad za Edisona počeo je s jednostavnom elektrotehnikom i brzo je napredovao do rješavanja složenijih problema.
Selidba u SAD thumb|Edison Machine Works u ulici Goerck Street, New York. Tesla je došao u Evropu da radi u ovoj trgovini, na istočnoj strani Manhattana.
Godine 1884, Edisonov menadžer Charles Batchelor, koji je nadgledao poslove u Parizu, doveden je nazad u SAD da upravlja s Edison Machine Works, proizvodnom divizijom s adresom u New Yorku, te je traženo da i Tesla bude doveden u SAD također. U junu 1884, Tesla je odselio u Sjedinjene Države. On je počeo skoro istovremeno raditi u Machine Worksu u Manhattanu, Lower East Side, u pretrpanoj radnji s radnom snagom od nekoliko stotina mehaničara, radnika, menadžera i 20 "terenskih inženjera" koji su se mučili sa zadatkom izgradnje velike elektrodistribucije u tom gradu.Edison & Tesla - The Edison Papers - rutgers.edu Kao i u Parizu, Tesla je radio na rješavanju problema i poboljšanju generatora. Historičar W. Bernard Carlson bilježi da je Tesla sreo osnivača kompanije, Thomasa Alvu Edisona, samo par puta. Jedan od tih puta je zabilježen u Teslinoj autobiografiji gdje je, nakon ostajanja svunoć i popravljajući oštećene diname na prekookeanskom brodu SS Oregon, sreo Batchelora i Edisona koji su napravili pošalicu o njihovom "Parižaninu" koji je bio budan svunoć. Nakon što je Tesla rekao da je bio budan svunoć popravljajući Oregona, Edison je rekao Batcheloru da "je ovo prokleto dobar čovjek." Jedan od projekata dat Tesli bio je da razvije lučni ulični rasvjetni sistem.Radmilo Ivanković' Dragan Petrović, review of the reprinted "Nikola Tesla: Notebook from the Edison Machine Works 1884–1885" (), teslauniverse.com Lučna rasvjeta bio je najpopularniji tip ulične rasvjete, ali je trebao visoki napon, te je bio nekompatibilan s Edisonovim niskonaponskim žarnonitnim sistemom, uzrokujući da kompanija izgubi ugovore u gradovima koji su tražili uličnu rasvjetu. Teslini dizajneri nikad nisu dobili dozvolu za proizvodnju, vjerovatno zbog tehničkih poboljšanja u žarnonitnom uličnom sistemu i instalacijskom ugovoru koji je prekinut sa lučnorasvjetnom kompanijom.