mini|Gavrilo Princip mini|Sa suđenja pripadnicima Mlade Bosne. Princip sjedi u sredini u prvom redu. mini|desno|Gavrilo Princip izobličenog izgleda u austrougarskoj tamnici Terezin. Gavrilo Princip (25. juli 1894 – 28. april 1918) bio je srpski i jugoslavenski student i pripadnik organizacije Mlada Bosna, koji je 28. juna 1914. izvršio atentat na austrougarskog prijestolonasljednika Franju Ferdinanda u Sarajevu.Biografija na stranicifirstworldwar.com pristupljeno: 25. 7.2014 Hamdo Ćamo, Biografija objavljena na stranici camo.ch pristupljeno: 25. 7.2014
Biografija Princip je rođen 25. jula 1894. u Bosanskom Grahovu,Kratka biografijaimdb.com pristupljeno: 25. 7.2014 kao četvrto od devetero djece. Gimnaziju je pohađao u Tuzli i Sarajevu, a 1912. godine, prilikom boravka u Beogradu, povezuje se sa pripadnicima tajne srbijanske terorističke organizacije Crne ruke i postaje član Mlade Bosne.
Atentat Na Vidovdan, 28. juna 1914. godine austrougarski prijestolonasljednik Franc Ferdinand posjetio je Sarajevo. Gavrilo Princip, Nedeljko Čabrinović, Trifko Grabež i drugi Mladobosanci rasporedili su se duž puta kuda se kretala svječana povorka. Poslje neuspjelog pokušaja Nedeljka Čabrinovića da ubaci bombu u automobil prijestolonasljednika, Gavrilo Princip je hicima iz pištolja usmrtio Franca Ferdinanda, a mecima namijenjenim generalu Oskaru Potioreku usmrtio je njegovu suprugu nadvojvotkinju Sofiju Hotek.
Po izvršenju atentata, Gavrilo Princip pokušava samoubistvo s bezdjelotvornim cijankalijem, ali biva uhapšen pri pokušaju da pored cijankalija sebi puca u glavu. Oružje koje je Princip koristio, bilo je – Browning M 1910 poluautomatski pištolj, kalibra 9x17mm. Na suđenju izgovara rečenicu koja ulazi u historiju "Mi smo voljeli svoj narod".
Suđenje U Sarajevu je 12. oktobra 1914. godine započeo proces protiv učesnika Sarajevskog atentata. Gavrilo Princip, Nedeljko Čabrinović i Trifko Grabež, kao maloljetni, osuđeni su na po 20 godina teške tamnice. Danilo Ilić, Veljko Čubrilović, Miško Jovanović obješeni su 3. februara 1915. godine. Ostali osuđeni poslati su u razne tamnice, u kojima su umrli: Marko Perin, Nedeljko Čabrinović, Neđo Kerović, Trifko Grabež, Lazar Đukić i Gavrilo Princip.
Smrt Gavrilo Princip je preminuo 28. aprila 1918. godine, u zatvorskoj bolnici u Theresienstadtu, od posljedica teških zatvorskih uslova koji su prouzrokovali tuberkuloze. Posmrtni ostataci Gavrila Principa i ostalih učesnika atentata su nakon Prvog svjetskog rata, 7. jula 1920. godine preneseni u zajedničku grobnicu u Sarajevu da bi 1939. godine nakon što je završena namjenska kapela Svetog Arhanđela, "Kapela Vidovdanskih heroja", bili sahranjeni u Starom srpskom pravoslavnom groblju Sv. Mihajlo na Koševu. Kapela Vidovdanskih heroja je podignuta po projektu Aleksandra Deroka. Na ploči ugrađenoj u kapelu na kojoj se nalazi natpis "Vidovdanski heroji" sa imenima Vidovdanskih heroja stoje i Njegoševi stihovi: "Blago tome ko dovijek živi, imao se rašta i roditi".
Kapela "Vidovdanskih heroja" koja se i danas nalazi u Sarajevu je oštećena u vandalskom napadu 1996. godine.
Historijske ocjene Historijske ocjene Gavrila Principa su raznolike, tako da je u srpskoj historiografiji zabilježen kao nacionalni heroj, dok ga austrijska historiografija preispituje kritički. Neutralne historiografije ga obilježavaju kao srpskog i jugoslavenskog nacionalistu i izvršioca atentata, bez jasnijeg određenja o prirodi atentata.
Reference
Literatura
Vanjski linkovi Misteriozni Browning 9 mm M1910 Gavrila Principa (Oružje Online, Branko Bogdanović, 2021) Priča o jednoj fotografiji: Srećan rođendan, gospodine Hitler (Vreme br. 1191, Muharem Bazdulj, 31.10.2013)
Kategorija:Rođeni 1894. Kategorija:Umrli 1918. Kategorija:Biografije, Bosansko Grahovo Kategorija:Prvi svjetski rat Kategorija:Atentatori