La classification phylogénétique des oiseaux présente un arbre phylogénétique des Aves (Oiseaux), c'est-à-dire un cladogramme mettant en lumière les relations de parenté existant entre leurs différents groupes (ou taxa), telles que les dernières analyses reconnues les proposent. Ce n'est qu'une possibilité, et les principaux débats qui subsistent au sein de la communauté scientifique sont brièvement présentés ci-dessous, avant la bibliographie.
Arbre phylogénétique
▲ └─o Aves └─o Carinatae ├─o Ichthyornithiformes (éteint) │ └─o Apatornithiformes (éteint) └─o Neornithes ├─o Palaeognathae │ ├─o Struthioniformes │ └─o │ ├─o Tinamiformes │ ├─o Rheiformes │ └─o │ ├─o Apterygiformes │ └─o Casuariiformes └─o Neognathae ├─o Galloanserae │ ├─o Galliformes │ └─o Anseriformes └─o Neoaves ├─o Metaves │ ├─o │ │ ├─o │ │ │ ├─o Podicipediformes │ │ │ └─o Phoenicopteriformes │ │ └─o │ │ ├─o Phaethontiformes │ │ └─o │ │ ├─o Pterocliformes │ │ └─o │ │ ├─o Mesitornithiformes │ │ └─o Columbiformes │ └─o │ ├─o Eurypygiformes │ └─o Strisores │ ├─o │ │ ├─o Steatornithiformes │ │ └─o Podargiformes │ └─o Cypselomorphae │ ├─o Caprimulgiformes │ └─o Apodiformes └─o Coronaves ├─o │ ├─o Opisthocomiformes │ └─o │ ├─o │ │ ├─o Otidiformes │ │ └─o │ │ ├─o Gruiformes │ │ └─o Cuculiformes │ └─o │ ├─o Musophagiformes │ └─o │ ├─o Gaviiformes │ └─o │ ├─o │ │ ├─o Sphenisciformes │ │ └─o Procellariiformes │ └─o │ ├─o Ciconiiformes │ └─o Pelecaniformes └─o ├─o Charadriiformes └─o ├─o │ ├─o Cariamiformes │ └─o │ ├─o Falconiformes │ └─o │ ├─o Passeriformes ► │ └─o Psittaciformes └─o ├─o Accipitriformes └─o ├─o │ ├─o Coliiformes │ └─o Strigiformes └─o ├─o Leptosomiformes └─o ├─o Trogoniformes └─o ├─o Bucerotiformes └─o ├─o Piciformes └─o Coraciiformes
▲ └─o Aves ├─o Archaeopterygidae (éteint) └─o ├─o Rahonavis (éteint) ├─o Jeholornis (éteint) ├─? Yandangornithidae (éteint) └─o Avebrevicauda ├─o Sapeornis (éteint) └─o Pygostylia ├─o Confuciusornithidae (éteint) └─o Ornithothoraces ├─o Enantiornithomorpha (éteint) │ ├─o │ │ ├─o Iberomesornis (éteint) │ │ └─o Noguerornis (éteint) │ └─o Euenantiornithes (éteint) │ ├─? Protopteryx (éteint) │ ├─o Concornis (éteint) │ ├─o Eoalulavis (éteint) │ └─o │ ├─o Axelornithiformes (éteint) │ ├─o Kurzholiidae (éteint) │ ├─o Sinornithiformes (éteint) │ ├─o Cathyornithiformes (éteint) │ ├─o Gobipterygiformes (éteint) │ └─o Enantiornithiformes (éteint) │ ├─o Gurilymia (éteint) │ ├─o Zhyraornithidae (éteint) │ ├─o Enantiornithidae (éteint) │ └─o Avisauridae (éteint) └─o Ornithuromorpha ├─? Eurolimnornithidae (éteint) ├─? Cursornithidae (éteint) ├─o Liaoningornithidae (éteint) ├─o Chaoyangidae (éteint) ├─o Songlingornithidae (éteint) ├─o Yanornithidae (éteint) ├─o Yixiaornithidae (éteint) └─o ├─o Gargantuavis (éteint) ├─o Patagopterygiformes (éteint) ├─o Vorona (éteint) └─o Ornithurae ├─o Apsaravis (éteint) └─o ├─o Neogaeornis (éteint) ├─o Hesperornithiformes (éteint) └─o ├─o Gansuiformes (éteint) └─o Carinatae ├─o Ichthyornithiformes (éteint) │ ├─o Apatornithiformes (éteint) │ └─o │ ├─o Ambiortidae (éteint) │ └─o Ichthyornis (éteint) └─o ├─o Limeavis (éteint) └─o Neornithes ├─o Palaeognathae │ ├─o Eremopezidae (éteint) │ ├─o Stromeria (éteint) │ ├─o Remiornithidae (éteint) │ ├─o Lithornithiformes (éteint) │ └─o │ ├─o Struthioniformes │ │ ├─o Eleutherornithidae (éteint) │ │ └─o Struthionidae │ └─o │ ├─o Tinamiformes ou Tinamidae │ │ ├─o Nothurinae ou Rhynchotinae │ │ └─o Tinaminae │ ├─o Dinornithiformes (éteint) │ │ ├─o Dinornithidae (éteint) │ │ └─o Emeidae (éteint) │ │ ├─o Anomalopteryginae (éteint) │ │ └─o Emeinae (éteint) │ ├─o Rheiformes │ │ ├─o Opisthodactylidae (éteint) │ │ └─o Rheidae │ └─o │ ├─? Aepyornithiformes ou Aepyornithidae (éteint) │ └─o │ ├─o Apterygiformes ou Apterygidae │ └─o Casuariiformes │ ├─o Casuariidae │ └─o Dromaiidae └─o Neognathae ├─o Galloanserae │ ├─o Galliformes │ │ ├─o Gallinuloididae (éteint) │ │ ├─o Paraortygidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Quercymegapodiidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Taoperdix (éteint) │ │ ├─o Craci │ │ │ ├─o Megapodiidae │ │ │ └─o Cracidae │ │ └─o Phasiani │ │ ├─o Odontophoridae │ │ ├─o Numididae │ │ ├─o Meleagrididae │ │ └─o Phasianidae │ │ ├─o Tetraoninae │ │ ├─o Perdicinae │ │ └─o Phasianinae │ └─o Odontoanserae │ ├─o Odontopterygiformes (éteint) │ │ ├─o Pelagornithidae (éteint) │ │ └─o Odontopterygidae (éteint) │ └─o Anserimorphae │ ├─? Diatrymiformes (éteint) │ │ ├─o Gastornithidae (éteint) │ │ └─o Diatrymatidae (éteint) │ └─o Anseriformes │ ├─o Chaunoides (éteint) │ ├─o Anhimidae │ └─o │ ├─o Dromornithidae (éteint) │ └─o Anseres │ ├─o Anseranatidae │ └─o │ ├─o Anatalavinae (éteint) │ └─o Anatoidea │ ├─o Presbyornithidae (éteint) │ ├─o Vegavis (éteint) │ └─o │ ├─o Cnemiornithidae (éteint) │ └─o Anatidae │ ├─o Dendrocygninae │ │ ├─o Thalassornithini │ │ └─o Dendrocygnini │ └─o │ ├─o Dendrocheninae (éteint) │ └─o │ ├─o Anserinae │ │ ├─o Cereopsini │ │ └─o │ │ ├─o Anserini │ │ ├─? Thambetochenini (éteint) │ │ └─o Cygnini │ └─o │ ├─o Stictonettinae │ └─o │ ├─o Tadorninae │ │ ├─o Plectropterini │ │ └─o │ │ ├─? Euryanatini (éteint) │ │ ├─o Merganettini │ │ └─o Tadornini │ └─o Anatinae │ ├─o Malacorhynchini │ ├─o Anatini │ ├─o Aythyini │ ├─o Mergini │ └─o Oxyurini └─o Neoaves ├─? Anisolornis (éteint) ├─? Gracilitarsidae (éteint) ├─? Zygodactylidae (éteint) ├─o Metaves │ ├─o │ │ ├─o │ │ │ ├─o Juncitarsus (éteint) │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Podicipediformes ou Podicipedidae │ │ │ └─o Phoenicopteriformes │ │ │ ├─o Palaeolotidae (éteint) │ │ │ └─o Phoenicopteridae │ │ └─o │ │ ├─o Phaethontiformes │ │ │ ├─o Prophaethontidae (éteint) │ │ │ └─o Phaethontidae │ │ └─o │ │ ├─o Pterocliformes ou Pteroclidae │ │ └─o │ │ ├─o Mesitornithiformes ou Mesitornithidae │ │ └─o Columbiformes ou Columbidae │ └─o │ ├─o Eurypygiformes │ │ ├─o Rhynocheti │ │ │ ├─o Apterornithidae (éteint) │ │ │ └─o Rhynochetidae │ │ └─o Eurypygoidea │ │ ├─o Messelornithidae (éteint) │ │ └─o Eurypygidae │ └─o Strisores ou Caprimulgiformes s.l. (paraphylétique) │ ├─o │ │ ├─o Steatornithidae │ │ │ ├─o Preficinae (éteint) │ │ │ └─o Steatornithinae │ │ └─o Podargiformes │ │ ├─? Fluvioviridavidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Masillapodarcus (éteint) │ │ └─o Podargidae │ │ ├─o Podarginae │ │ └─o Batrachostominae │ └─o Cypselomorphae │ ├─? Archaeotrogonidae (éteint) │ └─o │ ├─o Caprimulgiformes s.s. │ │ ├─o │ │ │ ├─o Paraprefica (éteint) │ │ │ └─o Nyctibiidae │ │ └─o Caprimulgidae │ │ ├─? Ventivorus (éteint) │ │ ├─o Chordeilinae │ │ └─o Caprimulginae │ └─o Daedalornithes ou Apodiformes s.l. │ ├─o Aegothelidae │ └─o │ ├─o Aegialornithidae (éteint) │ ├─o Eocypselus (éteint) │ └─o Apodiformes s.s. │ ├─o Trochili │ │ ├─o Cypselavidae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Jungornis (éteint) │ │ └─o Trochilidae │ │ ├─o Eurotrochilus (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Phaethornithinae │ │ └─o Trochilinae │ └─o Apodi │ ├─o Laputavis (éteint) │ └─o │ ├─o Hemiprocnidae │ └─o │ ├─o Scaniacypselus (éteint) │ └─o Apodidae │ ├─o Cypseloidinae │ └─o Apodinae └─o Coronaves ├─o │ ├─o Opisthocomiformes ou Opisthocomidae │ └─o │ ├─o │ │ ├─o Otidiformes ou Otididae │ │ └─o │ │ ├─o Gruiformes │ │ │ ├─o Ralloidea │ │ │ │ ├─o Aptornithidae (éteint) │ │ │ │ ├─o │ │ │ │ │ ├─o Heliornithidae │ │ │ │ │ └─o Sarothruridae │ │ │ │ └─o Rallidae │ │ │ │ ├─o Himanthornithinae │ │ │ │ └─o Rallinae │ │ │ │ ├─o Porphyriornithini │ │ │ │ └─o │ │ │ │ ├─o Gymnocrecini │ │ │ │ └─o Eulabeornithini │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Ergilornithioidea (éteint) │ │ │ │ ├─o Geranoididae (éteint) │ │ │ │ └─o │ │ │ │ ├─o Eogruidae (éteint) │ │ │ │ └─o Ergilornithidae (éteint) │ │ │ └─o Gruoidea │ │ │ ├─o Psophiidae │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Aramidae │ │ │ └─o Gruidae │ │ │ ├─o Balearicinae │ │ │ └─o Gruinae │ │ └─o Cuculiformes ou Cuculidae │ │ ├─o Carpococcystinae │ │ └─o │ │ ├─o Centropodinae │ │ └─o │ │ ├─o Neomorphinae │ │ └─o │ │ ├─o Crotophaginae │ │ └─o │ │ ├─o Phaenicophaeinae │ │ │ ├─o Rhinorthini │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Ceuthmocharini │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Saurotherini │ │ │ └─o Phaenicophaeini │ │ │ ├─o Rhopodytina │ │ │ └─o Phaenicophina │ │ └─o Cuculinae │ │ ├─o Taperini │ │ └─o │ │ ├─o Eudynamini │ │ └─o │ │ ├─o Coccygini │ │ └─o Cuculini │ │ ├─o Pachycoccystina │ │ └─o │ │ ├─o Chrysococcystina │ │ └─o Cuculina │ └─o │ ├─o Musophagiformes ou Musophagidae │ └─o │ ├─o Gaviiformes │ │ ├─? Neogaeornis (éteint) │ │ ├─? Gaviella (éteint) │ │ ├─? Lonchodytidae (éteint) │ │ └─o Gaviidae │ └─o │ ├─o │ │ ├─o Sphenisciformes ou Spheniscidae │ │ │ ├─o Palaeeudyptinae (éteint) │ │ │ └─o Spheniscinae │ │ └─o Procellariiformes │ │ ├─? Tytthostonychidae (éteint) │ │ ├─o Diomedeoididae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Diomedeidae │ │ └─o │ │ ├─o Hydrobatidae │ │ │ ├─o Hydrobatinae │ │ │ └─o Oceanitinae │ │ └─o Procellariidae │ │ ├─o Procellariinae │ │ └─o │ │ ├─o Fulmarinae │ │ └─o Pelecanoidinae │ └─o │ ├─o Ciconiiformes ou Ciconiidae │ └─o Pelecaniformes │ ├─o Steganopodes │ │ ├─o Fregatidae │ │ │ ├─o Limnofregatinae (éteint) │ │ │ └─o Fregatinae │ │ └─o Suloidea │ │ ├─o Sulidae │ │ └─o │ │ ├─o Phalacrocoracidae │ │ │ ├─o Leucocarboninae │ │ │ └─o Phalacrocoracinae │ │ └─o │ │ ├─o Plotopteridae (éteint) │ │ └─o Anhingidae │ └─o │ ├─o │ │ ├─o Pelecanidae │ │ └─o │ │ ├─o Balaenicipitidae │ │ └─o Scopidae │ └─o │ ├─o Threskiornithidae │ │ ├─o Threskiornithinae │ │ └─o Plataleinae │ └─o Ardeidae │ ├─o Calcardea (éteint) │ ├─o Botaurinae │ └─o Ardeinae │ ├─o Nycticoracini │ ├─o Tigrisomatini │ └─o Ardeini └─o ├─o Charadriiformes │ ├─? Scaniornithidae (éteint) │ ├─? Cimolopterygidae (éteint) │ ├─? Graculavidae (éteint) │ └─o │ ├─o │ │ ├─o Chionidi │ │ │ ├─o Burhinidae │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Chionididae │ │ │ └─o Pluvianellidae │ │ └─o Charadrii │ │ ├─o Pluvialinae │ │ └─o │ │ ├─o Charadriidae │ │ │ ├─o Charadriinae │ │ │ └─o Vanellinae │ │ └─o │ │ ├─o Haematopodidae │ │ └─o │ │ ├─o Ibidorhynchidae │ │ └─o Recurvirostridae │ └─o │ ├─o │ │ ├─o Thinocori │ │ │ ├─o │ │ │ │ ├─o Rostratulidae │ │ │ │ └─o Jacanidae │ │ │ └─o │ │ │ ├─o Thinocoridae │ │ │ └─o Pedionomidae │ │ └─o Scolopaci ou Scolopacidae │ │ ├─o │ │ │ ├─o Gallinagininae │ │ │ └─o Scolopacinae │ │ └─o │ │ ├─o │ │ │ ├─o Phalaropodinae │ │ │ └─o Tringinae │ │ └─o │ │ ├─o Calidridinae │ │ └─o Arenariinae │ └─o │ ├─o Turnici ou Turnicidae │ └─o Lari │ ├─o Glareolidae │ │ ├─o Cursoriinae │ │ └─o Glareolinae │ └─o │ ├─o Alcidae │ │ ├─o Hydrotherikornis (éteint) │ │ ├─o Mancallinae │ │ └─o Alcinae │ │ ├─o Alcini │ │ └─o │ │ ├─o Aethiini │ │ └─o Fraterculini │ └─o │ ├─o Dromadidae │ └─o │ ├─o Stercorariidae │ └─o │ ├─o Rhynchopidae │ └─o │ ├─o Laridae │ └─o Sternidae └─o ├─o │ ├─o Cariamiformes │ │ ├─o Ameghinornithinae (éteint) │ │ ├─o Bathornithidae (éteint) │ │ ├─o Idiornithidae (éteint) │ │ ├─o Cariamidae │ │ └─o Phorusrhacidae (éteint) │ │ ├─? Patagornithinae (éteint) │ │ ├─o │ │ │ ├─o Psilopterinae (éteint) │ │ │ └─o Mesembriornithinae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Phorusrhacinae (éteint) │ │ └─o │ │ ├─o Cunampaiidae (éteint) │ │ └─o Brontornithinae (éteint) │ └─o │ ├─o Falconiformes ou Falconidae │ │ ├─o Herpetotherinae │ │ └─o │ │ ├─o Polyborinae │ │ └─o Falconinae │ └─o │ ├─o Passeriformes ► │ │ │ └─o Psittaciformes │ ├─o Pseudasturidae (éteint) │ └─o │ ├─o Psittacopes (éteint) │ ├─o Quercypsittidae (éteint) │ └─o Psittacidae │ ├─o │ │ ├─o Strigopini │ │ └─o Nestorini │ └─o │ ├─o │ │ ├─o Neopsephotus │ │ └─o │ │ ├─o Agapornis │ │ └─o │ │ ├─o Psittaculirostris │ │ └─o │ │ ├─o Melopsittacus │ │ └─o Loriinae │ ├─o Platycercini │ ├─o Psittaculini │ └─o │ ├─o Micropsittini │ ├─o Cyclopsittacini