Robert Walpole, 1.° conde de Orford, nado en Houghton, Norfolk en 1676 e finado en Londres en 1745, foi un destacado político inglés, considerado como a primeira persoa que ocupou o cargo de primeiro ministro de Gran Bretaña. Ocupou o poder durante case 21 anos, dende 1721 ata 1742.www.gov.uk
Traxectoria Inicios e educación Robert Walpole naceu en 1676 no seo da súa familia nobre en Houghton, preto de King's Lynn no condado de Norfolk en Inglaterra. Fillo do coronel Robert Walpole (1650-1700), deputado pola circunscrición do Castle Rising nos Comúns, e da súa esposa Mary (de solteira Burwell), era o terceiro de dezasete fillos, oito dos cales morreron durante a infancia.
Educado primeiro no colexio Eton e logo en Cambridge, abandonou en 1698 os seus estudos por mor da morte do seu irmán máis vello, coa intención de axudar o seu pai na administración das propiedades familiares. Até o momento, e como fillo segundoxénito, estivera destinado a ser clérigo, mais a súa situación cambiou ao converterse no herdeiro do seu pai. A partir dese momento, e aguilloado polo seu pai, comezou a interesarse pola política, na que estaba destinado a suceder o seu pai como deputado na súa circunscrición.
Carreira política A carreira política de Walpole comezou en 1701, cando gañou as eleccións parlamentarias, sucedendo no seu escano ao seu propio pai, que morrera tres meses antes. Pronto demostrou unha grande ambición: en 1702 deixou o seu escano por Castle Rising e presentouse e gañou as eleccións parlamentarias por King's Lynn, unha localidade de bastante máis importancia que había de proporcionarlle maior influencia no parlamento británico.
Do mesmo xeito que o seu pai, Walpole foi dende o principio un celoso membro do partido Whig, que naquel entón, e grazas aos éxitos da revolución Gloriosa, dominaba a política británica en oposición ao máis conservador partido Tory. Despois de ter unha carreira de éxito en Londres, en 1705 Walpole foi nomeado membro do consello do Almirantado, corpo encargado de administrar a mariña inglesa. Ese nomeamento lanzou a súa carreira, pois as súas habilidades como administrador e organizador axiña foron percibidas, e en 1708 Lord Godolphin, por aquel entón o líder informal do goberno da raíña Ana, nomeouno secretario de Estado de Guerra. Dende este posto serviu como asesor e conselleiro do duque de Marlborough, comandante en xefe das forzas británicas na guerra de Sucesión Española que viña desenvolvéndose dende 1700. A súa proximidade a Marlborough, figura dominante no panorama político inglés debido á íntima amizade da esposa deste coa raíña Ana, pronto converteu a Walpole nun dos principais membros do gabinete británico.
En 1710, Lord Godolphin e boa parte do partido Whig exerceron presión á xustiza británica para que o sacerdote protestante Henry Sacheverell, que predicaba sermóns marcadamente contrarios ao partido Whig, fose detido e xulgado. O xuízo foi tremendamente impopular, causando mesmo unha revolta popular, e acabou apartando do poder o partido Whig e a Marlborough nas eleccións de 1710. O novo goberno, liderado polo Tory Robert Harley, cesou a Walpole, a quen con todo se lle permitiu seguir ata 1711 como tesoureiro da Mariña, cargo que ocupaba de maneira informal dende 1708. De feito, o Speaker Harley tentou gañarse para si a Walpole, convidándoo a entrar no partido Tory, algo que Walpole rexeitou de xeito moi vehemente, ao converterse na besta negra do partido Tory nos Comúns.
Os Tories non tardaron en vingarse, promovendo en 1712 a reprobación formal de Walpole como parlamentario, alegando supostos cargos de corrupción. A manobra tivo éxito, porque Walpole foi expulsado do seu escano na Cámara dos Comúns e xulgado pola Cámara dos Lords, que, formada na súa maior parte por Tories afíns ao goberno, condenouno a seis meses de prisión na torre de Londres. Visto como unha vítima política nun xuízo inxusto, Walpole foi reelixido como deputado pola circunscrición de King's Lynn en 1713. A consecuencia de devandito o asunto, Walpole desenvolveu unha fonda animadversión cara a Lord Bolingbroke e o propio Robert Harley, artífices da súa condena.
En 1714 morreu a raíña Ana, e foi sucedida por un primo afastado seu, Xurxo I, príncipe elector de Hannover. Xurxo I desconfiaba dos Tories, en quen vía uns opositores ao seu propio dereito ao trono (tradicionalmente, os Tories enmarcáronse a favor da causa da casa Estuardo). Ao chegar ao trono, cesou o goberno Tory e decantouse de xeito bastante explícito por un goberno Whig, sendo estes os que promoveran a súa causa ao trono. Así, en 1714 Robert Walpole, como membro prominente do partido Whig, foi nomeado Conselleiro Privado do Rei e Pensionario do Exército, cargo dende o que se administraban as finanzas do exército inglés. Igualmente, foi nomeado membro dun comité secreto que investigou os actos do gabinete Tory anterior, un acto de vinganza política dende o que Walpole exerceu a súa propia ao lograr que Robert Harley fose expulsado da Cámara dos Comúns, e que Lord Bolingbroke fose reprobado dos Lords.
Lord Halifax, que actuara como líder do gabinete, morreu en 1715, e Walpole, recoñecido como o principal membro do partido Whig, foi ascendido aos cargos fundamentais de primeiro Lord do Tesouro e chanceler de Facenda. Dende estes cargos promoveu unha serie de reformas mercantilistas, como a creación dun fondo de garantía co obxecto de reducir a débeda pública. Con todo, o novo gabinete caería pronto debido ás friccións internas entre o seu líder, Lord Townsend, apoiado por Walpole, e outros dos seus membros, principalmente o deputado James Stanhope e Lord Sunderland. Mentres Walpole e Townsend vían como o rei antepuña os intereses da casa de Hannover aos de Inglaterra, Stanhope e Sunderland eran firmes partidarios da política a favor dos Hannover. Stanhope e Sunderland souberon gañar o favor do rei ao promover o por entón prometedor negocio da Compañía dos Mares do Sur. Lord Townsend caeu en desgraza, e Walpole, debilitado por iso, dimitiu en abril de 1717.
Ao tempo, por motivos igualmente políticos, o propio rei tivera severas diferenzas co seu fillo Federico, príncipe de Gales, e este comezou a agrupar a unha camarilla de políticos Whig contrarios á política do gabinete Stanhope, entre os que se atopaba Walpole, quen trabou amizade co futuro Xurxo II. Con todo, o descontento popular coa política hannoveriana do goberno fixo que, ante a posibilidade de perder as eleccións, Stanhope e Sunderland tivesen que reconciliarse cos seus opositores Whig, e nomearon a Walpole presidente do Consello Real, cargo que supuxo a súa volta de novo ao goberno, en contra dos desexos do príncipe de Gales, que aínda desdeñaba o gabinete do seu pai.
Ascenso ao poder Pouco despois de volver ao goberno, o reino de Gran Bretaña viuse sacudido por unha profunda crise económica xurdida por mor da quebra da Banca Law (1720) en Francia e do estalido da burbulla dos Mares do Sur na propia Inglaterra.
A Compañía dos Mares do Sur fora fundada por Lord Oxford e o partido Tory como instrumento político baixo o seu control co que poder exercer un firme control económico sobre as finanzas públicas inglesas. Por aquel entón, o banco de Inglaterra, fundado en 1694, estaba baixo control Whig, e ante o ascenso dos Tories de Harley ao poder opúxose a financiar calquera medida monetaria expansiva destinada a financiar as actividades do goberno Tory. En resposta, Robert Harley e os Tories crearon a Compañía dos Mares do Sur. En principio, a Compañía tiña por obxecto xestionar o asento comercial que Gran Bretaña gañara de España por mor da paz de Utrecht, en virtude da cal Gran Bretaña adquirira certos dereitos comerciais coas colonias españolas en América do Sur. En realidade, a Compañía tiña por obxecto a xestión da débeda pública británica.
Ante os inmellorables tipos de interese que comezou a ofrecer para colocar a débeda pública británica, e debido ás excelentes e esaxeradas perspectivas do recentemente aberto comercio coas colonias españolas, as accións da Compañía sufriron unha espiral especulativa que se viu inicialmente truncada cando, en 1718, Filipe V revisou os privilexios comerciais de Inglaterra nas colonias españolas, limitándoos grandemente. Aínda así, a xestión da débeda pública permitiu á Compañía manterse á boia, e continuar con éxito as súas actividades.
En 1714 a Compañía quedou en mans do goberno Whig do que Walpole formaba parte, e foi afianzada por Stanhope e Sunderland como un instrumento de xestión da débeda pública. A paz de Utrecht reducira o gasto público considerablemente, co que as finanzas públicas inglesas estaban o suficientemente fortalecidas como para facer o investimento en débeda da Compañía o suficientemente atractiva. Por mor das esaxeradas proxeccións de beneficios, a desinformación e prácticas empresariais raiando a estafa, moitos pequenos investidores comezaron a colocar os seus activos líquidos en débeda da Compañía, e o valor dos bonos e accións da mesma disparouse: de 180 libras por acción en xaneiro de 1720 pasouse a mil libras por acción en agosto de 1720. Con todo, os desequilibrios entre o valor nominal e o cotizado dos bonos era inmenso, e, aguilloado polas noticias da quebra da Banca Law en Francia, pronto comezou a sospeitarse que a Compañía, que dende 1718 apenas podía dedicarse ao comercio co Caribe, non dispuña de ferramentas para facer efectivo o nominal das accións. Isto produciu unha avalancha de investidores que, dende agosto de 1720, solicitaron recuperar os seus depósitos na Compañía, producindo a bancarrota da mesma, sen liquidez para atender os requirimentos, e a caída das súas accións en bolsa, que para decembro de 1720 volvían valer cen libras por acción.
O estalido da burbulla arruinou un gran número de investidores, e creouse unha comisión parlamentaria para investigar o escándalo. Por mor da mesma, descubriuse unha intricada maraña de corruptelas nas que estaban implicados boa parte dos membros do gabinete, entre eles os propios Stanhope e Sunderland. A morte do segundo en 1721 e a forzada dimisión do primeiro deixaron a Walpole como a principal figura do gabinete, de xeito que en abril de 1721 foi nomeado primeiro Lord do Tesouro, chanceler do Exchequer e líder da Cámara dos Comúns. A partir deste momento e ata 1742, Walpole actuou como primeiro ministro de facto de Gran Bretaña. Cómpre sinalar, no entanto, que devandito cargo, o de primeiro ministro, non existía de maneira oficial en Gran Bretaña; de feito, o título oficial do primeiro ministro británico sempre foi o de primeiro Lord do Tesouro, en virtude da tradición iniciada por Robert Walpole, que ocupou ese cargo durante todo o seu mandato, e polo que é recoñecido como o primeiro ministro británico.
A acción política de Walpole encarou dende o primeiro momento a crise económica, rescatando a Compañía dos Mares de Sur mediante a inxección de diñeiro público e o seu posterior desmembramento en dúas compañías de xestión de débeda, o banco de Inglaterra e a Compañía Británica das Indias Orientais (HEICS), e tratando de paliar a crise de liquidez do sistema económico británico, que se resentira debido á creba da Banca Law de Francia. Tralo seu éxito nesa acción, Walpole conseguiu gañar o apoio de boa parte do partido Whig. Paralelamente, desenvolveu unha política de alianzas coas potencias protestantes. O descubrimento dunha conspiración xacobita en 1721 axudou a reforzar a súa posición, á vez que a propia ascendencia de Walpole sobre o Rei lograba que este se fose desentendendo cada vez máis dos labores de goberno, debilitando así o papel do monarca, que delegaría todo o labor de goberno en Walpole.