Werner Sombart (/ v ɜr n ər z ɒ m b ɑr t / ; alemán: [zɔmbaɐ̯t]) nado en Ermsleben, Harz (Alemaña), o 19 de xaneiro de 1863 e finado en Berlín, o 18 de maio de 1941, foi un economista e sociólogo alemán, cabeza da “Escola Histórica” e un dos principais científicos sociais da Europa continental do primeiro cuarto do século XX. Tamén foi considerada unha figura importante da "revolución conservadora" alemá (xunto con escritores como Thomas Mann e Ernst Jünger, filósofos Martin Heidegger e Spengler, o pai da xeopolítica Karl Haushofer, os avogados Carl Schmitt e Friedrich Hielscher entre outros) .
Vida e traballo Inicio da carrreira: socialismo e economía Era fillo dun político liberal rico e industrial, Anton Ludwig Sombart. Estudou dereito e economía nas universidades de Pisa, Berlín, e Roma. En 1888, recibiu o seu doutoramento en Filosofía, na Universidade de Berlín baixo a dirección de Gustav von Schmoller e Adolph Wagner, daquela os economistas alemáns máis eminentes.
Como economista e especialmente como activista social, Sombart era entón visto como un radical de esquerdas, e tan só recibiu — após algúns traballos prácticos como síndico avogado na Cámara de Comercio de Bremen— unha proposta como profesor adxunto na Universidade de Breslau. A pesar de que facultades de universidades eminentes como Heidelberg e Freiburg ofrecéranlle postos de catedrático, foi sempre vetado polo Gran Duque de Baden, Federico II.
Sombart, naquel tempo, era un recoñecido marxista que non só estaba influído por Marx senón que tamén o interpretaba, até o punto de que Friedrich Engels afirmara que era o único profesor alemán que entendera Das Kapital. Sombart definiuse como un "marxista convencido"Harris (1942), pp. 805–835 aínda que posteriormente, escribira que "ten que ser admitido, finalmente, que Marx cometeu erros en varios puntos importantes".
Como un dos académicos alemáns preocupados pola política social contemporánea, Sombart uniuse tamén ó Verein für SocialpolitikSee the German WP article about the Verein, here (Asociación de Política Social) ao redor de 1888, xunto co seu amigo e colega Max Weber. Esta era, daquela, unha nova asociación profesional dos economistas próximos á Escola Histórica, quen defendían como función principal da economía a procura de solucións aos problemas sociais da época e que iniciaron a grandes escala os estudos estatísticos de asuntos económicos.
Sombart non foi o primeiro sociólogo que adicara un libro enteiro ao concepto de movemento social no momento de facer Sozialismus und soziale Bewegung, publicado en 1896. A súa comprensión dos movementos sociais foi inspirado por Marx e por un libro sobre movementos sociais de Lorenz von Stein. Para el, o crecemento do movemento obreiro era un resultado das contradicións inherentes de capitalismo. A condición proletaria creada por “amor ás masas”, o cal, xunto coa tendencia “a un xeito de vida comunitario ” na produción social, era unha característica básica do movemento social. miniatura|Portada dun dos tomos de Der moderne Kapitalismus (edición de 1928)|alt= En 1902, publicou a súa grande obra, Der moderne Kapitalismus (Historisch-systematische Darstellung des gesamteuropäischen Wirtschaftslebens von seinen Anfängen bis zur Gegenwart), apareceu en dous volumes que ampliou en 1916, e engadiu un terceiro volume en 1927. Finalmente, cada volume foi dividido en dous, até se converter, finalmente, en seis libros. Trátase dunha historia sistemática da economía e o desenvolvemento económico durante séculos e é un claro exemplo da Escola Histórica. O primeiro libro trata a transición do feudalismo ao capitalismo, e o derradeiro trata das condicións durante o século XX. O desenvolvemento de capitalismo dividiuse en tres etapas:Sombart, Werner. International Encyclopedia of the Social Sciences, 1968. Encyclopedia.com.
Capitalismo temperán (Frühkapitalismus), rematando antes da revolución industrial; Capitalismo alto (Hochkapitalismus), principiando contra 1760; Capitalismo tardío (Spätkapitalismus), a partir da Primeira guerra mundial.
A pesar de que moito máis tarde foi menospreciado polos economistas neo-clásicos, e moi criticado en puntos específicos, Der moderne Kapitalismus, é aínda hoxe un traballo modelo con influencias importantes, por exemplo, na Escola dos Annales (Fernand Braudel). O seu traballo, tamén, foi criticado por Rosa Luxemburg, quen lle atribuíu "a intención expresa de introducir unha cuña entre os sindicatos e a socialdemocracia en Alemaña e para atraer os sindicatos á posición burguesa"
En 1903 Sombart aceptou ser editor asociado da revista Archiv für Sozialwissenschaft und Sozialpolitik, onde traballou cos seus colegas Edgar Jaffé e Max Weber. En 1906, Sombart aceptou un contrato a tempo completo na Escola de Comercio de Berlín, unha institución de inferior categoría a Breslau pero que estaba máis próxima á acción “política” que aquela. Aló, xurdiron, entre outros, os volumes que acompañan a Der moderne Kapitalismus, que tratan do luxo,da moda e da guerra como paradigmas económicos. Tamén apareceu en 1906, o seu Warum gibt es en den Vereinigten Staaten keinen Sozialismus? (en galego, Porque non hai socialismo en Estados Unidos?), un traballo famoso sobre a excepción estadounidense.
En 1911, Sombart, publicou, Die Juden und das Wirtschaftsleben (en galego: Os xudeus e o capitalismo moderno), que foi unha adición ao estudo histórico de Max Weber sobre a relación entre Protestantismo (especialmente Calvinismo) e Capitalismo, no que Sombart documenta a implicación xudía no desenvolvemento histórico do capitalismo. Nel, argumentaba que os fabricantes e comerciantes xudeus, excluídos dos gremios, desenvolveron unha antipatía distintiva ao fundamentals de comercio medieval, o cal viron primitivo e retrógrado: o desexo para soldos e prezos "xustos" (e fixos); para un sistema equitativo no que as partes do mercado fosen acordadas e inalterables; beneficios e medios de subsistencia modestos pero garantidos; e límites á produción. Excluído do sistema, Sombart argumentou, que os xudeus o romperon e o substituíron por un capitalismo moderno, no que a competencia era ilimitada e a única lei era atender o cliente.Werner Sombart, The Jews and Modern Capitalism, English trans., London 1913. Cited in Johnson, p.284 Paul Johnson, que considera a obra "un libro notábel", engadiu que Sombart deixara fóra da súa análise algúns elementos incómodos como a relevancia dos elementos místicos do xudaísmo e que Sombart negárase a recoñecer, como Weber fixera, que onde queira que estes sistemas relixiosos, incluído o xudaísmo, eran poderosos e autoritarios, o comercio non floreceu. Os empresarios xudeus, do mesmo xeito que os calvinistas, tendían a operar con máis éxito cando abandonaban o seu ambiente relixioso tradicional e adoptaban crenzas máis laxas. Aínda que este libro fora cualificado como filosemita cando se publicara, varios investigadores xudeus contemporáneos como Yuri Slezkine ou o historiador Jeffrey Herf defíneno como antisemita. O seu biógrafo, Franco Rizzo, cre que non hai racismo na obra de Sombart, senón máis ben unha crítica idealista da noción de raza.
En 1913, no seu libro Der Bourgeois (en galego, O burgués), Sombart pulou por proporcionar un retrato psicolóxico e sociolóxico do empresario moderno, para explicar as orixes do espírito capitalista. O libro empeza con "a cobiza do ouro", as raíces de empresa privada, e os tipos de empresarios. Os capítulos subseguintes falan sobre "a perspectiva da clase media" e varios factores que moldean o espírito capitalista: psicoloxía nacional, factores raciais, factores biolóxicos, a relixión, as migracións, a tecnoloxía e a influencia do propio capitalismo".
Nun traballo publicado en 1915, un "libro de guerra" co título Händler und Helden Sombart deu a benvida a "Guerra alemá" como o "conflito inevitábel entre a civilización comercial inglesa e a cultura heroica de Alemaña". Neste libro, segundo Friedrich Hayek, Sombart revelou un desprezo ilimitado polas "visións comerciais do pobo inglés" que perderan todos os instintos bélicos, así como o desprezo "polo esforzo universal para a felicidade individual".Hayek (1979), p. 126 Para Sombart, neste traballo, o ideal máis alto era a "idea alemá do Estado. Como formularan Fichte, Lassalle e Rodbertus, o estado non estaba fundado nin formado por individuos, nin por un conxunto de individuos, nin o seu propósito era servir a ningún interese dos individuos. É unha "Volksgemeinschaft" (comunidade popular) no que o individuo non ten dereitos, senón só deberes. As reclamacións do individuo son sempre o resultado do espírito comercial. Os "ideais de 1789" - Liberdade, Igualdade e Fraternidade - son ideais caracteristicamente comerciais que non teñen outro propósito que asegurar certas vantaxes para os individuos". Sombart afirma que a guerra axudou aos alemáns a redescubrir o seu "glorioso pasado heroico como pobo guerreiro"; que todas as actividades económicas están subordinadas a fins militares; e que considerar a guerra como inhumana e sen sentido é un produto de visións comerciais. Hai unha vida máis alta cá vida individual, a vida das persoas e a vida do estado, e é o propósito do individuo sacrificarse por esa vida máis alta. A guerra contra Inglaterra foi, polo tanto, tamén unha guerra contra o ideal oposto: o "ideal comercial da liberdade individual".
Carreira media: a socioloxía Finalmente, en 1917, Sombart converteuse en profesor na Universidade Humboldt de Berlín, daquela unha das máis preeminentes de Europa, sucedendo ao seu mentor Adolph Wagner. Permaneceu na cátedra até 1931 pero continuou ensinando até1940. Durante ese período tamén foi un dos sociólogos vivos máis famosos superando ao seu amigo Max Weber. A insistencia de Sombart na Socioloxía como parte das Humanidades (Geisteswissenschaften), como unha necesidade que "xoga" cos homes e require dunha comprensión (Verstehen) empática interna, en lugar dunha comprensión (Begreifen) obxectiva externa, (nótese que estas dúas palabras alemás tradúcense cunha única palabra en inglés understanding ou en francés compréhension), volveuse moi impopular durante a súa vida. Esta reacción proviña da contradición desta teoría coa "cientifización" das Ciencias sociais (familiarmente citada como os "celos da física"), na tradición de Auguste Comte, Émile Durkheim e Max Weber (aínda que isto sexa unha mala interpretación, Weber compartía amplamente a visión de Sombart neste tema), e que se volveu predominante durante aqueles anos.
Así e todo, por mor de que o enfoque de Sombart ten moito en común coa Hermenéutica de Hans-Georg Gadam, tamén é unha aproximación para comprender o mundo fundada sobre o Verstehen que retorna a certos círculos sociolóxicos -e mesmo filosóficos- que simpatizan con esa visión do mundo e son críticos da aproximación "científica". Os principais ensaios sociolóxicos de Sombart recóllense no seu traballo póstumo de 1956, Noo-Soziologie.
Carreira final: o nacionalsocialismo Na súa actitude cara aos nazis, a miúdo é comparado con Martin Heidegger, así como co seu amigo e compañeiro Carl Schmitt, pero está claro que, mentres os dous últimos intentaron se-los pensadores de vanguarda do Terceiro Reich no seu campo Sombart sempre foi moito máis ambivalente. Sombart tiña moitos estudantes xudeus (en realidade máis que a proporción típica), a maioría dos cales sentíanse moderadamente positivos sobre el trala guerra, aínda que claramente non foi un heroe nin un loitador da resistencia.