Joža Lovrenčič, nado en Kred o 2 de marzo de 1890 e finado en Liubliana o 11 de decembro de 1952, foi un doutor en filoloxía, poeta, narrador, editor, tradutor e profesor esloveno, considerado un dos introdutores do expresionismo na poesía eslovena. A súa colección Deveta dežela (Trieste, 1917) é a primeira escolma poética expresionista en lingua eslovena, mentres que o ciclo épico Trentarski študent —publicado en libro como Sholar iz Trente (1939)— é unha das tentativas épicas máis ambiciosas da primeira metade do século XX en Eslovenia. En 1946 foi condenado nun proceso político e encarcerado; malia recibir o indulto ese mesmo ano, os seus libros foron retirados do acceso público e el quedou marxinado profesionalmente no contexto das políticas de depuración bibliotecaria da posguerra.

Biografía Lovrenčič naceu en Kred, preto de Kobarid, e cursou o ensino secundario en Gorizia. Estudou eslavística e latín na Universidade de Graz, onde se doutorou o 12 de xaneiro de 1915. Entre 1914 e 1916 ensinou no instituto de Gorizia e en cursos da gimnazija eslovena trasladada a Trieste. En 1919 actuou como representante da rexión de Goriška no órgano nacional provisional en Belgrado e foi delegado á Conferencia de Paz de París (1919) entre novembro e decembro dese ano. Desde 1920 traballou como profesor en Liubliana, e entre 1931 e 1941/42 foi editor do xornal estudantil Mentor.

Segunda guerra mundial Tras a caída do fascismo italiano e a creación da Operationszone Adriatisches Küstenland, en 1944–1945 foi nomeado director da gimnazija eslovena de Gorizia, institución reaberta na cidade. Participou tamén en actividades culturais locais e escribiu para o semanario Goriški list.

Traxectoria literaria Comezou a publicar en Vrtec, Slovan, Omladina e, de maneira regular, en Dom in svet. A súa traxectoria poética foi do impresionismo cara ao verso libre e a unha imaxinaría de orientación espiritual, condensada e cromática; Deveta dežela (Trieste, 1917) é a primeira colección expresionista en esloveno. No plano épico desenvolveu o ciclo Trentarski študent (1915–1922), unha reelaboración moderna de lendas do val de Trenta, editada en volume como Sholar iz Trente. Ep iz XVI. stoletja (Liubliana, 1939). Cultivou tamén a narrativa histórica e lendaria: Publius in Hispala (Ljubljanski zvon, 1927), Pereči ogenj. Povest izpod Jamnika (1928) e Tiho življenje (1931).

Traducións e filoloxía Ademais de adaptacións xuvenís de Carlo Collodi, Jon Sveinsson e Zane Grey, entre 1950 e 1952 preparou unha tradución completa das Metamorfoses de Ovidio, inédita durante décadas e publicada parcialmente con aparato crítico na revista Keria a partir de 2017. O descubrimento e a edición do manuscrito foron estudados por David Movrin.

Proceso de 1946, condena, indulto e depuración bibliotecaria miniatura|esquerda|300px|Circular de 1946 de comités locais da Fronte de Liberación sobre a condena de Lovrenčič.

En 1946 foi procesado polas novas autoridades eslovenas pola súa actuación política en Gorizia durante 1944–1945, en particular pola dirección da gimnazija baixo administración alemá. Foi condenado a dous anos de prisión e indultado ese mesmo ano. Malia o indulto, non foi rehabilitado publicamente: no contexto da censura e da limpeza de bibliotecas iniciada en 1945, as súas obras foron retiradas do acceso xeral e o autor quedou apartado da docencia e da edición.

Obra publicada Poesía e épica Deveta dežela (Trieste: J. Štoka, 1917). Trentarski študent (1915–1922, en revistas); versión en libro: Sholar iz Trente. Ep iz XVI. stoletja (Liubliana: Jugoslovanska knjigarna, 1939). Tri božje poti (Liubliana, 1944).

Narrativa e prosa histórica Gorske pravljice (Gorizia, 1921). Publius in Hispala (Ljubljanski zvon, 47/1, 1927). Pereči ogenj. Povest izpod Jamnika (Gruda, 1928). Tiho življenje (Liubliana: Mladinska matica, 1931).

Correspondencia e edicións Ves vaš ljubeči očka. Pisma hčerki Nini (1919–1952) (ed. Rozina Švent; Celje/Gorica: Celjska Mohorjeva družba / Goriška Mohorjeva družba, 2010).

Recepción e legado A crítica situou a súa obra no tránsito do impresionismo ao expresionismo de inflexión relixiosa, con emprego do verso libre e ambición épica. Estudos recentes examinan a intertextualidade clásica e o latín macarrónico en Sholar iz Trente. A edición póstuma do seu Ovidio renovou o interese polo seu legado filolóxico e literario.

O seu nome aparece tamén nos estudos sobre a recepción ibérica da literatura eslovena: a bibliografía compilada por Mojca Jesenovec, Simona Škrabec e Mateja Rozman rexistra a inclusión de Lovrenčič nun proxecto de antoloxía de poesía eslovena en español preparado por María Francisca de Castro Gil e France Koren, que non chegou a publicarse.

Controversias A principal controversia histórica arredor da súa figura refírese á súa actuación como director da gimnazija de Gorizia en 1944–1945 e ao proceso de 1946, considerado de natureza política. Aínda que foi indultado ese mesmo ano, mantivéronse medidas administrativas, entre elas a retirada das súas obras e a súa marxinación profesional, inseridas na política cultural da Iugoslavia socialista de posguerra.

Galería de imaxes

Notas

Véxase tamén

Outros artigos Eslovenia Lingua eslovena Expresionismo Ovidio Metamorfoses Censura Iugoslavia

Ligazóns externas Entrada en Slovenska biografija (ZRC SAZU). Material dixitalizado en dLib.si.

Categoría:Nados en 1890 Categoría:Finados en 1952 Categoría:Escritores de Eslovenia Categoría:Escritores en lingua eslovena Categoría:Tradutores do latín