Hervé Falciani, nado en Montecarlo, Mónaco, o 9 de xaneiro de 1972, é un enxeñeiro de sistemas italo-francés que desde 2009 colabora coa xustiza de varios países achegando información sobre máis de 130.000 evasores fiscais con diñeiro en bancos suízos, en concreto con información subtraída cando traballaba na filial suíza do banco HSBC. Esta información coñécese como ‘lista Falciani’ e provocou reaccións similares ás do caso do grego Kostas Vaxevanis.
Traxectoria Tras estudar no parque tecnolóxico francés Sophia Antípolis, incorporouse como informático na filial suíza do banco HSBC entre 2001 e 2008, onde traballou na reorganización da base de datos da entidade para reforzar a súa seguridade. Alí conseguiu subtraer información de até 130.000 evasores fiscais.
O relato do que aconteceu desde ese momento até que foi detido en Francia baséase nas propias declaracións de Falciani e foi rexeitado polo banco HSBC e as autoridades suízas. Falciani sostén que, despois de decatarse de que o método de xestión de datos bancarios de HSBC facilitaba a fraude fiscal, e despois de que o banco rexeitase un novo sistema para evitala, tentou sen éxito pór os datos a disposición das autoridades xudiciais suízas. Despois, para facer saltar as alarmas no sector bancario suízo e na fiscalía suíza, foi a Beirut, tentando espertar tantas sospeitas como fose posible. Non obstante, o banco HSBC e as autoridades suízas sosteñen que Falciani quixo vender os datos, sen éxito.
Foi detido en 2008 e, ao ser posto en liberdade, escapou a Francia. Alí, Éric de Montgolfier, daquela xefe da fiscalía de Niza, decatouse do alcance dos datos que lle requisaran, abrindo unha investigación contra os defraudadores.
É entón cando as autoridades suízas ditan unha orde de detención internacional contra el, polo que Falciani acabou sendo detido en Barcelona en 2012 por revelar segredos financeiros en Suíza. Ao parecer, a detención non foi casual, e declarou ter recibido información do departamento de Xustiza dos EUA para saber cando e como entregarse á xustiza española. Ingresou no cárcere de Valdemoro á espera de que a Audiencia Nacional decidise sobre a súa extradición a Suíza. O 18 de decembro de 2012, a Audiencia deixouno en liberdade provisional, polo que até a celebración da vista estivo protexido polo CNI e a policía española.
O 8 de maio de 2013 Falciani quedou en liberdade. O tribunal da Audiencia Nacional, tendo en conta a colaboración coa xustiza española e francesa, decidiu non extraditar a Falciani debido a que en España non existe o segredo financeiro como figura legal e porque considerou que o segredo comercial non pode usarse para esconder actividades ilícitas, pois o tribunal considerou «que a información que facilitou refírese a actividades sospeitosas de ilegalidade e de infracción penal "gravemente irregulares"».
En canto ao intento de Falciani de vender os datos, segundo alegaron as autoridades suízas e HSBC, a Audiencia Nacional afirmou que "este feito resulta confuso e inconsistente dentro da versión fáctica que se nos presentou, na que obxectivamente parecen existir episodios concretos de posta a disposición da información e de colaboración efectiva con autoridades doutros Estados, nos que se evidencia unha determinada actitude por parte de Falciani, na que non se aprecian motivos económicos nin ulteriores".
O 27 de novembro de 2015 foi condenado en rebeldía a cinco anos de prisión por espionaxe pola Cámara Federal Penal de Suíza sentenza que os tribunais suízos declararon firme o 2 de maio de 2016. Falciani, residente nacional francés en Francia non puido ser extraditado a Suíza.
Suíza emitiu unha orde de detención o 24 de febreiro de 2017 e a súa comisaría enviouna a todos os países do espazo Schengen o 3 de maio de 2017, segundo un documento da oficina de cooperación internacional da Policía Nacional, Sirene, segundo informou o xornal en liña español eldiario.es. «O mesmo documento inclúe unha nota ao pé: "Data de emisión: 19/03/2018"», sinala o xornal, engadindo que un portavoz do Ministerio do Interior confirma que esta é a data en que se recibiu a orde de detención internacional en España.
O 4 de abril de 2018 Falciani foi detido na Universidade de Comillas cando se dispuña a participar nun acto público. O argumento do Ministerio do Interior foi que a Policía recibiu unha orde internacional de detención o 19 de marzo e que levaba buscando desde entón ao informático. O eurodeputado de Podemos Miguel Urbán denunciou a través da súa conta de Twitter que a detención de Falciani era "un favor de España para pedir a extradición de Anna Gabriel e outras persoas exiliadas políticas" que se atopan en Suíza.
Aínda que a Fiscalía da Audiencia solicitara ao xuíz que decretase prisión provisional ou impuxese medidas cautelares para Falciani mentres se estudaba o seu caso o 5 de abril de 2018, un día despois da súa detención, o xuíz da Audiencia Nacional Diego de Egea deixou a Falciani en liberdade con medidas cautelares: comparecencia semanal no xulgado, entrega do pasaporte e prohibición de saír de España. A policía local do municipio onde fixe o seu domicilio deberá vixiarlle a diario e calquera viaxe ou saída da localidade deberá ser autorizada pola autoridade xudicial. O xuíz advertiu a Falciani que si incumpre estas obrigacións ingresará en prisión.
A ‘lista Falciani’ e a súa repercusión internacional thumbtime=43|miniatura|Entrevista a Hervé Falciani (eldiario.es, 11 de xuño de 2013) A ‘lista Falciani’ é como se coñece en termos xornalísticos á información de máis de 130 000 evasores fiscais que Hervé Falciani subtraeu da filial suíza do banco HSBC e que serviu en diversos países para destapar casos de evasión fiscal.
O primeiro en beneficiarse desta lista sería a xustiza estadounidense, cando un subcomité do Senado dos Estados Unidos acusou o banco HSBC de blanquear diñeiro do narcotráfico e de sortear a prohibición gobernamental de facer negocios con determinados clientes de Irán. O Senado impuxo ao banco unha multa de case 2000 millóns de dólares por estes feitos.
Tanto Francia como España se beneficiaron tamén da ‘lista Falciani’ cando este foi detido en solo francés. Éric de Montgolfier, que entón era xefe da fiscalía de Niza, utiliza por primeira vez a lista en xaneiro de 2010, unha vez que Falciani convéncelle do alcance probatorio do material, abrindo unha investigación contra os defraudadores. Por mor dos tratados de cooperación en materia fiscal, Francia envía a lista a diversos países, entre eles España. A Facenda de España recíbeos en maio dese mesmo ano e comeza investigacións sobre 659 dos 1500 nomes que reciben. Así recupera 260 millóns de euros de nomes como o do presidente do Banco Santander, Emilio Botín, e a súa familia. Tamén aparecen nomes relacionados coa trama Gürtel, como Francisco Correa. Revelouse que colaborou na Operación Púnica e o Caso Pujol.
O caso Falciani tivo repercusión en numerosos países de todo o mundo, coñecéndose internacionalmente como SwissLeaks. As autoridades da India tentaron tamén obter información de Falciani sobre fondos ilícitos procedentes do país, ofrecéndolle mesmo unha recompensa a cambio da súa colaboración, mais el condicionou esta á garantía de protección. O propio Falciani relatou de forma detallada a súa experiencia e as implicacións do escándalo financeiro mundial no libro Séisme sur la planète finance (Terremoto no planeta financeiro), publicado en francés e non dispoñible en tradución galega nin inglesa.
Actividade política O 8 de outubro de 2013 fíxose público que Hervé Falciani coordinaría unha Comisión Anticorrupción do partido político español Partido X, comisión que consistía nunha rede cidadá de vixilancia, control e denuncia da corrupción política.
A través desta Comisión, filtráronse en prensa os chamados correos de Blesa
O 30 de xaneiro de 2014, Hervé Falciani, xunto co partido político Partido X, presentou unha ferramenta informática para monitorizar as transaccións bancarias a nivel europeo co fin de mapear os fluxos financeiros e detectar a fraude fiscal. O seu obxectivo é facer que este sistema sexa obrigatorio para todos os bancos, imposto polas institucións mediante lexislación para someter as entidades financeiras a este tipo de control.
O 31 de marzo de 2014, o partido anunciou a súa lista de candidatos para as eleccións europeas de maio de 2014. A lista, elaborada despois das eleccións primarias, estaba encabezada por Hervé Falciani. A candidatura do Partido X non obtivo ningún escano nas eleccións. En febreiro de 2015, Falciani anunciou que estaba a comezar a colaborar co partido político Podemos na elaboración dun informe sobre as formas de combater a fraude.
O 11 de xuño de 2013 declarou ao xornal español eldiario.es, en relación coa corrupción bancaria e a fraude dos evasores fiscais:
Notas
Véxase tamén
Outros artigos
Ligazóns externas Falciani: "Es una guerra económica y tenemos que estar preparados para luchar", Belén Carreño, eldiario.es, 11/6/2013 Hervé Falciani, Red Ciudadana Partido X
Categoría:Enxeñeiros Categoría:Wikipedia:Páxinas con traducións non revisadas Categoría:Nados en 1972