Erich Gutenberg, nado en Herford o 13 de decembro de 1897 e finado en Colonia o 22 de maio de 1984, foi un economista alemán e é considerado en Alemaña, e en certos círculos económicos internacionais, o fundador da economía de empresas.

Vida

Gutenberg era fillo dun fabricante. Asistiu ao Friedrichs-Gymnasium de Herford, un instituto de educación secundaria humanística, e obtivo o seu Abitur —certificado de finalización da educación secundaria— na primavera de 1918 nun hospital militar durante a Primeira guerra mundial.

Estudou inicialmente ciencias naturais, en particular física e química, na Universidade Técnica de Hannover a partir de xaneiro de 1919, pero abandonou os seus estudos en xuño de 1919. A razón foi o desexo do seu pai de que ingresase no negocio familiar. A empresa fabricaba máquinas trilladoras e outros produtos agrícolas e empregaba 400 persoas ao inicio da Primeira guerra mundial. O contorno empresarial moldeou o novo Erich Gutenberg. Despois da morte do seu irmán maior, que tomara o control da empresa, unha negociación co socio Niebaum resultou nun acordo vinculante para que Erich Gutenberg ingresase na empresa o 1 de xaneiro de 1926.

Despois duns meses, puido regresar á universidade como estudante. Inicialmente tiña a intención de continuar os seus estudos en ciencias naturais, mais non había demanda de profesionais con formación en enxeñaría no negocio familiar. Polo tanto, decidiu estudar economía na Universidade de Würzburg a partir de xuño de 1919. Pouco despois trasladouse á Universidade de Halle/Saale, onde estudou ao mesmo tempo ca seu irmán. En decembro de 1921 obtivo o doutoramento en Halle/Saale coa tese Thünens Isolierter Staat als Fiktion —O estado illado de Thünen como ficción—.

A partir de xaneiro de 1922 traballou como empregado na fábrica de máquinas Starke & Hoffmann en Hirschberg —Baixa Silesia— para adquirir experiencia práctica no negocio familiar. Porén, os plans de ingreso de Gutenberg no negocio familiar quedaron en suspenso cando este se declarou en quebra en outubro de 1924. En novembro de 1924 aceptou un posto como asistente científico e profesor na Universidade de Westfalia en Münster, onde traballou ata 1930. Durante este tempo, Gutenberg estudou administración de empresas na Universidade de Frankfurt, obtendo o seu título de Diplom-Kaufmann —equivalente a unha licenciatura en administración de empresas— en marzo de 1926. En maio de 1928, Gutenberg habilitouse en administración de empresas na Universidade de Münster cunha tese titulada Die Unternehmung als Gegenstand betriebswirtschaftlicher Theorie —A empresa como obxecto da teoría da administración de empresas—.

En 1930 foi nomeado profesor extraordinario de administración de empresas na Universidade de Colonia. En 1932 converteuse en profesor titular na mesma universidade.

En 1937 foi contratado como profesor na Universidade de Rostock.Ernst Klee: Das Personenlexikon zum Dritten Reich. Wer war was vor und nach 1945. Fischer Taschenbuch Verlag, segunda edición actualizada, Frankfurt am Main, 2005, p. 211. O 24 de novembro de 1937 solicitou a súa afiliación ao Partido Nazi (NSDAP) e foi admitido retroactivamente a partir do 1 de maio dese mesmo ano, co número de afiliación 5.605.215.Bundesarchiv R 9361-IX KARTEI/12600194. Tamén se uniu á Liga de Profesores Nacionalsocialistas (NS-Dozentenbund), mais despois da guerra afirmou que se unira só para manter o seu posto na universidade. En 1938 foi nomeado profesor extraordinario na Academia de Minas de Clausthal. En 1939 converteuse en membro da SA (Sturmabteilung) e en agosto de 1939 foi chamado ao servizo militar, do cal foi dado de baixa no verán de 1943. Desde 1938, Erich Gutenberg foi profesor en Clausthal, onde permaneceu ata 1940. Desde 1941 ata 1947 ocupou a cátedra de Administración de Empresas na Universidade Friedrich Schiller de Jena. Durante o seu tempo en Jena, participou en actividades de resistencia do grupo Neubauer-Poser. A partir de 1946 foi o primeiro presidente da Sociedade Alemá de Investigación de Administración de Empresas (VHB, polas súas siglas en alemán) e foi presidente honorario vitalicio da asociación. En 1948 sucedeu a Fritz Schmidt como profesor de Administración de Empresas na Universidade Johann Wolfgang Goethe de Frankfurt, onde permaneceu ata 1951.

Logo, en 1951, foi nomeado sucesor de Eugen Schmalenbach na Universidade de Colonia, onde ocupou a cátedra de Administración de Empresas Xerais e Administración de Empresas Específicas para a Industria.Erich Gutenberg, Grundlagen der Betriebswirtschaftslehre, 1.ª edición, 1951, p. 233. Alí escribiu a obra fundamental da administración de empresas en Alemaña, Grundlagen der Betriebswirtschaftslehre —Fundamentos da administración de empresas—, en tres volumes. Comezou co volume sobre Die Produktion —A produción— en 1951, seguido doutros dous volumes ata 1969. En 1951, Gutenberg aínda cría que a lei do rendemento, que se establecera para a produción agrícola, tamén se aplicaba á produción industrial.Erich Gutenberg, Grundlagen der Betriebswirtschaftslehre, 2.ª edición, 1955, p. 215. Porén, na segunda edición do seu libro en 1955, descartou a validez desta lei e propuxo funcións de produción limitadas, que se coñecen como a función de produción de Gutenberg —tipo B—. A obra magna de Gutenberg é coñecida no argot estudantil como a «Biblia de Gutenberg». Nesta obra, a máis influente en Alemaña, xa non consideraba a empresa nas súas diferentes áreas, senón na súa totalidade, abranguendo as funcións de produción, vendas e finanzas. Distinguía entre factores de influencia na produción independentes do sistema económico e factores dependentes do sistema económico. O enfoque central era a relación de produtividade entre a entrada e a saída, é dicir, a función de produción. Cando se publicou o terceiro volume desta obra en 1969, Gutenberg xa se retirara. Á idade de 69 anos, despois de 15 anos de servizo, concluíu a súa carreira universitaria en Colonia en 1966.

Entre 1954 e 1966 foi membro do Consello Asesor Científico do Ministerio de Economía de Alemaña, e entre 1964 e 1978 foi o único editor da revista Zeitschrift für Betriebswirtschaft —Revista de Administración de Empresas—.

Gutenberg faleceu en 1984 á idade de 86 anos. Estaba casado con Magdalene Busse, avogada de profesión. A tumba da parella atópase no cemiterio de Melaten, en Colonia.

É coñecido pola súa obra Grundlagen der Betriebswirtschaftslehre —Fundamentos da administración de empresas—, publicada por primeira vez en 1951. Esta obra sentou as bases para a administración de empresas moderna en Alemaña e converteuse nun texto estándar no campo. Ademais do seu traballo no campo da administración de empresas, Gutenberg tamén fixo contribucións importantes en áreas como a teoría da organización e a teoría do custo.

Faleceu o 22 de maio de 1984 en Colonia, Alemaña. O seu legado como pioneiro da administración de empresas en Alemaña perdura ata hoxe.

Honores

Erich Gutenberg foi honrado con seis doutoramentos honoris causa en recoñecemento aos seus méritos no campo da administración de empresas. As seguintes universidades concedéronlle o título de doutor honoris causa: Berlín (1957), Münster (1962), Múnic (1967), Saarbrücken (1968), Gotinga (1977) e Frankfurt (1978).

miniatura|199px|Monumento a Gutenberg en Herford, a súa cidade natal.

En 1973, en Bünde, no distrito de Herford, bautizouse unha escola de economía co nome de Erich-Gutenberg-Schule na súa honra. Actualmente, a institución chámase Erich-Gutenberg-Berufskolleg. Tamén existe un Erich-Gutenberg-Berufskolleg en Köln-Buchheim. Na súa cidade natal, Herford, o edificio da antiga fábrica de mobles Kopka, que alberga a biblioteca municipal, foi nomeado na súa honra. A Asociación de Antigos Alumnos da súa escola, o Friedrichs-Gymnasium, outorga anualmente a Medalla Gutenberg a un estudante de bacharelato en recoñecemento ao seu destacado rendemento académico e compromiso social, segundo a proposta da dirección escolar.

Recibiu a Gran Cruz do Mérito da Orde do Mérito da República Federal de Alemaña en 1968. A Universidade de Colonia rendeulle unha homenaxe póstuma cun funeral académico o 11 de decembro de 1985.

Obra

Na súa obra máis influente, Grundlagen der Betriebswirtschaftslehre —Fundamentos da administración de empresas—, en tres volumes, Gutenberg desenvolveu un novo sistema de administración de empresas. Esta obra, de fácil lectura mesmo para os non expertos, non divide a empresa nas súas áreas individuais, senón que a avalía na súa totalidade en termos das súas funcións empresariais. No centro atópase a relación de produtividade entre a entrada e a saída, é dicir, a función de produción. A teoría microeconómica foi o punto de partida da súa modelización.

Ademais, Gutenberg desenvolveu unha clasificación actualizada dos factores de produción no campo da administración de empresas. A súa Lei de Compensación da Planificación establece que, cando exista un colo de botella, é dicir, unha parte que limite as accións doutras partes, se debe prestar atención a todos os plans parciais. Dado que nas empresas actuais adoita ser a comercialización a que constitúe o colo de botella, segundo esta definición, a planificación debe centrarse no cliente e estar orientada á mercadotecnia. En 1970, a revista Zeitschrift für Betriebswirtschaft, publicada por Gutenberg, escribiu: «Os tres volumes de Grundlagen constitúen unha obra única en termos de integridade e orixinalidade para a teoría empresarial máis recente. Desde hai anos, non só se considera unha obra de referencia en Alemaña, senón que tamén obtivo recoñecemento e difusión internacional a través de traducións a varios idiomas. Dada a diversificación e profundación dos problemas empresariais individuais, un podería preguntarse se no futuro outro académico logrará presentar unha exposición orixinal e completa dos fundamentos teóricos de toda a disciplina».

A obra de Erich Gutenberg é continuada pola Asociación de Traballo Erich Gutenberg en Colonia e, en particular, polo seu discípulo e xenro, Horst Albach.

Erich Gutenberg é un dos administradores de empresas de fala alemá máis citados.

Notas

Categoría:Nados en 1897 Categoría:Finados en 1984 Categoría:Economistas de Alemaña